عفونت مثانه (سیستیت

باکتری ای به نام«اشرشیاکولی»یا همان ای کولای، شایع ترین میکروبی است که در زنان جوان مبتلا به عفونت مثانه مشاهده می شود(در۸۰درصد موارد)دو باکتری دگیر به نام های «استافیلوکوک» و«ساپروفیتیکوس» نیز در ۵ تا۱۵درصد از بیماران یافت می شوند. باکتری «اشرشیاکولی»از باکتری هایی است که معمولاً درمعده و روده وجود دارند و به آنها «کولی فرم»می گویند. یکی از مهم ترین علل بروز عفونت مثانه این است که واژن و مجرای ادرار با این نوع باکتری های روده بزرگ آالوده می شوند. به همین جهت است که داروهای ضد میکروب واژن در ریشه کردن کردن باکتری های ادرار مؤثرند.

علایم‌ عفونت در مثانه

درد و احساس‌ فشار در لگن‌

احساس‌ نیاز فوری‌ به‌ ادرار کردن‌ (گاهی‌ ۸۰-۶۰ بار در روز) و احساس‌ سوزش‌ هنگام‌ ادرار کردن‌

احساس‌ خالی‌ نشدن‌ کامل‌ مثانه‌

درد به‌ هنگام‌ مقاربت‌

گاهی‌ درد در مجرای‌ تناسلی‌ و راست‌ روده‌

علل‌ عفونت در مثانه

علت‌ دقیق‌ آن‌ ناشناخته‌ است‌. تحقیقات‌ این‌ طور نشان‌ می‌دهند که‌ این‌ بیماری‌ در واقع‌ یک‌ نوع‌ نشانگان‌ التهاب‌ مثانه‌ است‌ که‌ احتمالاً توسط‌ عفونت‌ باکتریایی‌، خودایمنی‌ (پاسخ‌ ایمن‌ به‌ اجزای‌ خودی‌ بدن‌)، یا موارد آزارنده‌ ایجاد می‌شود. این‌ بیماری‌ احتمالاً عفونی‌ نیست‌.

سابقه‌ حساسیت‌ یا آلرژی‌ به‌ داروها، غذاها، یا سایر مواد؛ تب‌ یونجه‌ یا آسم‌

آرتریت‌ روماتویید یک‌ نوع‌ شایع‌ التهاب‌ مفاصل‌

سابقه‌ درآوردن‌ رحم‌

عوارض عفونت در مثانه

روش‌های‌ درمانی‌ موجود هستند که‌ به‌ کمک‌ آنها ممکن‌ است‌ بتوان‌ علایم‌ را کنترل‌ کرد یا به‌ حداقل‌ رساند، اما این‌ روش‌های‌ درمانی‌ بیماری‌ را معالجه‌ نمی‌کنند. تحقیقات‌ پزشکی‌ در زمینه‌ تعیین‌ علت‌ این‌ بیماری‌، درمان‌های‌ سودمندتر و معالجه‌ آن‌ ادامه‌ دارند.
خانم‌هایی‌ که‌ دچار این‌ بیماری‌ هستند ممکن‌ است‌ شعله‌ور شدن‌ و فروکش‌ کردن‌های‌ این‌ بیماری‌ را تجربه‌ کنند؛ در بیماران‌ مختلف‌ درمان‌های‌ مختلف‌ مؤثر واقع‌ می‌شود. حتی‌ در یک‌ خانم‌ هم‌، یک‌ نوع‌ درمان‌ ممکن‌ است‌ اثر کند ولی‌ بعد تأثیر خود را از دست‌ بدهد.

علایم‌ برطرف‌ نشده‌ای‌ که‌ می‌آیند و می‌روند و شدت‌ آنها ممکن‌ است‌ از خفیف‌ تا شدید متغیر باشد.

عوامل عفونت مثانه در مردان

عفونت‌ در سایر قسمت‌های‌ دستگاه‌ ادراری‌ ـ تناسلی‌
وجود یک‌ بیماری‌ که‌ باعث‌ کاهش‌ مقاومت‌ بدن‌ شده‌ باشد.
مصرف‌ الکل‌
انسداد در مسیر ادرار، معمولاً ناشی‌ از پروستات‌ بزرگ‌ شده‌ یا ملتهب‌. در این‌ حالت‌ انسداد کامل‌ نیست‌.
وارد آمدن‌ ضربه‌ به‌ پیشابراه‌
عمل‌ جراحی‌ اخیر که‌ در جریان‌ آن‌ کاتتر ادراری‌ هم‌ گذاشته‌ شده‌ باشد.

بارداری و عفونت مثانه

بارداری احتمال ابتلا به عفونت هر یک از بخش‌های دستگاه ادراری را بالا می‌برد. مقدار زیاد هورمون پروژسترون، موجب شل شدن عضلات حالب و در نتیجه گشادتر شدن حالب می‌شود.

رحم در حال رشد، می‌تواند به حالب ها فشار وارد آورد و جریان ادرار را در داخل آن‌ها با اختلال مواجه کرده و سرعت آن را کند سازد.

رشد جنین موجب فشار بر روی مثانه می‌شود و در نتیجه تخلیه آن هنگام دفع کامل نخواهد بود.

در نتیجه این اختلالات باعث می‌شود که عبور ادرار در مسیر دستگاه ادراری بیشتر طول بکشد و باکتری‌ها قبل از خروج از بدن زمان بیشتری برای تکثیر در اختیار خواهند داشت.

پزشک در همان اولین نوبت معاینات دوران بارداری آزمایش ادرار درخواست می‌کند، خواه شما علائم عفونت مثانه داشته باشید یا خیر.

پیشگیرى از عفونت مثانه

 حداقل ۸لیوان در روز مایعات نوشیده و از کافئین بپرهیزید – مراقبت از پیشابراه- – استفاده از دوش به جاى وان حمام- عدم مصرف اسپرى ها و دئودورانت- استفاده از لباس زیر نخى- رعایت بهداشت فردى

التهاب مثانه

التهاب مثانه(سیستیت؛cystitis ) التهاب مثانه(سیستیت) عبارت است از التهاب لایه مفروش کننده مثانه و حالب ها و جزئی از عفونت های دستگاه ادراری است که قبلاً(در مبحث شماره ۱۱ ) به آنها اشاره شد.* التهاب مثانه در خانم ها بسیار شایع تر است.

شایع ترین نوع التهاب مثانه، نوع میکروبی آن است که بیشتر در اثر باکتری اشریشیاکُلی(Escherichia coli ) روی می دهد که به طور طبیعی در روده ها زندگی می کند.* علایم و نشانه های التهاب مثانه عبارتند از: سوزش، تکرر و فوریت ادرار و درد در ناحیه بالای عانه(قسمت فوقانی مثانه). در ۳۰ درصد موارد، ادرار خونی وجود دارد.معمولاً ادرار، کدر و بدبو است.۸ تشخیص التهاب مثانه به وسیله آزمایش ادرار داده می شود.* درمان بر اساس کشت ادرار و با تجویز آنتی بیوتیک مناسب انجام می شود.

بعضی ازخانم ها مبتلا به تکرر و سوزش ادرار می شوند ولی در آزمایش ادرار آنها باکتری وجود ندارد. به این وضعیت سندرم پیشابراهی گفته می شود که گاهی ناشی از نزدیکی است.

ادرار نارنجی

غذاها و مکمل‌ها: سر دسته متهمان این تغییر رنگ، موادغذایی حاوی ویتامین C، هویج و آب آن و برخی سبزی‌ها هستند. این مواد علاوه بر نارنجی کردن ادرار، می‌توانند کف دست و پا را بی‌رنگ کنند.
داروها: برخی آنتی‌بیوتیک‌ها مانند ریفامپین، وارفارین و فنازوپریدین رنگ ادرار را نارنجی می‌کنند. برخی داروها می‌توانند عوارض جانبی روی دستگاه‌ ادراری داشته باشند مثل برخی مسهل‌ها و داروهای شیمی‌درمانی، از دست دادن آب (عرق، استفراغ، اسهال) و نوشیدن کم‌مایعات نیز باعث غلظت یوروکروم می‌شود و رنگ ادرار را تیره می‌کند.

ادرار سبز یا آبی

می‌تواند در نتیجه غذا و دارو باشد. مثلا مارچوبه رنگ ادرار را مایل به سبز می‌کند و بوی مخصوصی به ادرار می‌دهد که کاملا قابل‌تشخیص است. داروهایی که می‌توانند رنگ ادرار را آبی تا سبز کنند، آمی تریپتیلین، ایندومتاسین، سایمتدین و داروهای ضدتهوع و چند مولتی‌ویتامین هستند. در برخی داروها رنگی مورداستفاده قرار می‌گیرد که علاوه بر آبی‌کردن رنگ ادرار باعث درد در هنگام دفع ادرار نیز می‌شوند. برخی بیماری‌های ارثی نادر مثل هیپوکلسمی، رنگ ادرار را آبی می‌کنند. این بیماری ارثی گاهی به نام «نشانگان پوشک آبی» نیز نامیده می‌شود که به دلیل رنگ آبی ادرار کودکان مبتلاست.

قهوه‌ای تیره یا ادرار به رنگ چای

خوردن مقدار زیاد موادغذایی مثل باقلا، ریواس و آلو ادرار را قهوه‌ای تیره می‌کند. داروها و برخی موادمخدر نیز رنگ ادرار را به قهوه‌ای تیره تغییر می‌دهند. از داروها می‌توان به کلروکلین و آنتی‌بیوتیک‌های مترونیدازول و نیترونورانتونین که در عفونت‌های ادراری تجویز می‌شوند، اشاره کرد. مسهل‌های حاوی برگ سنا و کاسکارا و شل‌کننده عضلانی متوکاربامول ادرار را قهوه‌ای تیره می‌کنند. برخی بیماری‌ها به خصوص ناراحتی‌های کبدی مثل هپاتیت و سیروز و بیماری ارثی نادر به اسم tyrosinemia که التهاب گلرومرول‌های کلیوی است، با توانایی کلیه در جذب مایع و مواد زائد تداخل می‌کند.

ادرار تیره و کدر

عفونت‌های دستگاه ادراری و سنگ کلیه می‌توانند شکل ظاهری ادرار را کدر و تیره کنند.

 

منبع : متخصص عفونت ادراری تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: