post_image

سرطان مثانه

ثمره فعالیت کلیه‌ها برای پاکسازی خون از مواد زاید، در جایی به نام مثانه انبار می‌شود تا سر فرصت بتوان آن را تخلیه کرد. اما گاهی اوقات نظم این انبار به هم می‌ریزد. سرطان مثانه یکی از بیماری‌هایی است که سبب این بی‌نظمی می‌شود. مطلب زیر گفتگویی است با دکتر محمدرضا رزاقی، متخصص بیماری‌های کلیه و مجاری ادراری و استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی که به طور خلاصه هر آنچه لازم است درباره سرطان مثانه بدانید، در اختیارتان می‌گذارد.

علت سرطان مثانه 

سرطان مثانه مانند همه سرطان‌های دیگر اغلب یک عامل پیشتاز دارد. یعنی تغییراتی در سلول ایجاد می‌شود که این تغییرات موجب می‌شود سلول‌ها به وضعیت رشد دوران جنینی برگردند. در این میان، مواد و عواملی در بروز این تغییرات در داخل مثانه نقش دارند. مشخص شده که بیش از ۷۰ درصد موارد سرطان مثانه ناشی از عوامل محیطی و ۳۰ درصد در اثر فاکتورهای داخلی خود فرد مانند تغییرات ژنتیکی است که این تغییرات ابتدا در سلول‌های مخاط مثانه اتفاق می‌افتد. این سلول‌ها با عنوان پوشش مخاطی از کالیس‌های کلیه شروع شده و تا قسمتی از داخل مجرای ادراری را می‌پوشاند که همه این سلول‌ها به یک نوع سرطان مبتلا می‌شوند. عوامل سرطان‌زا در اثر تحریک مداوم موجب تغییرات سلولی‌ شده و سلول را به یک وضعیت تهاجمی درمی‌آورد و سبب رشد غیرقابل کنترلی در سلول شده و سرطان مثانه را ایجاد می‌کند.

سردسته عوامل ایجاد کننده سرطان، سیگار است. زمانی که دود سیگار استنشاق می‌شود، نیکوتین موجود در آن جذب بدن شده و ماده‌ای به نام آلفا و بتا نفتیل آمین در مثانه ظهور پیدا می‌کند. حضور مداوم این ماده در مثانه موجب تغییراتی در پوشش‌های مخاطی مثانه می‌شود.
سربی که در اثر آلودگی هوا مجبور به استنشاق آن هستیم نیز نقش مهمی در ابتلا به سرطان مثانه دارد.
افرادی که به طور مستمر در کارخانه‌های چرم‌سازی، دباغی، رنگ‌سازی، لاستیک‌سازی و چاپخانه‌ها کار می‌کنند بیشتر در معرض خطر سرطان مثانه قرار دارند. تماس طولانی‌مدت با رنگ‌های آنیلین یا گروه بنزیدین، سرب و دیگر مواد محرک موجود در هوا سبب تحریک سلول‌های مخاط مثانه می‌شود.
استفاده‌کنندگان از شیرین‌کننده‌های مصنوعی به مدت طولانی‌ و کسانی که تحت درمان با سیکلوفسفامید برای برخی بدخیمی‌ها قرار می‌گیرند نیز در خطر ابتلا به سرطان مثانه هستند.
همچنین کسانی که مدت طولانی سنگ دارند یا کسانی که برای طولانی مدت از سوند استفاده می‌کنند مانند افرادی که به دلیل قطع نخاعی و اختلالات عصبی مجبورند برای همیشه سوند داشته باشند و افرادی که دارای عفونت‌هایی هستند که درمان نمی‌شوند و… در معرض ابتلا به سرطان مثانه قرار دارند.

سرطان مثانه

سرطان مثانه شایع ترین نوع سرطان مثانه، از سلول های مفروش کننده سطح داخلی آن منشأ می گیرد و کارسینوم سلول بینابینی(transitionall cell carcinoma,TCC ) نام دارد.* در ایالات متحده سرطان مثانه چهارمین سرطان شایع آقایان و نهمین سرطان شایع خانم ها محسوب می شود. تومورهای مثانه در آقایان ۳ برابر شایع تر از خانم ها هستند.

علایم سرطان مثانه

علایم و نشانه های سرطان مثانه غیر اختصاصی هستند و در ابتدای ایجاد این بیماری، علامی وجود ندارد و با پیشرفت آن ممکن است ادرار خونی،دردمبهم پایین شکم، تکرر و اشکال در دفع ادرار ایجاد شود. تومورهای بزرگ ممکن است باعث احتباس ادرار شوند. سرطان مثانه در اثر عدم درمان ممکن است به بخش های مجاور انتشار یابد. همچنین ممکن است سلول های سرطانی از تومور جدا شوند و به وسیله خون به سایر نقاط بدن انتقال یابند.

اکثر تومورهای مثانه در ابتدا سطحی و به شکل زگیل هستند که به آنها«پاپیلوما»(papilloma ) گفته می شود.* بیش از یک دوم موارد تومورهای مثانه در افراد سیگاری دیده می شود.* از هر ۶ نفری که مبتلا به تومور مثانه می شوند، یک نفر در کارخانه لاستیک سازی یا رنگ های شیمیایی کار می کند.* انگل شیستوزوما(schistosoma) در بعضی مناطق دنیا، عامل شایع بروز تومور مثانه است.

پیشگیری از سرطان مثانه

برای پیشگیری کردن از ابتلا به سرطان مثانه لازم است از کشیدن سیگار  خودداری کرد، چون کشیدن سیگار عامل ایجاد کننده نیمی از سرطان‌های مثانه می‌باشد.

افراد باید شغل‌هایی را انتخاب کنند که باعث تشدید یا به وجود آمدن سرطان مثانه نشود. به طور مثال کارگران صنایع لاستیک سازی و صنایع شیمیایی و نفت بیشتر از سایرین در معرض خطر ابتلا به سرطان مثانه می‌باشند.

۱) مصرف مایعات به اندازه‌ای که بدن نیاز دارد. گاهی انسان احساس تشنگی نمی‌کند مانند همین روزهای سرد که کمتر آب خورده می‌شود. این تشنه نبودن و کمتر آب خوردن موجب می‌شود کلیه آب بافت‌های دیگر بدن را جذب کند و این خوب نیست و غلظت ادرار به مدت طولانی‌تر در مثانه بالا می‌رود و احتمال ایجاد عفونت را افزایش می‌دهد. پس مصرف مایعات در حد پنج تا شش لیوان در روز به صورت آب، چای کم‌رنگ و … بسیار مفید خواهد بود.
۲) مشخص شده حتی اگر همین الان فردی سیگار را ترک کند تا ۱۵ سال از عوارض ناشی از آن در سیستم ادراری در امان نخواهد بود.
۳) افرادی که در کارخانه‌های دباغی و چرم‌سازی، لاستیک‌سازی، رنگ‌سازی، چاپخانه‌ها و نساجی کار می‌کنند، بهتر است از ایمن‌سازی صحیح محیط و نیز شیوه انجام کار اطمینان حاصل کنند.
۴) مصرف الکل، مواد حاوی کافئین (چای پررنگ، قهوه و نوشابه‌های گازدار) و قرار گرفتن در معرض سرما حجم مثانه را کم و تعداد دفعات ادرار را افزایش می‌دهد. بنابراین از مصرف این مواد بپرهیزید و خود را از سرما مصون نگه دارید.

منبع : متخصص اورولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: