علایم عفونت‌های ادراری

علایم این عفونت‌ها ۲ دسته‌اند؛ علایم ناشی از تحریک و التهاب سیستم ادراری که بر حسب محل عفونت متفاوت است و علایم عمومی‌عفونت در بدن که شامل بی‌اشتهایی، تهوع، استفراغ و… است. البته علایم در کودکان و بزرگسالان تفاوت دارد ولی علایم مشترکی در عفونت‌های ادراری وجود دارد که باید همه افراد به آن آگاهی داشته باشند. سوزش ادرار و تکرر ادرار که به علت تحریک مثانه در اثر عفونت و التهاب ایجاد می‌شود و همچنین تحمل کم مثانه که در کودکان و گاهی در بزرگسالان ممکن است منجر به بی‌اختیاری ادراری شود، یکی از این علایم است. از علایم دیگر می‌توان به تغییر رنگ ادرار به صورت کدر یا خونی شدن ادرار اشاره کرد که معمولا بیماران را به وحشت می‌اندازد. درد پهلوها، اشکال در ادرار کردن و احتباس ادراری را نیز نباید از قلم انداخت.

در صورتی که عفونت ادراری فعالیت کلیه‌ها را کم کند و اوره خون را بالا ببرد، ممکن است منجر به سقط جنین شود ولی به طور کلی، عفونت کلیه (پیلونفریت) در دوران بارداری باعث کاهش وزن جنین می‌شود و طبعا نوزادی که وزنش در موقع تولد از وزن استاندارد کمتر است، در معرض خطر ابتلا به بیماری‌های مختلف قرار می‌گیرد. به همین خاطر، ما در زنان باردارِ دچار عفونت ادراری، پس از درمان کامل عفونت، پیشگیری از عفونت را به صورت مصرف دوز پایین آنتی‌بیوتیک تا آخر زمان بارداری ادامه می‌دهیم؛ درحالی که در عفونت‌های سطحی ادراری در خانم‌های غیرباردار درمان کوتاه‌مدت ۳ تا ۵روزه و حتی تجویز یک دوز واحد کافی است. در عین حال، همواره به خانم‌های باردار توصیه می‌کنیم که در طول ماه‌های بارداری به استخر نروند زیرا احتمال ابتلا به عفونت مجاری ادرار و خطرهای گفته شده وجود دارد.

 

پیشگیری از عفونت ادراری

قبل از تماس جنسى به حمام بروید.
این کار به خارج شدن باکترى هایى که ممکن است در واژن باشند، کمک مى کند؛ در غیر این صورت، ممکن است باکترى ها به علت نزدیکى جنسى به داخل مثانه رانده شوند.
بعد از تماس جنسى به حمام بروید.
آلت تناسلى مرد، باکترى هاى موجود در واژن را به طرف سوراخ ادرارى و سپس مثانه مى راند.
البته تخلیه ى مؤثر، مثانه را کاملا مى شوید. هیچ شکى نیست که UTI در زنانى که از نظر جنسى فعالند، بیشتر است، اما این به علت مراقب نبودن، بعد از تماس جنسى است، یعنى ادرار کردن مى تواند به راحتى باکترى ها را بشوید.
ثابت شده است که دیافراگم، عامل اصلى کمک کننده در افرادى است که دچار عفونت هاى مکرر و مزمن مثانه مى شوند. احتمالا دو مکانیسم در ایجاد این حالت، دخالت دارند: باکترى ها روى دیافراگم که در عمق واژن قرار دارد، جمع مى شوند و همچنین دیافراگم مانع تخلیه کامل مثانه مى باشد.
از نوار بهداشتى به جاى تامپون استفاده کنید. هیچ کس نمى داند که چرا بعضى از زنان به عفونت هاى مکرر، دچار مى شوند؛ اما مسایل مربوط به واژن مانند میزان فعالیت جنسى، کاربرد دیافراگم و استفاده از تامپون )پنبه اى که داخل واژن مى گذارند( در ایجاد آن، نقش دارند.
بهداشت کافى را تمرین کنید. منظور از رعایت بهداشت کافى پوشیدن لباس هاى زیر پنبه اى است که شما را خشک نگه مى دارد؛ پرهیز از پوشیدن شلوارهاى تنگ که تهویه را مشکل مى کند و در یک کلام، تمیز نگه داشتن است.
اگر نمى توانید حمام بروید تا باکترى ها را از ناحیه پرى نئال )بین واژن و مخرج( تمیز کنید، به طور حتم، در معرض خطر عفونت مجدد قرار خواهید گرفت. اما افراط هم مى تواند به اندازه ى تفریط زیان آور باشد. شستشو مى تواند به طور ثابت، باکترى ها را وارد واژن و باکترى هاى غیر عفونى را با باکترى هاى عفونت زاى E.COLI )اى کولاى( جایگزین کند و باعث عفونت هاى مجارى ادرارى شبیه UTI شود. مصرف صابون هاى ضد باکتریال قوى مى تواند همین کار را بکند. یعنى تغییر فلور نرمال واژن )یعنى باکتریهایى که بدون خطر در واژن حضور دارند( کافى است تا فرد به عفونت حساسیت پیدا کند.

عفونت کلیه

ادرار به‌طور طبیعى ضدعفونى شده است و باکترى ندارد. ورود باکترى به دستگاه ادرارى معمولاً از پائین به بالا یعنى از راه پیشابراه به مثانه و احتمالاً کلیه‌ها اتفاق مى‌افتد. باکترى‌ها ممکن است به‌طور خیلى نادر از سایر قسمت‌هاى بدن و از طریق خون به کلیه‌ها برسند. وقتى کلیه‌ها عفونى شوند به این عارضه التهاب لگنچه و کلیه گفته مى‌شود که ممکن است حاد یا مزمن باشد.

هنگام التهاب حاد لگنچه و کلیه ممکن است دچار لرز، تب بالا، تهوع، استفراغ و درد پشت که اغلب به کشاله ران انتشار مى‌یابد، شوید. اگر مثانه نیز عفونى شود، ممکن است علاوه بر این علائم تکرر و سوزش ادرار بروز کند. التهاب حاد لگنچه و کلیه به‌دلیل کوتاهى پیشابراه در خانم‌ها شایع‌تر است.

- یکی از عوامل مهم آسیب رساننده به کلیه رنگ مو است.

علت عفونت کلیه‌ها

کلیه به چند شکل ممکن است عفونی شود؛ اولین حالت این که میکروب عفونت‌زا از قسمت‌های پایینی دستگاه ادراری، به کلیه رفته و ایجاد عفونت ‌کند. در صورت وجود انسداد در مسیر یا اختلال عملکرد دستگاه ادراری این مشکل زیاد اتفاق می‌افتد. انتشار از طریق خون نحوه دیگر ابتلای کلیه است که معمولا در نوزادان شاهد آن هستیم.گاهی هم انتشار مستقیم عفونت از اعضای مجاور صورت می‌گیرد به عنوان مثال در بیماری التهابی لگنی، عفونت ممکن است به کلیه نیز منتقل شود.

پیلونفریت حاد نوعی عفونت باکتریال کلیه است که سبب التهاب بافت و لگنچه کلیه می‌شود. شایعترین علت ایجاد پیلونفریت حاد باکتری اشیرشیاکلی E.Coli می‌باشد (در ۸۰% موارد) از دیگر ارگانیسمهای عامل می‌توان به میکروبهای کلبسیلا ، پروتئوس ، سودومونا ، انتروباکتر و … اشاره کرد. معمولا عامل عفونت‌زا از بخشهای پایینی دستگاه ادراری به بالا صعود می‌کند و سبب درگیری کلیه می‌شود. وجود ریفلاکس (برگشت ادراری به کلیه) موجب افزایش ریسک پیلونفریت حاد می‌شود.

گسترش خونی عفونت معمولا به دنبال عفونت خون با استافیلوکوک (سپتی سمی) روی می‌دهد در این حالت بیشتر احتمال دارد که آبسه کلیه ایجاد شود.

منبع : کتاب راهنمای پزشکی خانواده- بیماری های کلیه و مجاری ادرار

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: