عفونت دستگاه ادراری

عفونت دستگاه ادراری(urinary tract infection-UTI )، عبارت است از بروز عفونت در هر قسمت از سیستم ادراری، شامل اعضای جمع آوری کننده و نگه دارنده و دفع کننده ی ادرار، یعنی کلیه ها، حالب ها، مثانه و پیشابراه.* معمولاً UTIدر اثر ورود باکتری هایی که می توانند در دستگاه گوارش، مهبل(واژن) یا اطراف پیشابراه زندگی کنند به دستگاه ادراری ایجاد می شود.

در اغلب موارد این باکتری ها از طریق پیشابراه به مثانه و کلیه ها می رسند. اکثراً سیستم دفاعی بدن این باکتری ها را از بین می برد و علایمی ایجاد نمی شوند ولی گاهی باکتری های مزبور موجب بروز عفونت در دستگاه ادراری می شوند.

خانم ها و افراد مسن بیشتر مستعد ابتلا به عفونت ادراری هستند.* علایم عفونت دستگاه ادراری عبارتند از:سوزش ادرار، تکرر یا فوریت ادرار، درد پشت و کمر یا قسمت پایین شکم، ادرار تیره، خونی یا بدبو، تب یا لرز.* عفونت ادراری در اقایان جدی تر از خانم هاست و دشوارتر درمان می شود. همچنین عفونت ادراری در افراد مسن، زنان باردار، افراد مبتلا به دیابت و افرادی که به سختی ادرار می کنند نیز خطرناک است.

عفونت ادراری کودکان

عفونت‌های ادراری یکی از شایع‌ترین عفونت‌های دوران کودکی است که می‌تواند به کلیه‌ها آسیب برساند. عفونت‌های ادراری بیماری است که در اثر وارد شدن میکروب به مجاری ادرار ایجاد می‌شود. معمولا علت اصلی عفونت ادراری، عامل باکتریایی موجود در دستگاه گوارش است که در کودکان بیشتر دیده می‌شود و به طور افزایشی عموما مثانه را درگیر می‌کند.مهمترین علت این عفونت می‌تواند رفلاکس یا برگشت ادرار از مثانه به کلیه‌ها باشد که معمولا در ۳۰ تا ۵۰ درصد دختر بچه‌ها دیده می‌شود که باعث عفونت ادراری آنها می‌شود. والدین در صورت وجود رفلاکس در کودکان باید به آن توجه و به پزشک متخصص مراجعه کنند. به عنوان مثال در کودکانی که ادرار خود را نگه می‌دارند و دیر به دستشویی می‌روند، کودکانی که نمی‌توانند ادرار خود را نگه دارند و یا دچار یبوست می‌شوند، می‌تواند عوامل زمینه‌ساز عفونت‌های ادراری باشد که ممکن است بعد از مثانه، کلیه‌ها را هم درگیر کرده و به آنها آسیب برساند.

عفونت‌های ادراری در دختران بیشتر از پسرها دیده می‌شود؛ زیرا مجرای ادراری در دختران کوتاه‌تر بوده و احتمال انتقال عفونت به مثانه بیشتر است. علائم عفونت‌های ادراری در کودکان به سن آنها بستگی دارد. در سنین بالاتر علائم مشخص‌تر بوده و سوزش ادرار، تکرار ادرار، بوی بد ادرار، تب و درد پهلوها از علائم بارز آن به شمار می‌رود. در شیرخواران و کودکان کم سن تشخیص دشوارتر است. در این گروه سنی ممکن است عفونت ادراری با تب، بی قراری، کم شدن وزن آنها، اسهال و استفراغ و یا زردی در دوران نوزادی همراه باشد که در صورت بروز این علائم، والدین باید کودکان خود را نزد پزشک ببرند.

نوع و طول درمان را پزشک بر اساس تشخیص نوع عفونت ادراری مشخص می‌کند و والدین باید رنگ و بوی ادرار کودک خود را بررسی کنند. در صورت وجود درد در پشت و کمر از کیسه آب گرم استفاده کرده و بعد از هر بار ادرار، کودک خود را بشویند.ممکن است بعد از درمان، عفونت ادراری دوباره ظاهر شود، بعد از درمان به احتمال ۲۵ تا ۴۰ درصد به مدت ۲ الی ۳ هفته بعد از برطرف شدن عفونت، ممکن است مجددا ظاهر شود. به همین دلیل، کشت‌ ادرار جهت پیشگیری ۱ تا ۲ هفته پس از پایان درمان انجام تا رفع عفونت از ادرار تایید شود و نیز مصرف آنتی بیوتیک‌ها تا زمان درمان قطعی و بررسی رفلاکس تجویز شود. در۵۰ درصد موارد عفونت ادراری در کودکان بدون علامت است و فقط با آزمایش قابل تشخیص است، بنابراین والدین در انجام این آزمایشات سهل انگاری نکنند.

تشخیص عفونت کلیه

آزمایش ادرار برای تشخیص باکتری به وجود گلبولهای سفید، وجود کست (cast) انجام می‌شود. در صورتی که عفونت کلیه به درمان مقاومت نشان داد عکس‌های رادیولوژی و CT اسکن برای بررسی مشکلات کلیوی مثانه و حالب انجام می‌شود.

علائم عفونت کلیه

  • درد پشت یا پهلو
    • تب
    • تهوع و استفراغ
    • درد عضلانی و بی حالی
    • در درصدی از افراد علایم ادراری مثل سوزش ادرار، احساس فوریت ادرار، تکرر ادرار، خون در ادرار

عوارض عفونت کلیه

عفونت مکرر و شدید کلیه ممکن است منجر به آسیب کلیه و بیماری مزمن کلیه شود. در بعضی موارد، عفونت کلیه می‌تواند وارد جریان خون شود و در فرد شرایط خطرناکی به نام سپسیس ایجاد کند. بنابراین تشخیص به موقع و درمان عفونت کلیه به طور کامل ضروری می‌باشد.
از عوارض دیگر عفونت کلیه تجمع چرک در کلیه و ایجاد آبسه کلیه می‌باشد.

منبع:  متخصص عفونت ادراری

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: