عفونت ادراری در زنان

مشکلى که زنان زیادى را مبتلا مى کند. از هر ده نفر، پنج نفر در طول زندگى خود با عفونت مثانه رو به رو مى شوند. مردان نیز دچار این عفونت مى شوند، اما به ندرت؛ این بیمارى که به نام عفونت مجارى ادرارى هم شناخته شده است، به عنوان یک بیمارى زنانه در نظر گرفته مى شود. تقریبا پنجاه درصد زنان، حداقل یک بار و بیش از بیست درصد آنها دچار عفونت هاى مکرر مى شوند.
ابتلا به این بیمارى، یک یا دو بار در سال، زیاد عجیب نیست. علت این بیمارى چیست؟ این عفونت توسط یک باکترى به نام )E.COLI( که در واژن زنان وجود دارد، ایجاد مى شود. این باکترى در واژن، مشکلى ایجاد نمى کند ولى هنگامى که به مجارى ادرار وارد مى شود این مشکلات به وجود مى آید. بعضى از باکترى هاى به طور معمول، در بدن همه ى زنان وجود دارند و زنانى که دچار UTI »بیمارى هاى عفونى دستگاه ادرار« مى شوند از نظر آناتومیکى )ساختمان بدنى( با زنان سالم فرقى ندارند؛ اما بنابر دلایلى که نمى دانیم، این زنان به عفونت حساس ترند.

بعضى از این زنان این طور فکر مى کنند: ما فقط هنگامى که به دستشویى مى رویم، دچار سوزش مى شویم، سپس مصرف مایعات را کم مى کنیم تا به دستشویى نرویم.
باید بدانید که هر چه ادرار، بیشتر در مثانه بماند، باکترى بیشترى در آن رشد خواهد کرد. تعداد اى کولاهاى هر بیست دقیقه دو برابر مى شود هر چه باکترى بیشتر باشد، درد هم بیشتر خواهد بود. مسلما بهترین کار این است که با نوشیدن مایعات فراوان، باعث شکسته شدن عفونت و خارج کردن میکروب ها شویم. باکترى هایى که به صورت مکانیکى وارد مثانه ى داوطلبان مى شدند، با دو بار ادرار کردن مؤثر، به بیرون رانده مى شوند و مثانه استریل مى شود.

عفونت های دستگاه ادراری در زنان

شاید هم به عنوان یک خانم گاهی حالات ناخوشایندی مانندی سوزش ادرار احساس شدید و فوری برای ادرار کردن، تکرر ادرار و هر بار به مقدار کم، ادرار به رنگ صورتی کمرنگ یا به رنگ کولا(که نشان دهنده وجود خون در ادراراست )ادرار بسیار بدبو، درد شکم و درد کمر را تجربه کرده باشید. به این علائم توجه کنید و سرسری از کنارشان نگذرید. در بسیاری موارد این علائم در کنار هم می توانند نشانه های ابتلا به عفونت های ادراری باشند که اگر درمان نشوند، عواقب ناخوشایندی خواهد داشت. عفونت ادراری بیماری شایعی است که زنان بیش از مردان به آن مبتلا می شوند. دستگاه ادراری از کلیه ها، میزنای ها، مثانه و مجرای ادرار تشکیل شده است. همه این اعضا ممکن است عفونت کنند؛ ولی اغلب اوقات قسمت پایینی(تحتانی)درگیر می شود. اگر فقط مثانه عفونت کرده باشد ، ممکن است درد بگیرد و بیمار را آزار دهد؛ ولی اگراو این حالات را جدی نگیرد و به پزشک مراجعه نکند و عفونت به کلیه ها هم سرایت کند، خطرناک خواهد بود.

علت عفونت دستگاه ادراری

همه اعضای دستگاه ادراری برای خارج کردن سموم از بدن فعالیت می کنند. در ساده ترین حالت، زمانی که باکتری ها از طریق مجرای ادرار وارد این سیستم شده و در مثانه تکثیر می شوند، این عفونت بروز می کند. با وجودی که ساختار دستگاه ادراری به شکلی است که درحالت کلی اجازه نمی دهد چنین مهاجمان میکروسکوپی وارد آن شوند، ولی گاهی اوقات نمی تواند از خودش دفاع کند و دچار عفونت می شود. ساختار طبیعی دستگاه ادراری زنان، خطر ابتلا به آن را افزایش می دهد. فاصله کوتاه بین مجرای ادرار تا مقعد و ورودی مجرای ادرار به مثانه از عوامل فیزیکی و طبیعی شیوع بیشتراین بیماری در زنان است.

عوامل خطرساز یا به اصطلاح ریسک فاکتورهای عفونت این سیستم دفع سموم از بدن عبارتند از:
-جنسیت :زنان بسیار بیشتر از مردان به این عارضه مبتلا می شوند که به علت ساختار طبیعی و آناتومی دستگاه ادراری آنهاست. مجرای ادرار زنان کوتاه است و باکتری ها به آسانی و به سرعت می توانند به مثانه راه پیدا کنند.
-رابطه جنسی زیاد:زنانی که زیاد رابطه جنسی دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند.
-سیستم ایمنی سرکوب شده:احتمال ابتلای بیماران دیابتی و افرادی که به هر دلیل (مثلاً ابتلا به بیماری خود ایمنی)داروهایی می خورند که سیستم ایمنی را سرکوب می کند، بیشتراست.

فروکردن سوند در مجرای ادرار کسانی که به هر علت پزشکی نمی توانند خودشان ادرار کنند نیز احتمال عفونت سیستمی که سموم را خارج می کند، افزایش می دهد. بیماران بستری که نباید یا نمی توانند از بستر بلند شوند، افراد فلج و کسانی که به دلیل اختلال در سیستم مغز و اعصاب شان بی اختیاری ادرار دارند، از جمله این افراد هستند.

علت‌ عفونت کلیه

  • عفونت مثانه
    • احتباس ادرار
    • کاتتر و یا سوند ادراری
    • سیستوسکوپی
    • جراحی روی مجاری ادراری
    • بزرگی پروستات
    • سنگ کلیه
    • مشکلات مادرزادی یا اکتسابی مجاری ادراری که موجب انسداد در مجاری ادراری می شود.

علائم عفونت کلیه

  • درد پشت یا پهلو
    • تب
    • تهوع و استفراغ
    • درد عضلانی و بی حالی
    • در درصدی از افراد علایم ادراری مثل سوزش ادرار، احساس فوریت ادرار، تکرر ادرار، خون در ادرار

درمان عفونت کلیه

اولین روش درمان عفونت کلیه، آنتی بیوتیک برای چند هفته می‌باشد. مشکلات آناتومیکی شاید به درمان طولانی تر و یا روشهای جراحی نیاز باشد. که با توجه به شرایط و حال عمومی بیمار پزشک برای درمان تصمیم‌گیری می‌کند.
• مسکن‌ها برای کاهش تب و درد بیمار

 عوارض عفونت کلیه

پیلونفریت حاد در بالغین معمولا اسکار (اثر جوش‌خوردگی و ترمیم) کلیوی یا آسیب پایدار بر جای نمی‌گذارد ولی در کودکان به علت عدم تکامل رشد کلیه ، عفونت کلیه می‌تواند اسکار ایجاد کند و بطور دائم عملکرد کلیه را مختل کند.

منبع : متخصص مجاری ادراری

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک