علایم و عوامل عفونت مجاری ادراری

علایم و عوامل عفونت مجاری ادراری

علت عفونت مجاری ادراری

از عوامل خطر به وجود آمدن عفونت مجاری ادراری، می توان دیابت، بارداری، باکتری اشریشیاکلی، استفاده از محصولات قوی پاک کننده پوست، استفاده از قرص های ضد بارداری، مصرف زیاد  آنتی بیوتیک ها و انسداد مجاری ادراری به دلیل تومور یا توده بدخیم را نام برد.

- علائم عفونت ادراری چیست ؟

از مهم ترین علایم عفونت مجاری ادراری می توان به موارد زیر اشاره کرد:

* درد به هنگام دفع ادرار

*سوزش به هنگام دفع ادرار

* تکرر ادرار

* وجود خون در ادرار

* درد در قسمت زیر شکم

* تب به ویژه در نوزادان و کودکان

در زمان عفونت مجاری ادراری ، پوشش مثانه و پیشابراه نظیر پوشش داخلی بینی و حلق در طی سرماخوردگی، قرمز و ملتهب می شود. این التهاب منجر به بروز درد در شکم و لگن شده و به فرد احساس دفع مرتب ادرار دست می دهد.

احساس دفع ادرار ممکن است بنظر فوری بیاید اما زمانیکه فرد اقدام به ادرار کردن می کند، ممکن است تنها چند قطره ادرار بیاید. بعلاوه ممکن است فرد حین ادرار کردن احساس سوزش نیز کند. گاهی کنترل ادراری سخت خواهد شد و ممکن است مقداری ادرار برروی لباس نشت کند (بی اختیاری). ممکن است بوی ادرار تغییر کند و ظاهر ادرار کدر شود. گاهی عفونت مثانه می تواند منجر به درد کمری، تب و لرز شود.

عفونت کلیه درمقایسه با عفونت مثانه درد کمری و تب بیشتری ایجاد می کند. اگر عفونت کلیه بلافاصله درمان نشود. باکتری می تواند وارد خون شده و منجر به عفونت های بیشتر و شدیدتری شود.

علائم عفونت ادراری در اطفال چندان واضح نیست، بخصوص زمانیکه کودک هنوز قادر به بیان مشکلات خود نباشد. در عوض ممکن است کودک نا آرام بوده و خوب غذا نخورد ، تب داشته باشد یا اینکه دچار اسهال شود و یا گاهی فقط خوب به نظر نرسد. اگر این علائم بیشتر از یک روز طول کشید ممکن است نیاز به مراجعه به پزشک شود.

- چگونه می تـوان فهمید که عفونت ادراری وجود دارد یا نه؟

تنها با مراجعه به پزشک اورولوژی می توان فهمید که عفونت ادراری وجود دارد یا نه- اگر خون در ادرار دیدید یا اینکه احساس کردید ممکن است دچار عفونت شده باشید. حتماً به پزشک مراجعه کنید. زیرا وجود خون در ادرار تنها به علت عفونت نیست و عوامل دیگری نیز دارد که باید حتماً آنها نیز بررسی شوند.

با مشاهده ادرار در زیر میکروسکوپ می توان فهمید که آیا عفونت وجود دارد یا نه- در صورت وجود عفونت ممکن است وجود باکتری یا چرک در ادرار قابل مشاهده باشد. بعلاوه می توان کشت ادرار نیز تهیه نمود تا مشخص شود که در صورت وجود عفونت چه آنتی بیوتیکی جهت درمان عفونت ادراری مناسب تر خواهدبود. این آزمایش معمولاً دو تا سه روز طول می کشد.

عفونت ادراری

- هر ساله بین ۸ تا ۱۰ میلیون مراجعه به پزشک به علت عفونت های ادراری می باشد.

- می توان عفونت ادراری را با آنتی بیوتیک به خوبی درمان نمود.

- زنان در مقایسه با مردان و اطفال استعداد بیشتری جهت ابتلا به عفونت ادراری خواهند داشت.

- ۱ تا ۲ درصد از اطفال نیز ممکن است، مبتلا عفونت ادراری شوند.

- کودکان بسیار کوچک دارای بیشترین شانس درگیری کلیه ها در طی عفونت ادراری هستند.

- در بعضی افراد در صورت ابتلای مکرر به عفونت ادراری ممکن است نیاز به بررسی علل دیگری بروز این حالت باشد.

علت عفونت ادراری

بعضی افراد بخصوص در زنها ابتلا به عفونت ادراری بیشتر می باشند. عواملی که سبب افزایش احتمال به در بعضی افراد می شود، شامل وجود بیماریهای خاص نظیر دیابت یا سیستم ادراری غیرطبیعی، وجود دستکاریهای اخیر بر روی مجاری ادراری و تماس جنسی می باشد.

وجود عفونت ادراری در یک مرد یا کودک ممکن است ثانویه به وجود اختلالات سیستم ادراری باشد. به همین دلیل در صورت وجود عفونت در این دو گروه باید حتماً به متخصصین کلیه و مجاری ادراری مراجعه شود. تا آزمایشات و بررسیهای لازم انجام شود.

- آیا بعد از بهبود نیاز به انجام آزمایشات اضافی وجود دارد؟

بعد از بهبود ممکن است جهت اطمینان از عدم وجود اختلالات مجاری ادراری که می تواند در طی عفونت منجر به صدمه به کلیه ها شود، آزمایشات دیگری نیز درخواست شود. این آزمایشات بخصوص در گروههایی نظیر کودکان کم سن، مردان، کسانیکه بطور مکرر دچار عفونت شده و با درمانهای داروئی بهبود نیافته اند، کسانیکه که همراه با عفونت، تب دارند و آنهائی که در ادرار خود خون می بینند چرا که عفونت ادراری می تواند منجر به صدمه به کلیه ها شود و این موضوع بسیار مهم می باشد.

- چه علائم دیگری ممکن است وجود داشته باشد و علائم ادراری شبیه به چه بیماریهای دیگری است؟

در سایر بیماریها ممکن است، علائم شبیه نشانه های عفونت ادراری باشد. سایر بیماریهایی که ممکن است مورد بررسی قرار گیرند، شامل موارد ذیل است :

یورتریت : این حالت به معنای التهاب پیشابراه است و معمولاً عامل آن باکترهایی است که از طریق تماس جنسی منتقل می شوند.

سیستیت بینابینی : این حالت بیشتر در زنها رخ داده و علتش نامشخص است.

سایر بیماریها : شامل سنگهای ادراری ، سرطانهای مثانه و التهاب پروستات می باشند.

عوارض عفونت ادراری 

در اکثر موارد عفونتهای ادراری بدون ایجاد عارضه خاص به خوبی قابل درمان هستند. کودکان کم سن دارای بیشترین ریسک ایجاد صدمه به کلیه ها در طی عفونت می باشند. این صدمات
می تواند بصورت اختلال عملکرد کلیه ها، فشار خون بالا و سایر مشکلات بروز یابند. به همین دلیل عفونت ادراری باید در بچه ها بطور کامل درمان شود.

عفونت ادراری در طی بارداری نیز می تواند به کلیه های مادر صدمه بزند و در جنین نیز منجر به بروز مشکلات خاصی شود.

پیشگیری از عفونت ادراری

- هرگز خود را نگه ندارید و هر گاه احساس دفع ادرار کردید ، ادرار کنید.

- در زمان ادرار بطور کامل و تا حد ممکن مثانه را تخلیه کنید.

- در صورت بروز احساس تشنگی حتماً آب بخورید و به مقدار کافی آب و مایعات در روز مصرف نمایید.

- بعد از مقاربت یا فعالیت جنسی حتماً ادرار کنید.

- با بروز اولین علائم حتماً به پزشک مراجعه کنید. عفونت ادراری بسیار شایع بوده اما درصورت تشخیص به موقع و صحیح به راحتی قابل درمان است.

 عفونت ادراری و رژیم غذایی

عفونت مجاری ادراری به واسطه ی باکتری ها ایجاد می شود و البته باکتری می تواند هر بخشی از دستگاه ادراری را آلوده سازد. بروز این نوع عفونت در بین زنان، ۱۰ بار بیشتر از مردان است. بیش از نیمی از زنان حداقل یک بار در طول زندگی، عفونت مجاری ادراری را تجربه می کنند. برای درمان عفونت ادراری باید باکتری ها از بین بروند و به این منظور باید مصرف غذاهای اسیدی زیاد شود، زیرا محیط اسیدی باکتری های مُضر را از بین می برد.

منبع : pgtmrc و تبیان

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک