تشخیص عفونت مثانه

بررسی‌ اولیه‌ عبارتند از آزمایش‌ ادرار (که‌ معمولاً طبیعی‌ است‌) و معاینه‌ لگنی‌. در هر حال‌ باید بیماری‌هایی‌ که‌ علایم‌ شبیه‌ این‌ بیماری‌ را دارند (مثلاً عفونت‌ مثانه‌، مشکلات‌ کلیوی‌،

عفونت‌های‌ مجرای‌ تناسلی‌، آندومتریوز و بیماری‌های‌ آمیزشی‌) رد شوند. اگر سایر بررسی‌ها منفی‌ باشند، اغلب‌ توصیه‌ به‌ انجام‌ سیستوسکپی‌ می‌شود. در این‌ روش‌ از یک‌ وسیله‌ باریک‌ که‌ سر آن‌ منبع‌ نورانی‌ قرار دارد برای‌ دیدن‌ داخل‌ مثانه‌ استفاده‌ می‌شود. همراه‌ با انجام‌ آن‌ نمونه‌برداری‌ نیز انجام‌ می‌گیرد تا احیاناً اگر سرطان‌ وجود داشته‌ باشد مشخص‌ شود. یک‌ مزیت‌ دیگر سیستوسکپی‌ این‌ است‌ که‌ با انجام‌ آن‌ غالباً علایم‌ تخفیف‌ می‌یابند. زیرا در سیستوسکپی‌، مثانه‌ با آب‌ پر و متسع‌ می‌شود و ظرفیت‌ آن‌ افزایش‌ می‌یابد.

نسبت به گروه سنی ۱۰تا۱۵ سال باید توجه بیشتری داشته باشیم و بخواهیم که پیگیری شود و خوشبختانه در اکثریت هم مشکل خاصی پیش نمی‌آید و باید در آن تعداد اندک هم بتوانیم با آزمایش و تست‌های تشخیصی به تشخیص برسیم.»

فرم خانوادگی بیماری از یک والد ناشی می‌شود (یک ژن واحد که از یکی از والدین به ارث برسد برای ایجاد اختلال کفایت می کند.) اگر یک والد مبتلا به بیماری باشد، فرزند وی ۵۰ درصد احتمال به ارث بردن بیماری را دارد در این موارد معمولا اعضای متعددی از خانواده گرفتار هستند.

«شیوع خون در ادرار در بعضی از خانواده‌ها به دلیل ژنتیک وجود دارد یا به عبارتی در این گروه خانواده‌ها که به اصطلاح هماچوری ایزوله می‌گویند وجود دارد که می‌تواند ناشی از بعضی بیماری‌های کلیوی باشد. ولی الزاما به معنی خطرناک برای بیماران نیست.

هماچوری عود کننده خوش خیم نسبتا در میان قهرمانان ورزشی مخصوصا دوندگان مسافت‌های طولانی شایع است. علت حضورخون در ادرار روشن نیست ولی میزان بروز هماچوری ناشی از ورزش نسبت مستقیم با شدت و مدت فعالیت ورزشی دارد.

معمولا هماچوری ۲۴ ساعت بعد از قطع فعالیت ورزشی از میان می‌رود. کسانی که بافت عضلانی زیادی دارند امکان دارد که کراتینین سرم آنها بالا باشد و نباید به اشتباه به آن مارک نارسایی کلیه چسبانده شود. «کسانی که بیماری برگردارند این افراد علائم شایعشان خون در ادرار است. اگر فقط خون در ادرار باشد کاری به مریض نداریم ولی اگر پروتئین در ادرار ظاهر شود آن موقع است که لازم می‌شود یک سری درمان‌ها انجام شود.»

مثانه عصبی

مثانه عصبی یکی از اختلالات عملکرد مثانه می‌باشد که بدنبال آسیب سیستم عصبی ایجاد می‌شود. براساس محل درگیری و نوع درگیری عصبی به دو نوع تقسیم می‌گردد:
- مثانه بیش فعال یا انقباضی
- مثانه شل
کسانی که مثانه بیش فعال مبتلا هستند، بسیار کم یا اصلاً کنترلی به عملکرد مثانه ندارند. مثانه بطور خودبه خود و مکرر تخلیه می‌گردد و تخلیه بطور کامل انجام نمی‌گیرد. به همین دلیل خطر ابتلا به عفونتهای ادراری در این افراد افزایش می‌یابد.
مثانه شل خصوصیات متفاوتی دارد. در این افراد قسمتی از سیستم عصبی که وظیفه خبررسانی به مغز هنگام پرشدن مثانه، را دارد، دچار اختلال شده‌است در نتیجه با افزایش اندازه و ظرفیت مثانه روبرو خواهیم شد. زمانی که فشار ادرار در مثانه به اندازه‌ای برسد که ماهیچه‌های دریچه خروجی ادرار توانایی غلبه بر آن را نداشته باشد، ادرار شروع به ریزش می‌کند. در این نوع اختلال مثانه نیز مانند مثانه انقباضی، مثانه بطور کامل تخلیه نمی‌گردد.

پایین افتادگی مثانه

پایین افتادگی مثانه(سیستوسِل؛cystocele ): . پایین افتادگی مثانه(سیستوسِل) هنگامی روی می دهد که دیواره ی بین مثانه و مهبل(واژن) در جنس مؤنث ضعیف شود و در نتیجهف مثانه به داخل واژن نزول نماید. این اختلال می تواند موجب ناراحتی و بروز مشکل درهنگام تخلیه مثانه شود.* پایین افتادگی مثانه موجب نشت ناخواسته ادرار و تخلیه نشدنکامل مثانه می شود. نشت ادرار ممکن است در هنگام سرفه، عطسه،خنده،راه رفتن و دویدن روی دهد.

علائم مثانه عصبی

* شایعترین علامت عدم توانایی در کنترل ادرار می‌باشد.
- بی‌اختیاری ادرار
- تکرر ادرار (احساس نیاز به دفع ادرار به میزان ۸ بار یا بیشتر در روز)
- احساس عدم تخلیه مثانه علیرغم ادرار کردن
- سوزش و درد هنگام دفع ادرار
- از دست دادن قدرت نعوظ در مردان

علل مثانه عصبی

- آسیب به طناب نخاعی که منجر به فلج شود.
- تومورهای سیستم عصبی مرکزی
- بیماریهایی مانند سیفلیس- دیابت- سکته مغزی- پارگی یا فتق دیسک بین مهره‌ای
- بیماریهای عصبی مانند مولتیپل اسکلروزیز
- بیماریهای مادرزادی مانندspina bifida
- جراحیهای طنای نخاعی
- مسمومیت با فلزات سنگین
- اثرات طولانی مدت ناشی از مصرف الکل

منبع : متخصص اورولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک