post_image

شانــکروئید  ( Chancroid )

شانــکروئید یا آتشک

آتشک یکی از بیماریهای آمیزشی تقریباً شایع در ایران است و اهمیت آن بعلت امکان اشتباه با شانکر ( ضایعه اولیۀ سیفلیس ) سیفلیس در مراحل اولیه و احتمال توأم بودن سیفلیس و آتشک می باشد . شانکرنرم شانکروئید،یک زخم دردناک با حاشیه مضرس،نامشخص و برجسته است. در مقابل،شانکر سیفلیسی سفت و بدون درد است.زخم های kissing در سطح مقابل ولو ایجاد می شود.آدنوپاتی یک طرفه و حساس شایع بوده و معمولاً در ۵۰% بیماران دچارآدنوپاتی غدد لنفاوی چرکی می شود.

عامل بیماریزای شانــکروئید :

عامل این بیماری هموفیلوس دو کره ای (ducreyi) است که یک باکتری گرم منفی بوده،دررنگ آمیزی گرم فرم school-of-fish را بخود می گیرد.

علایم شانــکروئید :

میکروب از راه پوست یا مخاط وارد بدن می شود و ایجاد شانــکروئید می کند . دورۀ کمون بیماری ۳ تا ۵ روز و گاهی زیادتر است و در صورت وجود خراش مخاطی ، ممکن است این دوره کوتاه ، و حتی ۲۴ ساعت باشد .در محل ورود میکروب ، ابتدا زخم و شانکری ایجاد می شود که سطحی و دردناک است و ترشحات چرکی ممکن است وجود داشته باشد .اغلب باعث تورم غدد لنفاوی مجاور و چرکی شدن و سر باز کردن آنها می شود . محل استقرار شانــکروئید می تواند در روی ناف ، لب ، زبان ، پستان ، ملتحمه چشم و غیره باشد .

تشخیص شانــکروئید:

بهترین روش تشخیص شانــکروئید ،کشت از شانکر یا مواد آسپیره شده غدد لنفاوی بر روی محیط های کشت مخصوص است. تشخیص های افتراقی شامل سیفلیس، هرپس ژنیتال،لنفوگرانولوم و نروم است.

منبع بیماری شانــکروئید:

منبع شانــکروئید انسان بیمار است و عفونت در زنان ممکن است غیر آشکار باشد .

راه سرایت شانــکروئید :

معمولاً انتقال شانــکروئید با تماس جنسی انجام می شود ولی ترشحات و عفونت زخم ها نیز مسری است و همچنین اشیاء آلوده نیز بطور غیر مستقیم می تواندد بیماری را انتقال دهند .

پیشگیری از شانــکروئید :

اصول پیشگیری شانــکروئید نیز مانند سایر بیماریهای آمیزشی است .

درمان شانــکروئید:

برای درمان شانــکروئید با تجویز پزشک می توان آنتی بیوتیکــهایی ماننــد سولفامیــد ، استرپتــومایسین یاتتـــراسیکلین استفاده کرد . درمان ترجیحی این بیماران آزیترومایسین (Zithtamax) بصورت ۱ گرم خوراکی در روز یا سفتریاکسون سدیم (روسفین) ۲۵۰ میلی گرم داخلی عضلانی با دوز منفرد است.اریترومایسین ۵۰۰ میلی گرم ۴ بار در روز برای ۷روز،کوآموکسی کلاوپتاسیم (Augmentin) و سیپروفلوکساسین (Cipro) درمانهای جایگزین می باشند. پودوفیلین دردوران بارداری منع مصرف دارد و در مقادیر بالا باعث مرگ جنینی می شود.مقادیربالا باعث اغماء درافراد بزرگسال می شود.قبل از درمان ضایعات آتیپیک باید بیوپسی انجام شود زیرا پودوفیلین باعث تغییرات هیستولوژیک غیرعادی شده که (laser ablation) و کرایوتراپی می توانند درمانهای مناسبی برای ضایعات واژن در دوران بارداری باشند.احتمال ۵۰درصدی عود احتمالاً مربوط به عدم توانایی این درمانها درنابودی ویروس در نواحی اطراف این ضایعه است.۵- فلورویوراسیل نیزمی تواند بصورت داخل واژن مصرف شود ولی احتیاط درمصرف این دارو جهت پیشگیری ازسوختگی شدید لازم است. زگیل های بزرگ ممکن است تنها به درمان جراحی یا لیزربه تنهایی پاسخ نداده و نیاز به درمان انترفرون بصورت ناحیه ای داشته باشند.

منبع: تکستاره و راسخون

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک