روند از کار افتادن کلیه ها

این روند کاملا بدون نشانه است و به آرامی رخ می دهد. معمولا بیمار با ضعف، بی حالی، خستگی مزمن، رنگ پریدگی و بوی بددهان (تجمع اوره و کراتینین در خون باعث بوی بددهان می شود)، ورم دست ها و پاها یا پف آلود شدن دور چشم ها و افزایش فشارخون مقاوم به درمان مراجعه می کند. در این مواقع، آزمایش خون و ادرار درخواست می کنیم و بالا بودن کراتینین، اوره، پتاسیم و دفع پروتئین از ادرار، ما را به انجام آزمایش های دیگری سوق می دهد تا از کارافتادن کلیه ها مسجل شود.

علایم عفونت کلیه

شروع ناگهانی تب و لرز

درد یک طرفه یا دو طرفه پهلو

علائم عمومی (سردرد ، درد عضلانی و ضعف عمومی و بیحالی

سوزش ادرار ، تکرر ادرار و فوریت در ادرار کردن و ادرار کدر یا خونی و بدبو

تهوع و استفراغ

درد شکمی (کودکان معمولا درد پهلو ندارند و از درد شکمی شکایت دارند)

عفونت حاد کلیه

اگر عفونت به کلیه ها سرایت کند، این عضو هم درگیر می شود که خطرناک است. این عارضه ممکن است به اشکال گوناگون در زنان جوان بروز کند؛ از علائمی شبیه التهاب مثانه همراه با درد خفیف پهلو گرفته تا عفونت شدید ناشی از باکتری های گرم منفی. اینجا هم پای«باکتری اشرشیاکولی»در میان است که در ۸۰ درصد موارد عامل اصلی محسوب می شود.

وجود خون در ادرار یا هماچوری ممکن است با چشم دیده شود یا تنها هنگامی که ادرار زیر میکروسکوپ آزمایش می‌شود، آشکار شود. هماچوری اغلب هنگامی کشف می‌شود که آزمایش ادرار به علل دیگری نظیر تست غربالگری در زمان معاینات بالینی روتین، درخواست شود. هماچوری از طیف گسترده‌ای از مشکلات کلیوی یا مجاری ادراری نظیر عفونت، سنگ‌ها، کیست‌ها یا تومورها ناشی می‌شود. با این وجود، بسیاری از افراد دارای هماچوری علیرغم بررسی‌های دقیق، مدرکی دال بر هیچ کدام از این مشکلات را ندارند. این افراد حالتی تحت عنوان هماچوری خوش خیم دارند که همراه آسیب کلیوی نیست. هماچوری خوش خیم دو فرم دارد، عودکننده(تک گیر) و فامیلی (ارثی). هماچوری عودکننده خوش خیم معمولاً در اطفال دیده می‌شود ولی ممکن است تا اواخر زندگی مشخص نشود.

درمان عفونت کلیه

اگربیمار تهوع و استفراغ شدید نداشته باشد، می توان به طور سرپایی به او دارو یا داروهای خوراکی داد. در غیر این صورت، بیمارانی که به شدت حالت تهوع و استفراغ می کنند، بیمارانی که شدت بیماری شان متوسط تا شدید است و بیماران حامله برای درمان باید در بیمارستان بستری شوند. درمان دارویی بین ۱۰تا۱۴روز است. آنهایی که در بیمارستان بستری هستند، با تزریق وریدی آنتی بیوتیک های مناسب تحت درمان قرار می گیرند. علائم باید ظرف۴۸تا۷۲ساعت پس از شروع درمان برطرف شود. اگر تب و درد پهلو۷۲ساعت پس از آغاز درمان همچنان وجود داشت. پزشک احتمال می دهد که آبسه دور کلیه یا آبسه داخل کلیه بروز کرده یا مجرای ادرار بیمار مسدود شده باشد. در این حالت باید سونوگرافی یا سی تی اسکن انجام شود. دو هفته پس از شروع درمان، بیمارحتماً باید برای پیگیری درمانش مراجعه کند و پزشک دستور می دهد که کشت ادرار تکرار شود. به این ترتیب می توان از موفق یا ناموفق بودن درمان اطمینان حاصل کرد.

علت ادرار خونی

با اولین نوبت آزمایش که خون در ادرار را نشان دهد هیچ وقت نباید مارک خون در ادرار یا هماچوری را زد، حتماً باید ۲ تا آزمایش بخواهیم و فاصله بین دو آزمایش باید حداقل یک تا ۲ ماه باشد.

در نتیجه اینکه به بیمار توصیه نمی‌کنیم اگر با اولین آزمایش آن را غیر طبیعی دید به فاصله کوتاهی آزمایش دوم را انجام دهد. اگر ۲ نوبت خون در ادرار باشد و هیچ علائم همراهی نداشته باشد یعنی پروتئین در ادرار نداشته باشد، علائم بالینی فشار خون، سابقه دیابت و بیماری‌هایی که می‌تواند مشکل کلیوی به وجود بیاورد را مریض نداشته باشد معمولاً فقط یک سونوگرافی در افراد جوان درخواست می‌کنیم و بیشتر از این جلو نمی‌رویم، مگر اینکه تشخیص پزشک مشکل خاص باشد. اگرکه این مشکلات وجود نداشته باشد و سونوگرافی مریض هم طبیعی باشد به فواصل بین ۶ ماه تا ۱ سال به مریض می‌گوییم پیگیری کند آن هم با یک آزمایش ساده که اگر پروتئین در ادرارش اضافه شود یا علائم اضافی پیدا کند حتماً باید به پزشک مراجعه کند که این اطمینان حاصل شود مشکلی در مسائل کارکرد کلیه به وجود نیاید. گاهی کراتینین وقتی به نزدیک مقادیر بالای طبیعی می‌رسد می‌تواند از علائم کارکرد کم کلیه باشد. در نتیجه وقتی کراتینین سرم درصد بالای طبیعی است باید به آن توجه داشت و دوباره درخواست آزمایش کرد که مبادا موردی از زیرچشم گم شود.» شیوع خون در ادرار در جامعه زیاد است خصوصا در منطقه مدیترانه که ایران هم جزو آن می‌شود.

پیلونفریت به معنای التهاب در یک یا هر دو کلیه است که ناشی از عفونت باکتریای میباشد و شامل انواع پیلونفریت حاد و مزمن می باشد. عفونت مزمن کلیه نوعی عفونت است که به آرامی بروز کرده و ماه ها یا سال ها به طول می انجامد این عارضه منجر به تشکیل جوشگاه در کلیه و سر انجام از دست رفتن عمل کلیه می گردد.

خون در ادرار را باید جدی گرفت. این علامت، نشانه آن است که مخاط دستگاه ادراری در حال خونریزی است و جداره عروق ظریف آسیب دیده‌اند، اما رنگ و نوع خونریزی نیز می‌تواند نشان دهد محل خونریزی کجا بوده است.

اگر خونریزی از قسمت فوقانی باشد خونریزی پررنگ خواهد بود. این نوع خونریزی‌ها ممکن است به دلیل وجود سنگ کلیه باشد، ولی در این موارد هیچ‌گاه خونریزی لخته‌ای نخواهیم دید. عفونت‌های داخل مثانه و پیشابراه یا وجود تومور در دستگاه ادراری تحتانی، موجب خــونریــزی لختــه‌ای به رنـگ روشن مـی‌شود.

خونـــریزی همیشــه با چشم مسلح قابـل رویت نیسـت و گاهی فقط در آزمایش ادراری و زیر میکروسکوپ دیده می‌شود. خونریزی می‌تواند به دلایل دیگری از جمله بالا بودن کلسیم در ادرار، اسیداوریک زیاد و کریستال اوری باشد.

منبع : کتاب راهنمای پزشکی خانواده- بیماری های کلیه و مجاری ادرار، متخصص ارولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: