post_image

سرطان مثانه

ثمره فعالیت کلیه‌ها برای پاکسازی خون از مواد زاید، در جایی به نام مثانه انبار می‌شود تا سر فرصت بتوان آن را تخلیه کرد. اما گاهی اوقات نظم این انبار به هم می‌ریزد. سرطان مثانه یکی از بیماری‌هایی است که سبب این بی‌نظمی می‌شود.

علائم سرطان مثانه

هماچوری یا وجود خون در ادرار

وجود بیش از سه گلبول قرمز در ازمایش ادرار هماچوری گفته میشود .بنا بر این تا سه گلبول قرمز طبیعی تلقی می شود.

گاهی بیمار با نگاه معمولی با  چشم غیر مسلح خون را در ادرار مشاهده میکند که البته برای بیماران ترسناک میباشد وبیمار سریع به اورژانس مراجعه میکند.

وجود خون در ادرار چه بصورت میکروسکوپی  و چه بصورت مشاهده معمولی با  چشم غیر مسلح بسیار مهم میباشد ونباید بی اهمیت تلقی شود.

هر چه میزان خونریزی بیشتر باشد شانس یافتن بیماری زمینه ای بیشتر میگردد.بگونه ای که معمولا در خونریزی واضح بیماری زمینه ای تشخیص داده میشود.

خونریزی ممکن است به یکباره بوده یا اینکه مکرر باشد. علل ایجاد کننده هماچوری از علل بی خطر مثل عفونتها تا علل خطرناکی مثل بیماریهای کلیوی یا سرطان ها متفاوت می باشد. بنابراین در صورت وجود چنین حالتی حتماً باید به پزشک مراجعه نمود

بعضی داروها، رنگهای خوراکی و سبزی ها منجر به رنگ قرمز ادرار یا تغییر در رنگ ادرار میگردند که به علت وجود خون در ادرار نمی باشد و به ان هماچوری کاذب می گویند.

وجود خون در ادرار خیلی معنی دارد، بدخیم بودن یا خیلی جدی بودن. از این رو در صورت دیدن خون در ادرار باید سریعا به پزشک مراجعه کرد. وجود خون در ادرار می‌تواند توسط زخم و یا پارگی (به دلیل انجام ورزش های سنگین و شدید) ایجاد گردد که اگر این حالت تا ۲۴ ساعت ادامه داشته باشد بهتر است که به پزشک مراجعه نمایید. همچنین وجود خون در ادرار می تواند به علت ، یا عوارض جانبی داروی رقیق کننده خون (مانند وارفارین) یا درمان با آسپیرین ایجاد شود.

 کلیه‌ها قسمتی از مجاری ادراری که یک سیستم پیچیده با فعالیت اولیه دفع مایع اضافی و مواد زاید از خون است، هستند علاوه بر این کلیه مثل یک غده درون ریز ایفای نقش می‌کند و هورمون‌هایی را که در تولید گلبول‌های سرخ، تنظیم فشار خون و تولید استخوان دخیل هستند، تولید می‌کند.

به غیر از کلیه سیستم ادراری شامل دو حالب، یک مثانه و یک پیشابراه است. کلیه ها (یک جفت عضو لوبیایی شکل) در مقابل دیواره پشتی شکم و درمجاورت دنده‌های تحتانی، در دو سمت ستون مهره‌ای واقع‌ شده‌اند. هر کلیه معمولاً به اندازه مشت فرد است. درون کلیه‌ها خون از سیستم تصفیه کننده‌ای به نام نفرون عبور می‌کند.

نفرون‌ها مهمترین واحدهای عمل کننده کلیوی هستند. هر کلیه دارای بیش از یک میلیون نفرون است که هر یک شامل کلافه‌ای از عروق کوچک(گلومرول‌ها) و لوله‌های کوچک متصل به آن (توبول‌های کلیوی) است. هنگامی که خون از میان گلومرول‌ عبور می کند سلول‌های خونی پروتئین‌ها، ذرات بزرگ و مقداری آب در جریان خون باقی می‌مانند. سایر مواد نظیر درصد زیادی از آب، تراوش شده و وارد توبول‌ها می‌شوند.

محصولات زیادی نظیر اوره، کراتینین و اسیداوریک در کنار مازاد نمک‌ها و آب درداخل توبول‌ها باقی می‌مانند. سلول‌های سازنده دیواره توبول‌ها سایر مواد را براساس نیاز بدن جذب کرده و به جریان خون باز می‌گردانند. بنابراین ترکیب ادرار هم به وسیله نیاز به خلاصی از مواد ناخواسته و هم نیاز به نگه داشتن سایر مواد تعیین می‌شود. یکی از مسائلی که در ارتباط با کلیه باید به آن توجه کرد وجود خون درادرار است.

 

 علایم اولیه آن اغلب به صورت تحریک در ادرار کردن و وجود خون در ادرار بدون درد است. در عفونت ادراری ممکن است خون دفع شود اما با سوزش یا تکرر همراه است. این خون ممکن است به دلیل وجود سنگ، حرکت سنگ، عفونت و یا حتی لانه‌گزینی عفونت در مثانه یا مصرف برخی داروها باشد که اغلب با درد همراه است اما در سرطان مثانه یکی از مهم‌ترین علامت‌ها وجود خون در ادرار بدون درد است.

۵۱ بیمار مبتلا به سرطان مثانه و ۵۸ نفر گروه شاهد انتخاب شدند.

با مطالعه بر روی ۵۱ بیمار مبتلا به سرطان مثانه مشخص شد پایین بودن میانگین غلظت سرمی آهن و روی و افزایش غلظت سرمی مس در بدن از علائم ابتلا به این بیماری است.

در این مطالعه مورد شاهدی، ۵۱ بیمار مبتلا به سرطان مثانه و ۵۸ نفر گروه شاهد انتخاب شدند. پس از اخذ رضایت نامه کتبی از افراد مورد آزمون، نمونه های خون گرفته و سطح سرمی عناصر کمیاب آهن، مس و روی در آنها اندازه گیری شد. داده ها با استفاده از آزمون t بین دو گروه مورد مقایسه قرار گرفت.

 یافته ها نشان داد، میانگین غلظت سرمی آهن و روی در افراد مبتلا به سرطان مثانه کاهش معنی داری در مقایسه با گروه شاهد داشت در حالی که افزایش معنی داری در میانگین غلظت سرمی مس در افراد مبتلا به سرطان مثانه در مقایسه با گروه شاهد مشاهده شد. نسبت Cu.Zn در افراد مبتلا به سرطان مثانه در مقایسه با افراد غیر مبتلا افزایش معنی داری داشت.

نتایج بیانگر این مطلب است که در مبتلایان به سرطان مثانه میزان روی و آهن کمتر و میزان مس بیشتر از گروه شاهد است. بدیهی است که تعیین دقیق رابطه علی و معلولی نیاز به مطالعات هم گروهی و بررسی های آینده نگر دارد.

علت سرطان مثانه   

احتباس ادرار و سرطان مثانه   

احتباس ادراری در بحث سرطان مثانه تاثیری ندارد مگر در کسانی که عفونت مستمر ادراری دارند که سبب تحریک دایمی مثانه می‌شود. اما نگه داشتن طولانی مدت ادرار در هر دو جنس مضر بوده و می‌تواند به تدریج آستانه حس مثانه را کم کند و از طرفی موجب افزایش ظرفیت مثانه شود. در چنین شرایطی تخلیه کامل مثانه صورت نمی‌گیرد و ادرار باقی‌مانده در مثانه سبب ایجاد عفونت یا سنگ می‌شود.

سن و سرطان مثانه 

به‌طور قطع، سن تاثیر دارد ولی به طور معمول، متوسط سنین در زمان تشخیص ۶۰ تا ۶۵ سال است اما در سنین پایین‌تر هم دیده شده است.

درمان‌ تومور مثانه‌

آزمایشات‌ پزشکی‌ که‌ برای‌ تأیید تشخیص‌ انجام‌ می‌گیرند عبارتند از: آزمایش‌ ادرار، سیستوسکپی‌ (بررسی‌ داخل‌ مثانه‌ با کمک‌ لوله‌ای‌ که‌ سر آن‌ منبع‌ نوری‌ و دوربین‌ ویدیویی‌ قرار دارد)، و عکس‌برداری‌ از مثانه‌ و مجاری‌ ادراری‌
جراحی‌ برای‌ برداشتن‌ تومور. اگر تومور بدخیم‌ باشد، امکان‌ دارد به‌ هنگام‌ جراحی‌، داروهای‌ ضد سرطان‌ در مثانه‌ ریخته‌ می‌شوند. عمل‌ جراحی‌ ممکن‌ است‌ شامل‌ تغییر مسیر ادرار نیز باشد.
رادیوتراپی‌ (اشعه‌ درمانی‌)

درمان سرطان مثانه

اگر بیمار به موقع مراجعه کند و اگر بیماری به موقع تشخیص داده شود، سرطان داخل مثانه گسترش پیدا نکرده باشد، منفرد بوده و متعدد نباشد و در پاتولوژی مشخص شود که بیماری از مخاط به جای دیگری تجاوز نکرده، می‌شود امیدوار بود که بیشتر به درمان پاسخ دهد. درمان‌هایی مانند تراشیدن جداره مثانه، تزریق دارو به داخل مثانه، تزریق ب.ث.ژ به داخل مثانه و فعال کردن سیستم ایمنی بدن، درمان با رادیوتراپی و اشعه که البته عوارض خاص خود را دارد.
اما اگر عمق ضایعه زیاد شده باشد و از مخاط گذشته باشد و به نیمی از عضلات پیشرفت کرده باشد، در چنین حالتی جراحی‌های بزرگ و خارج کردن مثانه و برخی اعضای مجاور لازم است. در صورت درگیری‌های دور دست مثل گرفتاری کبد و ریه بیشتر اقدامات درمانی با شکست مواجه می‌شود.

پیشگیری از سرطان مثانه

۱) مصرف مایعات به اندازه‌ای که بدن نیاز دارد. گاهی انسان احساس تشنگی نمی‌کند مانند همین روزهای سرد که کمتر آب خورده می‌شود. این تشنه نبودن و کمتر آب خوردن موجب می‌شود کلیه آب بافت‌های دیگر بدن را جذب کند و این خوب نیست و غلظت ادرار به مدت طولانی‌تر در مثانه بالا می‌رود و احتمال ایجاد عفونت را افزایش می‌دهد. پس مصرف مایعات در حد پنج تا شش لیوان در روز به صورت آب، چای کم‌رنگ و … بسیار مفید خواهد بود.
۲) مشخص شده حتی اگر همین الان فردی سیگار را ترک کند تا ۱۵ سال از عوارض ناشی از آن در سیستم ادراری در امان نخواهد بود.
۳) افرادی که در کارخانه‌های دباغی و چرم‌سازی، لاستیک‌سازی، رنگ‌سازی، چاپخانه‌ها و نساجی کار می‌کنند، بهتر است از ایمن‌سازی صحیح محیط و نیز شیوه انجام کار اطمینان حاصل کنند.
۴) مصرف الکل، مواد حاوی کافئین (چای پررنگ، قهوه و نوشابه‌های گازدار) و قرار گرفتن در معرض سرما حجم مثانه را کم و تعداد دفعات ادرار را افزایش می‌دهد. بنابراین از مصرف این مواد بپرهیزید و خود را از سرما مصون نگه دارید.

منبع : متخصص مثانه تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک