post_image

انواع سنگ های ادراری

جنس سنگ های ادراری از چیست یا به عبارت دیگر ترکیبات تشکیل دهنده سنگ ها چه موادی هستند؟ به طور کلی سنگ های ادراری از لحاظ ترکیبات تشکیل دهنده ی خود بر چهار نوع تقسیم بندی می شوند.

سنگ های کلسیمی شامل سنگ های اگزالات کلسیمی و سنگ های فسفات کلسیمی .

سنگ های اسید اوریکی

سنگ های عفونی یا استراویت

سنگ های سیستین.

سنگ های کلسیمی

۸۵ درصد سنگ ها از جنس کلسیم هستند که به صورت ترکیب اگزالات و یا فسفات کلسیم می باشند. سنگ های کلسیمی در مردها شایعترند. علت شیوع این نوع سنگ ها غیر محلول بودن اگزالات و یا فسفات کلسیم در حالت های یونی طبیعی در ادرار است. شایعترین علت ازدیاد کلسیم ادراری هیپرکلسی اوری (افزایش کلسیم ادراری) جذبی است. در این افراد روده به دلیل نامشخص پاسخ زیادی به ویتامین D نشان می دهد و کلسیم بیش از حد معمول از روده جذب می شود و از طرف دیگر بازجذب کلسیم از ادرار کمتر صورت می گیرد. بنابراین کلسیم خون و ادرار این افراد زیاد شده، رسوب کرده و تشکیل سنگ می دهند. اینگونه افراد باید با نظر پزشک معالج خود از رژیم کم کلسیم استفاده نمایند. از علل کمتر شایع افزایش کلسیم در ادرار، باید پرکاری غده ی پاراتیروئید، از دست دادن کلسیم در ادرار به علت نقص کلیه، افزایش اگزالات در ادرار و افزایش اسید اوریک ادرار را نام برد.

سنگ های اسید اوریکی

۵تا۸ درصد کل سنگ های ادراری را شامل می شوند. مهمترین محصولی که از سوخت و ساز پورین ها حاصل می شود اسید اوریک است. اسید اوریک در آب نامحلول بوده و بیشتر به صورت نمک اورات که محلول تر است از ادرار دفع می شود. افرادی که در اثر تعریق زیاد و یا عدم نوشیدن کافی آب و مایعات ادرار غلیظ دفع می کنند مستعد تشکیل سنگ اسید اوریکی هستند. ۵۰ درصد افرادی که سنگ اسید اوریکی ساخته اند دچار بیماری نقرس هستند. در افرادی که دچار بیماری بدخیم غدد لنفاوی هستند، یا به دلیل بیماری بدخیم شیمی درمانی می شوند ویا از داروهای سالیسیلات و تیازید استفاده می کنند به دلیل دفع اسید اوریک بیشتر در ادرار مستعد ساختن سنگ های اسید اوریکی هستند. سنگ های اسیداوریکی به رنگ قرمز یا نارنجی می باشند و در مردها شایع ترند. سنگ های اسیداوریکی در افرادی که به طور مزمن نیازمند سوندهای مثانه می باشند نیز بیشتر دیده شده است.

سنگ های عفونی یا استراویت

۱۵ تا ۲۰ درصد کل سنگ های ادراری را تشکیل می دهند و در زنان ۲ برابر مردان بوجود می آیند. هنوز مشخص نشده است که عفونت قبلی باعث ایجاد سنگ می شود، یا سنگ باعث ایجاد عفونت ادراری، به هر جهت در ادرار غیر عفونی اینگنه سنگ ها تشکیل نمی شوند. همچنین برای تشکیل این سنگ بایستی ادرار قلیایی باشد (یعنی اسیدیته ی بیشتر از ۷). این سنگ ها می توانند آن قدر بزرگ شوند که لگنچه و کالیس ها را پرکرده و مانند یک شخ گوزن در کلیه جای بگیرند. جنس این سنگ ها فسفات آمونیوم، منیزیوم است.

سنگ های سیستین

این نوع سنگ ها نادرند (کمتر از ۱ درصد). سنگ های سیستین به دلیل تغییرات ارثی در جذب روده ای و ترشح کلیوی نوعی اسید آمینه به نام سیستین ایجاد می شود. متیونین موجود در تخم مرغ و مصرف کم مایعات از عوامل مساعد کننده این نوع سنگ هستند. سنگ های سیستینی یکی از معمولی ترین انواع سنگ های کلیه در دوران کودکی و قبل از بلوغ می باشند. این سنگ ها لیمویی رنگ و براق هستند.

سنگ شکنی سنگ کلیه

PCNL به معنی خروج سنگ های کلیه از طریق پوست و بدون شکاف جراحی باز می باشد. در این روش با بیهوشی عمومی یا نخاعی در این بیمار یک سوند حالب گذاشته شده و سپس در موقعیت خوابیده به صورت، روی تخت جراحی قرار می گیرد و سپس با تزریق ماده حاجب از طریق سوند حالب و عکس برداری همزمان با استفاده از اشعه X و یا استفاده از دستگاه سونوگرافی موقعیت کلیه و سنگ داخل آن را دقیقاً مشخص می کنند و یک عدد سوزن از ورودی مناسب وارد کلیه می شود و با خروج ادرار از سوزن از مناسب بودن آن اطمینان حاصل می کنیم. در مرحله بعد مسیر بین پوست و کلیه را بدون اینکه برش جراحی داده شود با استفاده از گشاد کننده ها، گشاد کرده و سپس یک عدد لوله در داخل کلیه گذاشته می شود و با عبور دوربین به داخل کلیه و آندوسکوپی داخل کلیه محل سنگ را مشخص و با لیزر یا لیتوکلاست سنگ را کاملاً خرد کرده و با پنس بیرون آورده می شود. امروزه بیش از ۹۶ درصد سنگ های بزرگ کلیه به روش PCNL قابل درمان هستند. برتری بزرگ PCNL نسبت به عمل جراحی باز عدم شکاف بزرگ پوستی و همچنین عدم دستکاری کلیه می باشد و همچنین از یک بخیه به جای ۲۵ تا ۳۰ بخیه عمل جراحی باز استفاده می شود که این کار باعث درد کمتر پس از عمل و زیبائی پوست و برگشت هر چه سریعتر بیمار به کار و فعالیت روزمره می شود.

بیمار حتماً مصرف آسپرین و داروهای رقیق کننده خون را یک هفته قبل از عمل جراحی قطع کند.

عفونت ادرار فعال باید درمان شود.

در صورت وجود هر گونه بیماری خونی، قلبی و عروقی و ریوی با دکتر مربوطه مشاوره انجام شود.

استراحت نسبی و عدم انجام کارهای سنگین جهت جلوگیری از خونریزی احتمالی به مدت ۱۰روز

مصرف مایعات زیاد

عدم زور زدن و برداشتن چیزهای سنگین

منبع : متخصص سنگ کلیه

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: