post_image

درمان تومور مثانه


انتخاب درمان مناسب برای سرطان مثانه به مرحله و درجة سرطان و همچنین به وضعیت سلامتی بیمار بستگی دارد.
- در حدود ۷۰% از افرادی که با سرطان مثانه مراجعه می کنند ، تنها لایة سطحی مثانه آنها درگیر است و درگیری عضلات مثانه در آنها مشاهده نمی شود. درمان اولیه که برای آنها انجام می شود برداشتن تومور از طریق سیستوسکوپ (TURBT) است؛ معمولاً بعد از این کار از یک درمان تکمیلی به منظور جلوگیری از عود استفاده می کنند.
· در حدود ۲۵-۲۰ % از افراد فوق تومورشان بعد از مدتی به نوع تهاجمی تبدیل می شود.
- ۳۰% باقیمانده از ابتدا ، با درگیری لایه عضلانی مثانه مراجعه می کنند ؛ در این حالت درمان شامل برداشت کامل مثانه (سیستکتومی- (Cystectomy و بافت های مجاور است.

سرطان مثانه

تومورهای مثانه با استفاده از روشی به نام TNM مرحله بندی می شوند؛
T ، عمق و میزان گسترش تومور را نشان می دهد ؛
N ، بیانگر درگیری غدد لنفاوی است ؛
M ، آیا سرطان در قسمت های دیگر بدن منتشر شده است (آیا متاستاز دارد) ؛
این مراحل از ۴-۰ طبقه بندی می شوند ، و به پزشک کمک می کنند که تصمیم بگیرد چه نوع درمانی را انتخاب کند.
سرطان مهاجم مثانه مرحلۀ T1 یا بالاتر است ؛ T1 یعنی تومور پوشش داخلی مثانه را درگیر کرده است . وقتی لایۀ عضلانی مثانه درگیر باشد تومور در مرحلۀ T2 قرار دارد. در مرحلۀ T3 تومور از لایۀ عضلانی به پوشش چربی دور مثانه رسیده است . در مرحلۀ T4، سرطان به ارگان های اطراف و همچنین دوردست انتشار یافته است.

درمان سرطان مثانه

درمان استاندارد سرطان مثانه با تهاجم به لایه عضلانی ،جراحی و برداشتن مثانه و بافت های اطراف است. مراحل پایین سرطان مثانه (تومور های مرحلۀ (T1 را می توان با تراشیدن(TURBT) مثانۀ تنها یا استفاده از داروی BCG داخل مثانه درمان کرد.
برداشتن کامل مثانه باعث می شود تا پزشک یک مسیر جدید برای تخلیۀ ادرار ایجاد کند. گاهی می توان برای جلوگیری از برداشتن مثانه از درمان “حفظ مثانه ” استفاده کرد. هرچند نمی توان به خاطر خطر زیاد عود توموراین کار را برای همه انجام داد.
برای بیمارانی که می توانند درمان های سخت تری را تحمل کنند و بیماری آنها پیشرفته تر است ،قبل از جراحی شیمی درمانی تجویز می شود.

کدام درمان سرطان مثانه

بهترین درمان در سرطان های مهاجم مثانه به عوامل مختلفی همچون سن بیمار ، بیماری های دیگر، مرحلۀ سرطان مثانه ، اولویت های خود بیمار بستگی دارد .
برداشتن مثانه ارجح است چون احتمال عود را کاهش می دهد و در مقایسه با سایر درمان ها شانس بقای بیشتری دارد. هر چند در بعضی بیماران سعی می شود مثانه حفظ شود.
- سیستکتومی (برداشتن کامل مثانه ) در بیمارانی با شرایط زیر، درمانِ ارجح است :
· تومور مهاجم مثانه داشته باشند و کاندید حفظ مثانه نباشند.
· عود تومور بعد ازدرمان با BCG داخل مثانه، در مراحل پایین یا سطحی اتفاق افتاده باشد.
· تومور T1 با درجۀ بدخیمی بالا (استفاده از BCG می تواند درمان جایگزین خوبی باشد )

- مثانه را می توان برای بیمارانی با شرایط زیر حفظ کرد:
· افراد مسن یا کسانی که بیماری های دیگری دارند و از نظر پزشکی نمی توانند جراحی های وسیع را تحمل کنند.
· بیمار مُصِر به حفظ مثانه باشد و یک تومور منفردِ تمایز یافتۀ مهاجم به عضلۀ مثانه بدون هیچ علامتی مبنی بر کارسینوم درجا (که معمولاً عود می کند) یا هیدرونفروز (بزرگی کلیه ها) داشته باشد.

سیستکتومی (برداشتن مثانه به وسیله عمل جراحی):

معمولاً برای بیمارانی که لایۀ عضلانی مثانه شان درگیر است و باید سیستکتومی شوند شیمی درمانی قبل از جراحی تجویز می شود (آگر بیمار به اندازۀ کافی قدرت تحمل این درمان سنگین را داشته باشد.)

شیمی درمانی قبل از جراحی :

شیمی درمانی به استفاده از گروهی از داروها که که باعث کاهش یا توقف رشد سلول های سرطانی می شوند اطلاق می شود. شیمی درمانی با تأثیر روی توانایی سلول هایی که رشد بالایی دارند (مثل سلول های سرطانی) مانع از تقسیم یا تولید آن ها می شود. چون بیشتر سلول های یک فرد بالغ رشد سریعی ندارند تحت تأثیر این درمان قرار نمی گیرند. استثنئات این مورد به سلول های مغز استخوان (جایی که سلول های خونی تولید می شود) ، مو و پوشش داخلی دستگاه گوارش بر می گردد. این بافت ها وقتی در معرض شیمی درمانی قرار بگیرند عوارض شایعی همچون کاهش سلول های خون، ریزش مو و غیرهدر آنها دیده می شود .
منظور از شیمی درمانی نئوادجونت (Neoadjuvant chemotherapy) شیمی درمانی است که قبل از جراحی انجام می شود. در صورت امکان برای بیمارانی که درگیری لایۀ عضلانی مثانه دارند، قبل از سیستکتومی ، شیمی درمانی تجویز می شود.
دلیل این کار این است که شیمی درمانی به از بین بردن سلول های سرطانی که گاهی در سایر نقاط بدن یک بیمار وجود دارد کمک می کند. با از بین بردن این سلول های سرطانی ، شیمی درمانی به افزایش طول عمر کمک می کند. طبق تحقیقات انجام شده شیمی درمانی قبل از جراحی در بیماران مبتلا به سرطان مثانه ، باعث کاهش خطر فوت و افزایش بقای ۵ ساله می شود.
رژیمی که برای شیمی درمانی این افراد استفاده می شود ((MVAC ترکیب چهار دارو است : متوترکسات (Methotrexate) ، وین بلاستین (Vinblastine) ، داکسوروبیسین (Doxorubicin) و سیسپلاتین (Cisplatin) .
معمولاً این داروها در طول روزبه صورت وریدی تزریق می شوند. گاهی ، بیمار باید به خاطر درمانش یک شب در بیمارستان بماند. در دو روز اول تمام داروها با همدیگر داده می شوند. بعد از آن متوترکسات و وین کریستین به ترتیب بعد از ۱۵ و ۲۲ روز داده می شوند ؛ این یک دورۀ شیمی درمانی است ، دورۀ بعدی یک هفته بعد از آن شروع می شود.
یک دورۀ شیمی درمانی به زمانی که طول می کشد تا درمان انجام شود و سپس زمانی که طول می کشد تا بدن از اثرات آن بهبود یابد اطلاق می شود. در طول این مدت،برای آن که متوجه شوند بیماران دچار مسمومیت دارویی و عوارض جانبی گشته اند یا خیر؛آنها رااز نزدیک تحت نظر می گیرند. سه دورۀ درمانی با رژیم MVAC ، قبل از سیستکتومی برای بیماران تجویز می شود.

عوارض  شیمی درمانی :

شایع ترین عوارضِ MVAC ، شامل خستگی ، افزایش احتمال عفونت ، خونریزی و کبودی اندامها، از دست دادن کامل موی سر، درد در ناحیه دهان، حالت تهوع و استفراغ (می توان جلوگیری یا درمان کرد) ، کاهش شنوایی یا سوت کشیدن گوش ، کرختی و سستی یا مورمور شدن دست ها و پاها و ادرار قرمز یا صورتی رنگ است.
این عوارض تقریباً موقتی هستند و بعد از درمان برطرف می شوند.
در سالهای اخیر دو داروی جدید تر به نام های جمسیتابین و پکلی تکسل در درمان سرطان مثانه مورد استفاده قرار گرفته اند که غلیرغم تاثیر برابر با رژیم های قدیمی تر از عوارض کمتری برخوردار هستند.

کمورادیوتراپی (شیمی درمانی همراه با رادیوتراپی) :

 این درمان شامل رادیوتراپی شکم و لگن همراه با شیمی درمانی است. بهتر است قبل از کمورادیوتراپی، تمام نواحی که به نظر درگیر می آیند به روش TURBT برداشته شوند. رادیوتراپی و شیمی درمانی در بیمارانی که در ابتدای درمان تومورشان باقی مانده دارد کمتر موفقیت آمیز است.
پرتودرمانی، استفاده از پرتوهای ایکس (x)متمرکز با انرژی بالا است. اشعه ایکس از یک دستگاه ساطع می شود. اثر تخریبی پرتو فزاینده است ، و یک دز خاص برای متوقف کردن رشد سلول های سرطانی احتیاج است. برای رسیدن به این هدف ، برای چند هفته ، هر هفته پنج روز ، دز پرتوی کمی، روزانه به ناحیه تومورال داده می شود.
یک داروی شیمی درمانی مثل سیسپلاتین (Cisplatin) در حین رادیوتراپی هر سه هفته به صورت وریدی به بیمار داده می شود. سیسپلاتین باعث افزایش حساسیت سلول های تومورال به پرتودرمانی و درنتیجه افزایش شانس از بین بردن سرطان می شود.

برگرفته از سایت دکتر احتجاب

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک