عفونت مثانه

نوعی عفونت باکتریایی است که در مثانه ایجاد التهاب می کند . این حالت سیستبت نامیده می شود.

شاید تا حالا پیش آمده باشد که زمان زیادى را براى رفتن در تاریکى شب به طرف دستشویى صرف کنید، ولى وقتى به آن جا مى رسید اتفاق خاصى نمى افتد و فقط دچار کمى سوزش مى شوید.
ما درباره ى چه چیزى، صحبت مى کنیم؟ مشکلى که زنان زیادى را مبتلا مى کند. از هر ده نفر، پنج نفر در طول زندگى خود با عفونت مثانه رو به رو مى شوند. مردان نیز دچار این عفونت مى شوند، اما به ندرت؛ این بیمارى که به نام عفونت مجارى ادرارى هم شناخته شده است، به عنوان یک بیمارى زنانه در نظر گرفته مى شود. تقریبا پنجاه درصد زنان، حداقل یک بار و بیش از بیست درصد آنها دچار عفونت هاى مکرر مى شوند.
ابتلا به این بیمارى، یک یا دو بار در سال، زیاد عجیب نیست.

بیماری عفونت مثانه

سیستیت‌ بینابینی‌ عبارت‌ است‌ از یک‌ نوع‌ التهاب‌ دیواره‌ مثانه‌، سیستیت‌ بینابینی‌ علایمی‌ شبیه‌ سیستیت‌ (عفونت‌ باکتریایی‌ مثانه‌) دارد، اما کشت‌ ادرار از نظر باکتری‌ در آن‌ منفی‌ است‌ و دادن‌ آنتی‌بیوتیک‌ معمولاً کمکی‌ نمی‌کند. سن‌ متوسط‌ شروع‌ این‌ بیماری‌ حدود ۴۰ سالگی‌ است‌، اما این‌ بیماری‌ می‌تواند در زنان‌ در تمام‌ سنین‌ بروز کند. علایم‌ از خفیف‌ تا شدید متغیرند.

علل عفونت مثانه

معمولاً توسط باکتریهایی که در اندام گوارشی،محبل و اطراف ناحیه تناسلی ما وجود دارند ، بوجود می آید. غالباً این باکتریها از طریق مجرای ادرار به مثانه و کلیه راه پیدا می کند ولی در بیشتر مواقع توسط بدن دفع می گردند و بدن هیچ علائمی نشان نخواهد داد.
*زنان و افراد مسن درمعرض خطر بیشتری برای ابتلا به عفونت مثانه قرار دارند.

این عفونت توسط یک باکترى به نام )E.COLI( که در واژن زنان وجود دارد، ایجاد مى شود. این باکترى در واژن، مشکلى ایجاد نمى کند ولى هنگامى که به مجارى ادرار وارد مى شود این مشکلات به وجود مى آید. بعضى از باکترى هاى به طور معمول، در بدن همه ى زنان وجود دارند و زنانى که دچار UTI »بیمارى هاى عفونى دستگاه ادرار« مى شوند از نظر آناتومیکى )ساختمان بدنى( با زنان سالم فرقى ندارند؛ اما بنابر دلایلى که نمى دانیم، این زنان به عفونت حساس ترند. شما مى توانید کارهاى زیادى براى کاهش اثرات UTI انجام دهید.

رنگ طبیعی ادرار، از زرد کمرنگ تا زرد تیره کهربایی متفاوت است. این رنگ با میزان غلظت رنگدانه‌ای به نام یوروکروم رابطه مستقیم دارد، اما رنگ ادرار همیشه طبیعی نیست. گروه ویتامین «B» می‌تواند رنگ ادرار را به سبز تغییر دهد به طوری که حتی با چشم نیز قابل‌تشخیص باشد. آب هویج ادرار را به رنگ نارنجی درمی‌‌آورد و نام بیماری پورفریا (بیماری ژنتیکی که روی پوست و سیستم اعصاب اثر دارد) نیز نام خود را از تغییر رنگ ادرار به شراب‌پورت گرفته است. اغلب تغییر رنگ ادرار بی‌ضرر و گذراست. گاهی تغییر رنگ می‌تواند در اثر مصرف برخی موادغذایی خاص، رنگ مو، مکمل‌ها یا داروهای تجویزی به وجودآید. هر چند گاهی رنگ ادرار غیرعادی نشان‌دهنده عفونت یا بیماری جدی است.

تشخیص عفونت مثانه

بررسی‌ اولیه‌ عبارتند از آزمایش‌ ادرار (که‌ معمولاً طبیعی‌ است‌) و معاینه‌ لگنی‌. در هر حال‌ باید بیماری‌هایی‌ که‌ علایم‌ شبیه‌ این‌ بیماری‌ را دارند (مثلاً عفونت‌ مثانه‌، مشکلات‌ کلیوی‌،

عفونت‌های‌ مجرای‌ تناسلی‌، آندومتریوز و بیماری‌های‌ آمیزشی‌) رد شوند. اگر سایر بررسی‌ها منفی‌ باشند، اغلب‌ توصیه‌ به‌ انجام‌ سیستوسکپی‌ می‌شود. در این‌ روش‌ از یک‌ وسیله‌ باریک‌ که‌ سر آن‌ منبع‌ نورانی‌ قرار دارد برای‌ دیدن‌ داخل‌ مثانه‌ استفاده‌ می‌شود. همراه‌ با انجام‌ آن‌ نمونه‌برداری‌ نیز انجام‌ می‌گیرد تا احیاناً اگر سرطان‌ وجود داشته‌ باشد مشخص‌ شود. یک‌ مزیت‌ دیگر سیستوسکپی‌ این‌ است‌ که‌ با انجام‌ آن‌ غالباً علایم‌ تخفیف‌ می‌یابند. زیرا در سیستوسکپی‌، مثانه‌ با آب‌ پر و متسع‌ می‌شود و ظرفیت‌ آن‌ افزایش‌ می‌یابد.

نسبت به گروه سنی ۱۰تا۱۵ سال باید توجه بیشتری داشته باشیم و بخواهیم که پیگیری شود و خوشبختانه در اکثریت هم مشکل خاصی پیش نمی‌آید و باید در آن تعداد اندک هم بتوانیم با آزمایش و تست‌های تشخیصی به تشخیص برسیم.»

فرم خانوادگی بیماری از یک والد ناشی می‌شود (یک ژن واحد که از یکی از والدین به ارث برسد برای ایجاد اختلال کفایت می کند.) اگر یک والد مبتلا به بیماری باشد، فرزند وی ۵۰ درصد احتمال به ارث بردن بیماری را دارد در این موارد معمولا اعضای متعددی از خانواده گرفتار هستند.

«شیوع خون در ادرار در بعضی از خانواده‌ها به دلیل ژنتیک وجود دارد یا به عبارتی در این گروه خانواده‌ها که به اصطلاح هماچوری ایزوله می‌گویند وجود دارد که می‌تواند ناشی از بعضی بیماری‌های کلیوی باشد. ولی الزاما به معنی خطرناک برای بیماران نیست.

هماچوری عود کننده خوش خیم نسبتا در میان قهرمانان ورزشی مخصوصا دوندگان مسافت‌های طولانی شایع است. علت حضورخون در ادرار روشن نیست ولی میزان بروز هماچوری ناشی از ورزش نسبت مستقیم با شدت و مدت فعالیت ورزشی دارد.

معمولا هماچوری ۲۴ ساعت بعد از قطع فعالیت ورزشی از میان می‌رود. کسانی که بافت عضلانی زیادی دارند امکان دارد که کراتینین سرم آنها بالا باشد و نباید به اشتباه به آن مارک نارسایی کلیه چسبانده شود. «کسانی که بیماری برگردارند این افراد علائم شایعشان خون در ادرار است. اگر فقط خون در ادرار باشد کاری به مریض نداریم ولی اگر پروتئین در ادرار ظاهر شود آن موقع است که لازم می‌شود یک سری درمان‌ها انجام شود.»

علائم عفونت مثانه

- درد و سوزش در هنگام دفع ادرار
- درد در قسمت تحتانی شکم
- تکرر ادرار
- فوریت ادرار
- خون در ادرار
- درد به هنگام مقاربت

پیشگیرى از عفونت مثانه

زنان باید بعد از اجابت مزاج، خود را از جلو به عقب تمیز کنند تا از تماس مواد مدفوعى با مهبل جلوگیرى کنند. زنان بعد از آمیزش جنسى فوراً مثانهخود را خالى کنند تا باکترى‌هائى که ممکن است وارد پیشابراه شده باشند، با جریان ادرار شسته شوند.

تاثیر زغال اخته در درمان عفونت مثانه و ادرار

پزشکان حتی در تلاش برای به تصویب رساندن مصرف این میوه به همراه داروهای رایج به عنوان یک راه حل درمانی بدون عارضه جانبی هستند.

پزشکان به افرادی که از عفونت مثانه و مجاری ادراری رنج می برند خوردن میوه خاصی را توصیه می کنند.این میوه خاص که از قدیم پزشکان طب سنتی مصرف آن را برای جلوگیری از مشکلات مجاری ادراری توصیه کرده اند، میوه زغال اخته است. با بررسی ترکیبات شیمیایی موجود در میوه زغال اخته مشخص شد که در این ترکیبات نوعی مواد وجود دارد به نام PACS که می تواند قدرت و توان باکتری های مولد عفونت مثانه را از بین ببرد و مانع تکثیر و تجمع آنها در مثانه شود.

بررسی ها نشان می دهند: پزشکان حتی در تلاش برای به تصویب رساندن مصرف این میوه به همراه داروهای رایج به عنوان یک راه حل درمانی بدون عارضه جانبی هستند.

همینطور پزشکان به افراد سالم نیز توصیه می کنند تا از این میوه در صورت عدم داشتن منع پزشکی استفاده کنند، زیرا این میوه حتی باعث پیشگیری از بروز عفونت مجاری ادراری نیز می گردد و اثرش بلند مدت است.

منبع : متخصص اورولوژی تهران و کتاب راهنمای پزشکی خانواده- بیماری های کلیه و مجاری ادرار

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: