عفونت مثانه

معمولاً به وسیله آزمایش هاى تشخیصى مانند آزمایش ادرار، سیستوسکوپى و سونوگرافى انجام مى گیرد. در عین حال درمان دارویى هم صورت گرفته و از آنتى بیوتیک ها و داروهاى ضداسپاسم استفاده مى شود. انتظار مى رود که با درمان به موقع، عفونت در کمتر از دو هفته خوب شود اما عود آن هم شایع است. ناکافى بودن درمان مى تواند سبب عفونت مزمن مجارى ادرار و نهایتاً نارسایى کلیه شود

بروز اغلب با عفونت‌هاى غدّه پروستات  یا سنگ‌هاى مثانه همراه هستند.

علل عفونت مثانه

- میکروب‌ها از از بیرون بدن وارد پیشابراه شوند.

- این عفونت در زنان بسیار شایع است، زیرا مدخل پیشابراه با مخرج فاصله کمی دارد و عفونت به سادگی از یک نقطه به نقطه دیگر انتقال می‌یابد.

- در زنان طول پیشابراه کوتاه‌تر است و عفونت به سادگی این مسافت کم را تا مثانه طی می‌کند.

- عفونت‌های کلیه می‌تواند پخش شود و مثانه را نیز مبتلا کند.

- آسیب به پیشابراه

- استفاده از کاتتر ادراری برای تخلیه مثانه، مثلاً پس از زایمان یا جراحی

- باکتری‌هایی که از راه پوست اطراف ناحیه تناسلی و مقعدی به مجاری ادراری راه می‌یابند.

استرس

مصرف الکل

افزایش فعالیت جنسی در زنان باعث آسیب رسیدن به پیشابراه می‌شود.

عفونت در سایر بخش‌های دستگاه ادراری ـ تناسلی

کاهش مقاومت بدن

پوشیدن لباس زیر تنگ و بدون تبادل هوا

نشستن در وان پر از آبی که آلوده باشد.

شل شدن و افتادگی اجزای دستگاه ادراری ـ تناسلی در زنان

نگه داشتن ادرار برای مدت خیلی طولانی

درمان عفونت مثانه

 مقادیر زیادى آب بنوشید و مثانه خود را تا حد امکان خالى کنید. مصرف محلول نصف قاشق چایخورى جوش شیرین در نصف لیوان آب هر ۳ تا ۴ ساعت ممکن است به قلیائى کردن ادرار شما کمک کند. این درمان را بیش از ۴۸ ساعت ادامه ندهید. پزشک ممکن است آنتى‌بیوتیک تجویز کند که فوراً علائم را برطرف مى‌کند. پزشک ممکن است یک مسکن ادرارى نیز تجویز کند که تنها تا زمان وجود سوزش ادرار مصرف مى‌شود. عفونت‌هاى مثانه در مردان انجام آزمایش‌هائى را براى کشف علت زمینه‌اى عفونت الزامى مى‌‌سازد.

علت ادرار خونی

با اولین نوبت آزمایش که خون در ادرار را نشان دهد هیچ وقت نباید مارک خون در ادرار یا هماچوری را زد، حتماً باید ۲ تا آزمایش بخواهیم و فاصله بین دو آزمایش باید حداقل یک تا ۲ ماه باشد.

در نتیجه اینکه به بیمار توصیه نمی‌کنیم اگر با اولین آزمایش آن را غیر طبیعی دید به فاصله کوتاهی آزمایش دوم را انجام دهد. اگر ۲ نوبت خون در ادرار باشد و هیچ علائم همراهی نداشته باشد یعنی پروتئین در ادرار نداشته باشد، علائم بالینی فشار خون، سابقه دیابت و بیماری‌هایی که می‌تواند مشکل کلیوی به وجود بیاورد را مریض نداشته باشد معمولاً فقط یک سونوگرافی در افراد جوان درخواست می‌کنیم و بیشتر از این جلو نمی‌رویم، مگر اینکه تشخیص پزشک مشکل خاص باشد. اگرکه این مشکلات وجود نداشته باشد و سونوگرافی مریض هم طبیعی باشد به فواصل بین ۶ ماه تا ۱ سال به مریض می‌گوییم پیگیری کند آن هم با یک آزمایش ساده که اگر پروتئین در ادرارش اضافه شود یا علائم اضافی پیدا کند حتماً باید به پزشک مراجعه کند که این اطمینان حاصل شود مشکلی در مسائل کارکرد کلیه به وجود نیاید. گاهی کراتینین وقتی به نزدیک مقادیر بالای طبیعی می‌رسد می‌تواند از علائم کارکرد کم کلیه باشد. در نتیجه وقتی کراتینین سرم درصد بالای طبیعی است باید به آن توجه داشت و دوباره درخواست آزمایش کرد که مبادا موردی از زیرچشم گم شود.» شیوع خون در ادرار در جامعه زیاد است خصوصا در منطقه مدیترانه که ایران هم جزو آن می‌شود.

پیلونفریت به معنای التهاب در یک یا هر دو کلیه است که ناشی از عفونت باکتریای میباشد و شامل انواع پیلونفریت حاد و مزمن می باشد. عفونت مزمن کلیه نوعی عفونت است که به آرامی بروز کرده و ماه ها یا سال ها به طول می انجامد این عارضه منجر به تشکیل جوشگاه در کلیه و سر انجام از دست رفتن عمل کلیه می گردد.

خون در ادرار را باید جدی گرفت. این علامت، نشانه آن است که مخاط دستگاه ادراری در حال خونریزی است و جداره عروق ظریف آسیب دیده‌اند، اما رنگ و نوع خونریزی نیز می‌تواند نشان دهد محل خونریزی کجا بوده است.

اگر خونریزی از قسمت فوقانی باشد خونریزی پررنگ خواهد بود. این نوع خونریزی‌ها ممکن است به دلیل وجود سنگ کلیه باشد، ولی در این موارد هیچ‌گاه خونریزی لخته‌ای نخواهیم دید. عفونت‌های داخل مثانه و پیشابراه یا وجود تومور در دستگاه ادراری تحتانی، موجب خــونریــزی لختــه‌ای به رنـگ روشن مـی‌شود.

خونـــریزی همیشــه با چشم مسلح قابـل رویت نیسـت و گاهی فقط در آزمایش ادراری و زیر میکروسکوپ دیده می‌شود. خونریزی می‌تواند به دلایل دیگری از جمله بالا بودن کلسیم در ادرار، اسیداوریک زیاد و کریستال اوری باشد.

منبع : متخصص مجاری ادراری

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک