عفونت ادراری کودکان

عفونت‌های ادراری یکی از شایع‌ترین عفونت‌های دوران کودکی است که می‌تواند به کلیه‌ها آسیب برساند. عفونت‌های ادراری بیماری است که در اثر وارد شدن میکروب به مجاری ادرار ایجاد می‌شود. معمولا علت اصلی عفونت ادراری، عامل باکتریایی موجود در دستگاه گوارش است که در کودکان بیشتر دیده می‌شود و به طور افزایشی عموما مثانه را درگیر می‌کند.مهمترین علت این عفونت می‌تواند رفلاکس یا برگشت ادرار از مثانه به کلیه‌ها باشد که معمولا در ۳۰ تا ۵۰ درصد دختر بچه‌ها دیده می‌شود که باعث عفونت ادراری آنها می‌شود. والدین در صورت وجود رفلاکس در کودکان باید به آن توجه و به پزشک متخصص مراجعه کنند. به عنوان مثال در کودکانی که ادرار خود را نگه می‌دارند و دیر به دستشویی می‌روند، کودکانی که نمی‌توانند ادرار خود را نگه دارند و یا دچار یبوست می‌شوند، می‌تواند عوامل زمینه‌ساز عفونت‌های ادراری باشد که ممکن است بعد از مثانه، کلیه‌ها را هم درگیر کرده و به آنها آسیب برساند.

عفونت‌های ادراری در دختران بیشتر از پسرها دیده می‌شود؛ زیرا مجرای ادراری در دختران کوتاه‌تر بوده و احتمال انتقال عفونت به مثانه بیشتر است. علائم عفونت‌های ادراری در کودکان به سن آنها بستگی دارد. در سنین بالاتر علائم مشخص‌تر بوده و سوزش ادرار، تکرار ادرار، بوی بد ادرار، تب و درد پهلوها از علائم بارز آن به شمار می‌رود. در شیرخواران و کودکان کم سن تشخیص دشوارتر است. در این گروه سنی ممکن است عفونت ادراری با تب، بی قراری، کم شدن وزن آنها، اسهال و استفراغ و یا زردی در دوران نوزادی همراه باشد که در صورت بروز این علائم، والدین باید کودکان خود را نزد پزشک ببرند.

نوع و طول درمان را پزشک بر اساس تشخیص نوع عفونت ادراری مشخص می‌کند و والدین باید رنگ و بوی ادرار کودک خود را بررسی کنند. در صورت وجود درد در پشت و کمر از کیسه آب گرم استفاده کرده و بعد از هر بار ادرار، کودک خود را بشویند.ممکن است بعد از درمان، عفونت ادراری دوباره ظاهر شود، بعد از درمان به احتمال ۲۵ تا ۴۰ درصد به مدت ۲ الی ۳ هفته بعد از برطرف شدن عفونت، ممکن است مجددا ظاهر شود. به همین دلیل، کشت‌ ادرار جهت پیشگیری ۱ تا ۲ هفته پس از پایان درمان انجام تا رفع عفونت از ادرار تایید شود و نیز مصرف آنتی بیوتیک‌ها تا زمان درمان قطعی و بررسی رفلاکس تجویز شود. در۵۰ درصد موارد عفونت ادراری در کودکان بدون علامت است و فقط با آزمایش قابل تشخیص است، بنابراین والدین در انجام این آزمایشات سهل انگاری نکنند.

علت آسیب به کلیه

شایع‌ترین علل ابتلا به بیماری‌های کلیه در دنیا، دیابت و پرفشاری خون هستند. حدود ۷۰ درصد تمام موارد نارسایی کلیه از این دو علت ناشی می‌شوند. نوع تغذیه و کنترل فشار خون در بیماران مبتلا به پرفشاری خون و دیابت، در پیشگیری از آسیب به کلیه موثر است. برخی علل بیماری‌های کلیوی ناشناخته‌اند. عوارض دارویی و سنگ‌های کلیه از دیگر علل آسیب کلیه‌ها هستند. متاسفانه مصرف خودسرانه برخی داروها مانند داروهای مسکن و آنتی‌بیوتیک‌ها هم می‌تواند به کلیه‌ها آسیب برساند.

در صورتی که کسی به بیماری قند (دیابت) یا پرفشاری خون یا چاقی دچار باشد، در یک یا چند نفر از اعضای خانواده‌اش بیماری کلیوی وجود داشته باشد، سیگار مصرف کند یا سنش بالاتر از ۵۰ سال باشد، بیش از سایرین درمعرض خطر است.

تشخیص عفونت کلیه

آزمایش ادرار برای تشخیص باکتری به وجود گلبولهای سفید، وجود کست (cast) انجام می‌شود. در صورتی که عفونت کلیه به درمان مقاومت نشان داد عکس‌های رادیولوژی و CT اسکن برای بررسی مشکلات کلیوی مثانه و حالب انجام می‌شود.

علائم عفونت کلیه

  • درد پشت یا پهلو
    • تب
    • تهوع و استفراغ
    • درد عضلانی و بی حالی
    • در درصدی از افراد علایم ادراری مثل سوزش ادرار، احساس فوریت ادرار، تکرر ادرار، خون در ادرار

عوارض عفونت کلیه

عفونت مکرر و شدید کلیه ممکن است منجر به آسیب کلیه و بیماری مزمن کلیه شود. در بعضی موارد، عفونت کلیه می‌تواند وارد جریان خون شود و در فرد شرایط خطرناکی به نام سپسیس ایجاد کند. بنابراین تشخیص به موقع و درمان عفونت کلیه به طور کامل ضروری می‌باشد.
از عوارض دیگر عفونت کلیه تجمع چرک در کلیه و ایجاد آبسه کلیه می‌باشد.

منبع :متخصص ارولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: