post_image

 

واریکوسل 

واریکوسل بیماری مادرزادی است و اکتسابی نیست. در این بیماری وریدهای دور بیضه متورم می شوند و اختلال اسپرم ایجاد می کنند. همانطور که گفتید واریکوسل بیماری نسبتا شایعی است و ۱۵ درصد مردان ممکن است به آن دچار شوند اما واریکوسل، تنها در یک تا ۲ درصد بیماران ایجاد اختلالات اسپرموگرام و ناباروری می کند. به عبارتی تمام واریکوسل ها ناباروری نمی دهند. واریکوسل با توجه به شدتی که دارد، دخالتش در ناباروری متفاوت است. هرچه شدت و اختلال ایجاد شده توسط آن شدیدتر باشد میزان دخالت آن در ناباروری بیشتر است.

 واریکوسل خود را در سن بلوغ نشان می دهد و گاهی بدون علامت است و فرد در یک معاینه اتفاقی یا بعدها برای درمان ناباروری متوجه آن می شود. در برخی افراد نیز واریکوسل با علامت هایی نظیر سنگینی و درد مختصر بیضه در یک طرف یا دوطرف بروز می کند.

انواع واریکوسل

بیماری واریکوسل از نظر شدت به سه درجه تقسیم بندی می شود. در نوع درجه یک اتساع عروق فقط حین فشار شکمی در لمس توسط پزشک قابل تشخیص است. در نوع درجه دو با فشار شکمی، اتساع عروق، قابل مشاهده می شود. و در نوع درجه سه حتی بدون فشار شکمی، اتساع عروق، در حالت ایستاده قابل مشاهده می باشد. لازم به ذکر است نوع درجه سه از نظر قانون خدمت سربازی در ایران معافیت دایم و انواع درجه یک و دو معافیت از رزم خواهد داشت.

همان گونه که گفته شد ده درصد مردان پس از سن بلوغ، درجاتی از واریکوسل دارند، ولی همه ی آن ها احتیاج به درمان ندارند. اگر واریکوسل برای فرد، عارضه یی ایجاد کند، لازم است درمان انجام شود در غیر این صورت احتیاج به درمان نیست.

از این نظر به ۳ درجه تقسیم بندی می‌شود در نوع درجه ۱ گشاد شدن رگ‌ها فقط حین فشار شکمی در لمس توسط پزشک قابل لمس و تشخیص است نوع درجه ۲ با فشار شکمی گشاد شدن رگ‌ها قابل مشاهده می‌باشد و در نوع درجه ۳ حتی بدون فشار شکمی، گشاد شدن رگ‌ها در حال ایستاده قابل مشاهده است. گفتنی است: نوع درجه ۳ از نظر قانون خدمت سربازی در ایران معافیت دائم و انواع درجه ۱ و ۲ معافیت از رزم خواهد داشت.

علایم واریکوسل 

بیمار ممکن است با شکایت بزرگی، یا عدم تقارن بیضه ها، درد بیضه، یا پس از ازدواج، با ناباروری مراجعه کند. ولی شایع ترین فرم آن، بدون علامت و بطور اتفاقی است و پزشک حین معاینه، متوجه آن می شود. در معاینه، بزرگی و تورم عروق بیضه، بخصوص در سمت چپ مشهود است و در حالت ایستاده با افزایش فشار شکمی تشدید می یابد و در حالت خوابیده از بین می رود (در صورتی که تورم عروق در حالت خوابیده از بین نرفت، بایستی به نوع ثانویه ی آن شک کرد.

درمان واریکوسل ممکن است ضروری نباشد. اما اگر نابارور هستید، یا واریکوسل شما باعث درد یا تحلیل‌رفتگی بیضه‌ها شده است، ممکن است لازم باشد واریکوسل را ترمیم کنید. درمان، با هدف بستن وریدهای آسیب‌دیده و هدایت جریان خون به وریدهای طبیعی انجام می‌گیرد.

گرچه واریکوسل معمولا در دوران نوجوانی رخ می‌دهد،‌ اما روشن نیست که آیا باید واریکوسل را در همان زمان ترمیم کرد یا نه. در صورتی که تحلیل‌رفتگی پیشرونده بیضه،‌ درد یا نتایج غیرطبیعی در آزمایش اسپرم رخ دهد، ترمیم در دوره نوجوانی ممکن است ضرورت پیدا کند.

ترمیم واریکوسل ممکن است با جراحی باز، یا جراحی از طریق لاپاراسکوپی، و یا بستن ورید با بالون یا فنر از راه پوست (آمبولیزاسیون از راه پوست) انجام گیرد.

بعضی مردان پس از سن بلوغ درجاتی از واریکوسل دارند ولی همه آنها احتیاج به درمان ندارند. اگر واریکوسل برای فرد، عارضه‌ای ایجاد کند لازم است درمان انجام گردد. درغیراینصورت احتیاج به درمانی نیست.

عوارض واریکوسل

درد، آتروفی (کوچک شدن سایز و نرم شدن قوام بیضه) و ناباروری است. درد ناشی از این عارضه احساس سنگینی است که با فعالیت تشدید یافته و با استراحت بهبود می‌یابد.

اگر واریکوسل عارضه‌ای ایجاد نکند احتیاج به درمان ندارد ولی لازم است بیمار به صورت ماهانه خود را بررسی کند و در صورت کوچک شدن سایز بیضه و یا تغییر در قوام آن لازم است توسط پزشک معاینه گردد همچنین اگر بیمار مبتلا ازدواج نکرده و یا خواستار داشتن فرزند دیگری در آینده است باید هر ۶ ماه با آزمایش اسپرم، از نظر باروری بررسی شده و در صورت شروع تغییرات و ضعیف شدن نطفه درمان انجام شود.

واریکوسل و ناباروری 

اثرات واریکوسل در ناباروری به ۲ گروه تقسیم می شود؛ اثرات درازمدت شامل تاثیر در رشد بیضه و اثر فوری شامل تاثیر بر اسپرم! اثر فوری با جراحی بازگردانده می شود. اگر واریکوسل توسط لاپاراسکوپی درمان شود، احتمال آنکه اختلال ناباروری تصحیح شود و اسپرم به وضعیت عادی برگردد زیاد است. در ۵۰درصد موارد در واریکوسل شدید درمان باعث بازگشت قدرت باروری تا حد کامل در فرد می شود اما در برخی موارد باروری طبیعی اصلاح نمی شود.

اگر واریکوسل خیلی شدید باشد و زود خود را نشان دهد، گاهی باعث کاهش اندازه بیضه می شود و درمان خود واریکوسل در این شرایط سلامت فرد را به طور کامل بازنمی گرداند و اثرات دائم آن ماندگار است. یکی از عوارض جراحی واریکوسل، هیدروسل یعنی تجمع آب دور بیضه است اما شایع نیست. در ۵ تا ۷ درصد موارد در افراد بروز می کند. هیدروسل یک عارضه وخیم نیست و در مواردی اصلا به درمان نیاز ندارد اما اگر شدید باشد با یک جراحی ساده برطرف می شود.

درمان دارویی واریکوسل

درمان این بیماری تنها اقدامات مداخله گرانه (غیر درمان خوراکی یا دریافت دارو از طریق تجویز) است. در ساده‌ترین روش تزریق مواد ایجاد کننده بسته شدن رگ‌ها از طریق پوست به داخل وریدهای بیضه مبتلاست که این روش درصد موفقیت کمتر و عارضه درد مزمن و یا هیدروسل بیشتری می‌باشد.

هر اقدام پزشکی احتمال عارضه‌ دارد همانطور که عدم درمان این بیماری نیز احتمال بروز عارضه خواهد داشت اما در مجموع عارضه‌های واریکوسلکتومی را می‌توان به ۳ دسته تقسیم نمود:

۱- احتمال عود بیماری که در روش معمولی و سنتی جراحی ۲۵% – ۵% ذکر شده و در روش میکرو سرجری (جراحی میکرو) نیم درصد می‌باشد

۲- ایجاد هیدروسل (آب آوردگی بیضه) که احتمال آن در روش معمولی جراحی ۱۵-۵ در صد و در روش میکروسرجری (جراحی میکرو) بسیار نادر گزارش شده است

۳- عارضه سوم احتمال آتروفی بیضه که در روش جراحی معمولی کمتر از ۳% و در روش میکروسرجری (جراحی میکرو) بسیار نادر گزارش شده است. و اما پاسخ به پرسش دوم شما که بسیاری از بیماران نیز قبل از جراحی از ما می‌پرسند و در جواب باید گفت عمل واریکوسلکتومی جهت درمان یا جلوگیری از ناباروری انجام می‌گردد و خودش منجر به ناباروری نمی‌شود و پس از جراحی فرد می‌تواند به فعالیت‌های عادی روزمره ورزش و کار معمول قبل از جراحی باز گردد لذا معلولیتی ایجاد نمی‌کند.

علت درمان واریکوسل

همانگونه که گفته شد ۱۰درصد مردان پس از سن بلوغ درجاتی از واریکوسل دارند ولی همه آنها احتیاج به درمان ندارند. اگر واریکوسل برای فرد، عارضه ای ایجاد کند لازم است درمان انجام گردد. درغیراینصورت احتیاج به درمانی نیست.

عوارض واریکوسل

عوارض واریکوسل شامل ایجاد درد، آتروفی (کوچک شدن سایز و نرم شدن قوام بیضه) و ناباروری می باشد. درد ناشی از واریکوسل دردی با کیفت احساس سنگینی، که با فعالیت و ایستادن تشدید یافته و با استراحت بهبود می یابد.

اگر واریکوسل عارضه ای ایجاد نکند احتیاج به درمان نیست. ولی لازم است بیمار بصورت ماهانه، خود را معاینه کند. و درصورت کوچک شدن سایز بیضه، و یا تغییر در قوام آن، لازم است توسط پزشک معاینه شود.
همچنین اگر بیمار مبتلا به واریکوسل ازدواج نکرده و یا خواستار داشتن فرزند دیگری در آینده می باشد، بایستی هر ۶ ماه با آزمایش اسپرم، ازنظر باروری بررسی گردد و درصورت شروع تقییرات و ضعیف شدن نطفه احتیاج به درمان دارد.

جراحی واریس عروق بیضه

در واریکوسلکتومی اقدام به بستن وریدهای بیضه مبتلا می‌باشد که پس از بسته شدن این وریدها به تدریج به دلیل عدم حرکت خون، وریدهای بسته شده کوچک شده و از بین می‌رود و بیماری بر طرف می‌گردد این اقدام از طریق برش کوچکی بر روی پوست شکم به طول ۴-۲ cm قابل انجام است. روش‌های جدید جراحی نیز یکی بسته شدن رگها از طریق کاتتریزاسیون وریدی است. بسته شدن رگ‌های مبتلا که هزینه بالایی را نیاز دارد و درصد موفقیت آن کم است ولی به شکل سرپایی و با کمترین درد انجام می‌شود. روش دیگر لاپاروسکوپی است و روش سوم میکروسرجری بوده که به عقیده بسیاری بهترین روش جراحی واریکوسلکتومی می باشد. امتیاز این روش بزرگنمایی حین جراحی و دسترسی به تمامی وریدهای فرعی است ولی مدت زمان عمل طولانی‌تر و از نظر تکنیکی نیز مشکل می‌باشد.

بطور طبیعی هر مردی دارای دو بیضه ، یا خایه یا تخم است که در کیسه ی بیضه اش جای گرفته است هریک ازاین بیضه ها حاوی لوله هایی چنبره ای ، بسیار تنگ ، و منی ساز است که در درون آنها سلولهای تناسلی ، یا مولد ، تقسیم می شوند بالغ می شوند و سرانجام منی مرد را تشکیل می دهند منی های تشکیل شده در زائده ای طویل و باریک عقب بیضه که شامل مجاری خروجی منی است انبار و ذخیره می شود و از آن محل بوسیله ی طناب منوی بدرون آلت مرد فرستاده می شود تا بهنگام دست دادن انزال خارج شود .

از زمانی که پسری به حد بلوغ رسد در دستگاههای بدنی وی منی ساخته می شود .

بیضه ها علاوه بر منی هورمون مردانه مردانه یی بنام (( تستوسترون )) می سازند که این هورمون علت پیدایش تغییرات درمردان منجمله کلفتی صدا و رویش ریش آنان است .

در ناحیه ای از بدن در اطراف خایه ها و شکم بسیاری از غدد لنفاوی و مجاری وجود دارند که در تخلیه مایعات از بافتها به گردش خون فعالیت دارند .

منبع : پزشک واریکوسل تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: