post_image

علایم نارسایی حاد کلیه

 علایم نارسایی حاد کلیه عبارتند از:تهوع  و استفراغ، خواب آلودگی، سردرد، کمردرد، دردپشت.*

علل نارسایی حاد کلیه

 علل نارسایی حاد کلیه عبارتند از:* کاهش حجم خون(مثلاً در اثر شوک یا کم ابی بدن  یا مصرف بیش  از حد داروهای مُدِر)؛ نارسایی کبد( که موجب اختلال خون رسانی به کلیه می شود)؛مشکلات عروقی؛ عفونت های شدید و التهاب سیستمیک ناشی  از عفونت.**سموم یا داروها( از جمله داروهای ضدالتهاب استروییدی مانند ایپوبروفن، آنتی بیوتیک های آمینوگلیکوزیدی مثل جنتامایسین، ماده حاجب یددار رادیو گرافی، لیتیوم، فسفات سدیم مورد استفاده در کولونوسکوپی)؛ آزاد  شدن میوگلوبین در اثر تجزیه  بافت عضلانی، همولیز(تجزیه گلبول های قرمز خون، مثلاً در بیماری سلول داسی شکل یا  بیماری لوپوس)؛ بیمای میلوم متعدد؛ گلومرونفریت حاد ناشی  از علل مختلف.**مصرف داروهایی که با تخلیه طبیعی مثانه تداخل  می کنند؛ بزرگی خوش خیم پروستات  یا  سرطانروستا؛ سنگ های کلیه؛ بیماری های بدخیم  شکم ( مثلسرطان تخمدان و سرطان کولورکتال)؛ مسدود شدن کاتتر(سوند) ادراری.

تشخیص نارسایی حاد کلیه

 تشخیص نارسایی حاد کلیهبا بالا  بودن قابل ملاحظه ای کراتینین یا نیتروژن اوره خون(BUN)به ویژه در صورت کاهش حجم ادرارداده  می شود. در صورت معلوم نبودن تشخیص، از تعدادی آزمایش های خونی و ازمایش ادرار، استفاده می شود. انجام سونوگرافی مجاری ادراری برای رد وجود انسداد ضروری  است. تشخیص  قطعی بیماری و تعیین  پیش اگهی آن با  استفاده از بیوپسی کلیه  صورت می  گیرد.

درمان  نارسایی حاد کلیه

 درمان  نارسایی حاد کلیه معمولاً در بخش مراقبت های ویژه(آی .سی .یو) انجام می شود. طبیعی نمودنفشارخون و برون ده  قلبی، کلید اصلی  درمان است. چنانچه نارسایی حاد کلیه به طور سریع و مناسب درمان  شود، قابل برگشت است. اسیدوز متابولیک و ازدیاد پتاسیم خون باید تحت درمان  قرار  بگیرند. استفاده از داروهای مهارکنندهACE (مثل بِنزاپریل) می تواند در نارسایی پیشرفته کلیه از عملکرد کلیه ها محافظت  نماید. نکته* عدم بهبود علی رغم برقراری صحیح مایعات بدن، وجود اسیدوزمتابولیک و ازدیاد پتاسیم خون مقاوم به درمان، استفاده از درمان هایی مانند دیالیز یا تصفیه خون را الزامی  می سازد.

 در تعدادی  از بیماران، هرگز عملکرد کلیه ها به  طور کامل بهبود نمی یابد که در این موارد مرحله ی انتهایی نارسایی کلیه روی داده است و باید تا پایان عمر از دیالیز استفاده نمود و یا  باید از پیوند کلیه استفاده شود.

نارسایی مزمن کلیه

 نارسایی مزمن  کلیه(chronic renal failure-CRF) به معنی  از بین  رفتن پیشرونده کلیه است.* کلیه ها تلاش  می کنند تا آسیب دیدگی خود را با افزایش دادن تصفیه خون(هیپر فیلتراسیون) به کم نفرون های باقی مانده جبران نمایند. با گذشت  زمان، هیپرفیلتراسیون  به از دست  رفتن بیشتر عملکرد کلیه ها می انجامد و در نتیجه کلیه ها کوچک و چروکیده می شوند و در تمام  قسمت های آنها بافت جوشگاهی(اِسکار) پیشرونده به وجود می اید. تا وقتی بیش  از ۷۰ درصد عملکرد طبیعی هردو کلیه از بین نرفته، نشانه های نارسایی کلیه بروز نمی کنند.

 علل نارسایی مزمن کلیه

علل نارسایی مزمن کلیه گاهی با تهیه شرح حال دقیق و انجام معاینات فیزیکی و تست های ازمایشگاهی، سونوگرافی  و سی تی اسکن قابل تشخیص هستند ولی در اغلب موارد، تعیین علت  بیماری دشوار یا حتی غیرممکن است. حتی انجام بیوپسی کلیه ممکن است  کمکی به تشخیص علت نارسایی مزمن نکند زیرا تمام فرم های نارسایی کلیه سرانجام موجب ایجاد بافت جوشگاهی(اِسکار) منتشر و ظاهری مشابه در کلیه ها می شوند.

شایع ترین علل نارسایی مزمن کلیه عبارتند از دیابت و بالا بودن  فشارخون.* نارسایی مزمن کلیه در بیماری مِلیوم متعدد(نوعی سرطان که از گلبول  های سفید نوع پلاسماسِل آغاز می شود)، عملکرد ضعیف قلب، نارسایی مزمن کبد، تصلبّ شرایین(سختی سرخرگها)ی کلیوی، انسداد مجرای خروجی مثانه( مثلاً در اثر بزرگ شدگی پروستات یا سنگ مثانه)، مثانه نوروژنیک( اتساع بیش  از حد مثانه در اثر اختلال رشته های عصبی ارتباط  دهنده ی مثانه با نخاع)، وجود سنگ در هر دو حالب، انسداد لوله های کلیوی(مجاری انتهایی نفرون ها) ایجاد فیبروز( تشکیل بافت فیبرمانند) در پشت صفاق، بازگشت ادرار از مثانه به حالب، دیابت، افزایش فشارخون، گلومرولونفریت مزمن، نفریت بینابینی مزمن، ضایعات عروق بزرگ کلیه، التهاب عروق  خونی کوچک کلیه، بیماری کلیه پُلی کیستیک و بیماری های ارثی کلیه(مثل نفریت ارثی) ممکن است ایجاد شود.

علایم نارسایی مزمن کلیه

علایم نارسایی مزمن کلیه به تدریج(طی چندهفته یا چندماه)ظاهر  می شوند و غالباً مبهم هستند(یعنی علایمی مانند بی اشتهایی و ضعف در ابتدای بیماری وجود دارند). پس از  این مدت علایمی مانند تکرر ادرار (به ویژه هنگام شب)، تنگی نفس، سکسکه های طولانی و مقاوم به درمان، گرفتگی عضلات ساق، تهوع و استفراغ، رنگ پریدگی، کبود شدن اسان پوست، خارش، پرش عضلات یا انقباض آنها، خواب رفتگی یا گزگز دسته ها یا پاها بروز  می کنند.

 درمان نارسایی مزمن کلیه

درمان نارسایی مزمن کلیه، به علت ایجادکننده بیماری بستگی دارد. به عنوان مثال در بعضی انواع گلومرولونفریت از استروییدها(کورتون) و داروهای ضد فشارخون و در انسداد مجاری  ادراری از عمل جراحی استفاده می شود. چنانچه نارسایی مزمن کلیه علی رغم درمان های به عمل آمده بهبود نیابد و پیشرفت کند به مرحله پایانی نارسایی کلیه منجر می شود که در این صورت به دیالیز یا پیوند کلیه نیاز دارد. علایم مرحله پایانی نارسایی کلیه عبارتند از: کاهش شدید حجم ادرار؛ تورم  صورت،دست ها، پاها و شکم؛ خواب آلودگی شدیدف خارش شدید پوست( به دلیل افزایش شدیداوره خون)؛ کاهش وزن، باردارشدن  زبان، سردرد و استفراغ، وجود بوی  شبیه آمونیاک در دهان و تنفس بیمار.

منبع : متخصص کلیه   تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک