چه کسانی بیشتر به عفونت‌های ادراری مبتلا می‌شوند؟

در پاسخ باید گفت بروز عفونت‌های ادراری، به سن و جنس افراد بستگی دارد. اگر بخواهیم از دیدگاه جنسی موضوع را بررسی کنیم باید بگویم عفونت ادراری در زنان شایع‌تر از مردان است، زیرا مجرای ادراری در زنان کوتاه‌تر بوده و باکتری راحت‌تر وارد پیشابراه می‌شود. این باکتری‌ها اغلب از ناحیه دستگاه گوارش یعنی مقعد به دستگاه ادراری تحتانی ورود پیدا می‌کنند.

همچنین میزان شیوع در زنان متاهل بیش از زنان مجرد است، چون با ازدواج، فلور نرمال واژن زن تغییر کرده (واژن فاصله اندکی با پیشابراه دارد) و این نیز عاملی برای بروز عفونت در زنان است. اما اگر بخواهیم از نظر سنی بررسی کنیم، در صورتی که در کودک پسری یک بار عفونت ادراری دیده شود این علامت برای ما هشداردهنده خواهد بود، زیرا می‌تواند به دلیل نقص مادرزادی در مجرای ادراری او باشد.

 اما در کودکان دختر که دچار دو یا چند بار عفونت شوند، گرچه پیگیری ضروری است و علت دقیق آن باید مشخص شود، ولی عفونت ادراری آنها به اندازه عفونت ادراری در کودکان پسر اهمیت ندارد. مورد بعدی شیوع عفونت ادراری در مردان میانسال است. غده پروستات در همه مردان به طور فیزیولوژیک شروع به رشد می‌کند و حجیم‌تر می‌شود. این افزایش حجم، اجازه تخلیه کامل مثانه را نمی‌دهد. ادرار احتباس یافته و محیط غیراستریل احتمال عفونت ادراری را بالا می‌برد. بنابراین در مردان میانسال نیز عفونت ادراری شیوع بیشتری دارد.

عفونت مجاری ادراری به واسطه باکتری ها ایجاد می شود و البته باکتری می تواند هر بخشی از دستگاه ادراری را آلوده سازد. بروز این نوع عفونت در بین زنان ۱۰ بار بیشتر از مردان است. بیش از نیمی از زنان حداقل یک بار در طول زندگی، عفونت مجاری ادراری را تجربه می کنند. برای درمان این عفونت باید باکتری ها از بین بروند و به این منظور باید مصرف غذاهای اسیدی باز شود، زیرا محیط اسیدی باکتری های مضر را از بین می برد. از مهم ترین علایم این بیماری عبارتند از:
درد یا سوزش به هنگام دفع ادرار
تکرر ادرار
وجود خون در ادرار
درد در قسمت زیر شکم
تب به ویژه در نوزادان و کودکان
از عوامل خطر به وجود آمدن عفونت مجاری ادراری، می توان دیابت، بارداری، باکتری اشریشیاکلی، استفاده از محصولات قوی پاک کننده پوست، استفاده از قرص های ضد بارداری، مصرف زیاد آنتی بیوتیک و انسداد مجاری ادراری به دلیل تومور یا توده بدخیم را نام برد.
برای درمان، از چندین نوع آنتی بیوتیک معمولاً به مدت ۱۰-۷روز استفاده می شود که به دستور پزشک معالج صورت می گیرد، ولی درمان های جایگزین هم می توانند به بهبود علایم کمک کنند. مهم ترین توصیه های تغذیه ای که در این رابطه می توان به آنها اشاره نمود، عبارتند از:
در طول روز مایعات زیاد مانند چای و آب بنوشید. از مصرف نوشیدنی های شیرین و آبمیوه های شیرین شده پرهیز کنید. روزانه ۸-۶ لیوان آب تصفیه شده بنوشید.
عصاره قره قاط و زغال لخته حاوی موادی هستند که به علت محتوای پروآنتوسیانیدین، پیوستن باکتری ها به بافت مثانه را مهار می کنند. نوشیدن آب قره قاط شیرین نشده به طور منظم به کاهش خطر عفونت مجاری ادراری کمک می کند، هر چند نوشیدن این عصاره ها عفونتادراری را درمان نخواهد کرد و دقت کنید که اگر دارای علایم عفونتادراری هستید، باید به پزشک مراجعه کنید و آنتی بیوتیک دریافت نمایید.
درمان احتباس ادرار

در احتباس ادراری حاد باید با زدن سوند یا در صورت لزوم با واردن کردن سوزن از روی شکم (در قسمت بالای مثانه ی پر) به وسیله ی پزشک یا پرستار، مثانه تخلیه شود. سپس پزشک علت ایجاد احتباس ادرار را با معاینه و درخواست آزمایش های تشخیصی پیدا می کند و به درمان آن می پردازد. چنان چه احتباس ادراری در اثر آسیب های عصبی ایجاد شده باشد ممکن است استفاده از سوندهای دایمی (مثل سوند بادکنک دار فولی) یا سوند موقتی (مانند سوند نِلاتون) یا سوند فلزی ضرورت پیدا کند.

سونداژ مثانه باید در شرایط استریل انجام شود تا از ایجاد عفونت دستگاه ادراری پیشگیری به عمل آید. سوندهای دارای بادکنک، پس از عبور از پیشابراه (تحت بی حسی موضعی ناشی از ژل بی حسی مالیده شده بر روی سوند) وارد مثانه می شوند و سپس بادکنک کوچک انتهای آنها با تزریق مقداری هوا یا آب مقطر از طریق سرنگ، پر می شود تا در محل خود استقرار پیدا کند. انتهای بیرونی لوله ی سوند دایمی به کیسه ای متصل است که ادرار انتقال یافته از مثانه در آن جمع می شود.

عوارض احتباس ادرار

سنگ مثانه

سنگ مثانه تقریباً ۸۰ درصد سنگ های مثانه از جنس کلسیم هستند و علت ایجاد آنها، متبلور شدن مواد زاید حاوی کلسیم در ادرار است.

پیشگیری از ابتلا به سنگ کلیه

-مصرف روزانه حدود ۳ لیتر مایعات و عمدتاً آب خالص

-اجتناب از مصرف شیر و فرآورده های لبنی در صورتی که سنگ کلیه از نوع کلسیمی ـ فسفری باشد.

-خودداری از شرایطی که با تعریق بیش از حد همراه است .

منبع : متخصص اورولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: