عفونت ادراری در زنان و مردان

برخی اختلالات دردناک و ناتوان کننده ی دستگاه ادراری در زنان و مردان مشترک هستند. با توجه دقیق به برنامه ی غذایی و بهداشت و روابط جنسی سالم می توان از بروز این گرفتاری ها جلوگیری کرد.

دستگاه ادراری شامل کلیه ها و مثانه، لوله های متصل کننده ی کلیه ها به مثانه (میزنای)، لوله ی ارتباط مثانه با بیرون بدن (میزراه) است. برخی عفونت های لوله ی ادراری ناشی از بیماری های آمیزشی (STD) هستند. اگر بیماری آمیزشی درمان نشود، نه تنها مثانه و کلیه را عفونی می کند، بلکه به سایر اندام های تولید مثل منتقل و باعث ناباروری می شود. اگر حدس می زنید به بیماری آمیزشی مبتلا شده اید، بی درنگ همراه شریک زندگیتان به پزشک مراجعه کنید. با رعایت روابط جنسی سالم می توان خطر ابتلا به بیماری های آمیزشی را کاهش داد.

پیشگیری از عفونت ادراری

مایعات فراوان بنوشید. این توصیه، شاید تنها نکته ى مهم باشد. بعضى از زنان فکر مى کنندا فقط هنگامى که به دستشویى مى روند، دچار سوزش مى شوند، سپس مصرف مایعات را کم مى کنند تا به دستشویى نروند.

باید بدانید که هر چه ادرار، بیشتر در مثانه بماند، باکترى بیشترى در آن رشد خواهد کرد. تعداد اى کولاهاى هر بیست دقیقه دو برابر مى شود. بنا به نظر دکتر استابسکین، هر چه باکترى بیشتر باشد، درد هم بیشتر خواهد بود. مسلما بهترین کار این است که با نوشیدن مایعات فراوان، باعث شکسته شدن عفونت و خارج کردن میکروب ها شویم. مطالعات انجام شده نشان مى دهد که باکترى هایى که به صورت مکانیکى وارد مثانه ى داوطلبان مى شدند، با دو بار ادرار کردن مؤثر، به بیرون رانده مى شوند و مثانه استریل مى شود.
هر چه مایعات بیشترى بنوشید، درد شما زودتر متوقف مى شود و یک نکته؛ اگر ادرار شما صاف و روشن است یعنى به اندازه کافى مایعات نوشیده اید.

عفونت مثانه

علت ایجاد بیشتر بیمارى هاى عفونى و شاید همه آنها در وهله اول عدم بهداشت فردى است. تعدد این بیمارى ها بسیار است و عفونت مثانه یکى از آنهاست که اتفاقاً در و مردان با اندک تفاوت مشترک است.

به طور کلى در مورد عفونت مثانه یعنى التهاب آن؛ اگر زمانى با نشانه هاى زیر برخورد کردید به پزشک مراجعه و نسبت به درمان خود اقدام کنید:

احساس سوزش یا تکرار ادرار (هرچند میزان ادرار کم باشد)- فوریت ادرار- درد بخش پایین کمر- وجود خون در ادرار- تب خفیف- ادرار بدبو- درد به هنگام نزدیکى- شب ادرارى در کودک- ترشح از نوک آلت (مردان)

 از علل عفونت مثانه باکترى هایى است که یا از بخش دیگرى از بدن توسط خون به مثانه رسیده اند یا از راه پوست اطراف ناحیه تناسلى و مقعدى به مجارى ادرارى راه مى یابند. عفونت مثانه دلایل دیگرى هم دارد؛ از جمله استفاده از سوند ادرارى براى تخلیه مثانه (پس از زایمان یا جراحى) آسیب رسیدن به پیشابراه، پروستات بسیار بزرگ و نقص ساختمانى در مجارى ادرار در مردان. در عین حال عواملى که ممکن است خطر را افزایش دهند در و مردان متفاوت است.

این عوامل در شامل افزایش فعالیت جنسى، استرس، پوشیدن لباس زیرتنگ و بدون تبادل هوا، نگاه داشتن ادرار، نشستن در وان و افتادگى دستگاه تناسلى- ادرارى است و در مردان مصرف الکل، وجود یک بیمارى که باعث کاهش مقاومت بدن شده (این عوامل در نیز دیده شده است) انسداد در مسیر ادرار، وارد آمدن ضربه به پیشابراه و استفاده از سوند در عمل جراحى.

تشخیص عفونت مثانه

بررسی‌ اولیه‌ عبارتند از آزمایش‌ ادرار (که‌ معمولاً طبیعی‌ است‌) و معاینه‌ لگنی‌. در هر حال‌ باید بیماری‌هایی‌ که‌ علایم‌ شبیه‌ این‌ بیماری‌ را دارند (مثلاً عفونت‌ مثانه‌، مشکلات‌ کلیوی‌،

عفونت‌های‌ مجرای‌ تناسلی‌، آندومتریوز و بیماری‌های‌ آمیزشی‌) رد شوند. اگر سایر بررسی‌ها منفی‌ باشند، اغلب‌ توصیه‌ به‌ انجام‌ سیستوسکپی‌ می‌شود. در این‌ روش‌ از یک‌ وسیله‌ باریک‌ که‌ سر آن‌ منبع‌ نورانی‌ قرار دارد برای‌ دیدن‌ داخل‌ مثانه‌ استفاده‌ می‌شود. همراه‌ با انجام‌ آن‌ نمونه‌برداری‌ نیز انجام‌ می‌گیرد تا احیاناً اگر سرطان‌ وجود داشته‌ باشد مشخص‌ شود. یک‌ مزیت‌ دیگر سیستوسکپی‌ این‌ است‌ که‌ با انجام‌ آن‌ غالباً علایم‌ تخفیف‌ می‌یابند. زیرا در سیستوسکپی‌، مثانه‌ با آب‌ پر و متسع‌ می‌شود و ظرفیت‌ آن‌ افزایش‌ می‌یابد.

نسبت به گروه سنی ۱۰تا۱۵ سال باید توجه بیشتری داشته باشیم و بخواهیم که پیگیری شود و خوشبختانه در اکثریت هم مشکل خاصی پیش نمی‌آید و باید در آن تعداد اندک هم بتوانیم با آزمایش و تست‌های تشخیصی به تشخیص برسیم.»

فرم خانوادگی بیماری از یک والد ناشی می‌شود (یک ژن واحد که از یکی از والدین به ارث برسد برای ایجاد اختلال کفایت می کند.) اگر یک والد مبتلا به بیماری باشد، فرزند وی ۵۰ درصد احتمال به ارث بردن بیماری را دارد در این موارد معمولا اعضای متعددی از خانواده گرفتار هستند.

«شیوع خون در ادرار در بعضی از خانواده‌ها به دلیل ژنتیک وجود دارد یا به عبارتی در این گروه خانواده‌ها که به اصطلاح هماچوری ایزوله می‌گویند وجود دارد که می‌تواند ناشی از بعضی بیماری‌های کلیوی باشد. ولی الزاما به معنی خطرناک برای بیماران نیست.

هماچوری عود کننده خوش خیم نسبتا در میان قهرمانان ورزشی مخصوصا دوندگان مسافت‌های طولانی شایع است. علت حضورخون در ادرار روشن نیست ولی میزان بروز هماچوری ناشی از ورزش نسبت مستقیم با شدت و مدت فعالیت ورزشی دارد.

معمولا هماچوری ۲۴ ساعت بعد از قطع فعالیت ورزشی از میان می‌رود. کسانی که بافت عضلانی زیادی دارند امکان دارد که کراتینین سرم آنها بالا باشد و نباید به اشتباه به آن مارک نارسایی کلیه چسبانده شود. «کسانی که بیماری برگردارند این افراد علائم شایعشان خون در ادرار است. اگر فقط خون در ادرار باشد کاری به مریض نداریم ولی اگر پروتئین در ادرار ظاهر شود آن موقع است که لازم می‌شود یک سری درمان‌ها انجام شود.»

منبع : متخصص اورولوژی تهران و کتاب راهنمای پزشکی خانواده- بیماری های کلیه و مجاری ادرار

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: