عفونت مثانه

علت ایجاد بیشتر بیمارى هاى عفونى و شاید همه آنها در وهله اول عدم بهداشت فردى است. تعدد این بیمارى ها بسیار است و عفونت مثانه یکى از آنهاست که اتفاقاً در و مردان با اندک تفاوت مشترک است.

به طور کلى در مورد عفونت مثانه یعنى التهاب آن؛ اگر زمانى با نشانه هاى زیر برخورد کردید به پزشک مراجعه و نسبت به درمان خود اقدام کنید:

احساس سوزش یا تکرار ادرار (هرچند میزان ادرار کم باشد)- فوریت ادرار- درد بخش پایین کمر- وجود خون در ادرار- تب خفیف- ادرار بدبو- درد به هنگام نزدیکى- شب ادرارى در کودک- ترشح از نوک آلت (مردان)

 از علل عفونت مثانه باکترى هایى است که یا از بخش دیگرى از بدن توسط خون به مثانه رسیده اند یا از راه پوست اطراف ناحیه تناسلى و مقعدى به مجارى ادرارى راه مى یابند. عفونت مثانه دلایل دیگرى هم دارد؛ از جمله استفاده از سوند ادرارى براى تخلیه مثانه (پس از زایمان یا جراحى) آسیب رسیدن به پیشابراه، پروستات بسیار بزرگ و نقص ساختمانى در مجارى ادرار در مردان. در عین حال عواملى که ممکن است خطر را افزایش دهند در و مردان متفاوت است.

این عوامل در شامل افزایش فعالیت جنسى، استرس، پوشیدن لباس زیرتنگ و بدون تبادل هوا، نگاه داشتن ادرار، نشستن در وان و افتادگى دستگاه تناسلى- ادرارى است و در مردان مصرف الکل، وجود یک بیمارى که باعث کاهش مقاومت بدن شده (این عوامل در نیز دیده شده است) انسداد در مسیر ادرار، وارد آمدن ضربه به پیشابراه و استفاده از سوند در عمل جراحى.

علایم‌ عفونت مثانه

۱. احساس‌ سوزش‌ ادرار
۲. تکرر ادرار، اگرچه‌ حجم‌ ادرار ممکن‌ است‌ کم‌ باشد.
۳. احساس‌ فوریت‌ ادرار حتی‌ وقتی‌ که‌ مثانه‌ خالی‌ است‌.
۴. درد در ناحیه‌ شرمگاهی‌
۵. ترشح‌ از نوک‌ آلت‌
۶. درد در قسمت‌ پایین‌ کمر
۷. وجود خون‌ در ادرار
۸. تب‌ خفیف‌
۹. ادرار بدبو
۱۰. بی‌اختیاری‌ ادرار (گاهی‌)

بارداری و عفونت مثانه

بارداری احتمال ابتلا به عفونت هر یک از بخش‌های دستگاه ادراری را بالا می‌برد. مقدار زیاد هورمون پروژسترون، موجب شل شدن عضلات حالب و در نتیجه گشادتر شدن حالب می‌شود.

رحم در حال رشد، می‌تواند به حالب ها فشار وارد آورد و جریان ادرار را در داخل آن‌ها با اختلال مواجه کرده و سرعت آن را کند سازد.

رشد جنین موجب فشار بر روی مثانه می‌شود و در نتیجه تخلیه آن هنگام دفع کامل نخواهد بود.

در نتیجه این اختلالات باعث می‌شود که عبور ادرار در مسیر دستگاه ادراری بیشتر طول بکشد و باکتری‌ها قبل از خروج از بدن زمان بیشتری برای تکثیر در اختیار خواهند داشت.

پزشک در همان اولین نوبت معاینات دوران بارداری آزمایش ادرار درخواست می‌کند، خواه شما علائم عفونت مثانه داشته باشید یا خیر.

پیشگیرى از عفونت مثانه

 حداقل ۸لیوان در روز مایعات نوشیده و از کافئین بپرهیزید – مراقبت از پیشابراه- – استفاده از دوش به جاى وان حمام- عدم مصرف اسپرى ها و دئودورانت- استفاده از لباس زیر نخى- رعایت بهداشت فردى

التهاب مثانه

التهاب مثانه(سیستیت؛cystitis ) التهاب مثانه(سیستیت) عبارت است از التهاب لایه مفروش کننده مثانه و حالب ها و جزئی از عفونت های دستگاه ادراری است که قبلاً(در مبحث شماره ۱۱ ) به آنها اشاره شد.* التهاب مثانه در خانم ها بسیار شایع تر است.

شایع ترین نوع التهاب مثانه، نوع میکروبی آن است که بیشتر در اثر باکتری اشریشیاکُلی(Escherichia coli ) روی می دهد که به طور طبیعی در روده ها زندگی می کند.* علایم و نشانه های التهاب مثانه عبارتند از: سوزش، تکرر و فوریت ادرار و درد در ناحیه بالای عانه(قسمت فوقانی مثانه). در ۳۰ درصد موارد، ادرار خونی وجود دارد.معمولاً ادرار، کدر و بدبو است.۸ تشخیص التهاب مثانه به وسیله آزمایش ادرار داده می شود.* درمان بر اساس کشت ادرار و با تجویز آنتی بیوتیک مناسب انجام می شود.

بعضی ازخانم ها مبتلا به تکرر و سوزش ادرار می شوند ولی در آزمایش ادرار آنها باکتری وجود ندارد. به این وضعیت سندرم پیشابراهی گفته می شود که گاهی ناشی از نزدیکی است.

پرکاری مثانه

چنانچه به هر علتی فردی بیش از حد طبیعی (۶ بار در روز و ۲ بار در شب) مجبور به دفع ادرار شود، ممکن است به بیماری مثانه پرکار یا بیش‌فعال مبتلا شده باشد.
تکرر ادرار و احساس دفع ناگهانی ادرار و بی اختیاری ادرار می‌تواند ناشی از عفونت‌های دستگاه ادراری، تومور مثانه و یا اختلالات عصبی مثانه باشد.
پرکاری مثانه، بیماری آزار دهنده‌ای است که کیفیت زندگی افراد را تحت تأثیر قرار می‌دهد و استرس‌های ناشی از تکرر ادرار و اینکه دستشویی همیشه در دسترس نیست، چه بسا مانع از بیرون آمدن فرد از خانه و عدم مسافرت طولانی و غیره گردد.
افراد مبتلا به بیماری‌های اعصاب مانند: ام‌اس (MS)، آسیب نخاع و میلودیسپلازی (پیش لوسمی) ممکن است به پرکاری مثانه دچار شوند

علت پرکاری مثانه

عفونت‌های مزمن پروستات
ورم مزمن مثانه
ناپایداری عضله مثانه
انقباض‌های خودبخودی مثانه
کاهش حجم مثانه و کاهش قابلیت اتساع مثانه جهت حجم گیری
به هم خوردن تعادل عصبی عضله مثانه و دریچه خروجی مثانه
حساس شدن بیش از حد گیرنده‌های عصبی مخاط مثانه

تشخیص پرکاری مثانه

- آزمایش ادرار جهت ارزیابی عفونت ادراری بیمار
- در صورت عدم وجود عفونت، جهت تشخیص قطعی بیماری باید نوار مثانه از بیمار انجام شود. با انجام نوار مثانه، حجم مثانه، قابلیت اتساع مثانه، حس مثانه، وجود پرش‌های انقباض عضلات مثانه و هماهنگی دریچه خروجی مثانه همه با دقت خاص تشخیص داده شده و با توجه به محل مشکل موجود، درمان‌های قطعی انجام می‌گیرد.

منبع : متخصص اورولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: