علت بزرگی پروستات

اندازه پروستات در اوایل بلوغ در اثر تغییرات هورمونی، ۲ برابر می شود و سپس در حوالی ۲۵ سالگی دوباره روع به رشد می کند و این رشد تقریباً در تمام بقیه عمر فرد ادامه دارد.معمولاً این بزرگ شدگی تا سنین بالا مشکلی ایجاد نمیکند. به ندرت بزرگ شدگی خوش خیم پروستات(BPH) قبل از ۴۰ سالگی موجب بروز علایم می شود.

در بیش از نیمی از مردان، از دهه ششم زندگی به بعد بعضی از نشانه های بزرگی خوش خیم پروستات(BPH ) دیده می شود.* حدود ۹۰ درصد از مردان در دهه هفتم و هشتم عمر دچار نشانه های بزرگی خوش خیم پروستات می شوند.

علایم بزرگی پروستات

بعضی از علایم بزرگی خوش خیم پروستات و سرطان پروستات شبیه یکدیگر هستند ولی به نظر نمی رسد ابتلا به بزرگی خوش خیم پروستت احتمال ایجاد سرطان پروستات را افزایش دهد ولی ممکن است فرد مبتلا به بزرگی خوش خیم پروستات، به طور همزمان به سرطان پروستات تشخیص داده نشده نیز مبتلا باشد یا در آینده مبتلا به سرطان مزبور شود. بنابراین، مؤسسه ملی سرطان و انجمن سرطان امریکا توصیه می کنند که تمام مردان بالای ۵۰ سال، سالی یک بار ضمن مراجعه به اورولوژیست، تحت معاینه انگشتی پروستات از راه مقعد و آزمایشPSA قراربگیرند تا از این طریق بتوان وجود سرطان پروستات را به موقع تشخیص داد.

شایع ترین علایم بزرگی خوش خیم پروستات عبارتند از:* نشت ادرار یا قطره قطره دفع شدن ادرار*افزایش دفعات ادرار کردن(تکرر ادرار)به ویژه در هنگام شب.*فوریت ادرار(احساس نیاز فوری به ادرار کردن)*احتباس ادرار(ناتوانی در دفع ادرار)* ضعیف و منقطع بودن جریان ادرار.( مشکلاتی که ذکر شد ممکن استموجب بی اختیاری ادرار،آسیب کلیه ها، آسیب مثانه، عفونت مجاری ادرار و ایجاد سنگ های مثانه شوند.

پیشگیری از بزرگی پروستات

تغییر نحوه زندگی*۱٫رژیم غذایی- افزایش مصرف سویا، نوشیدن چای سبز و مصرف مکمل های نخل ممکن است مفید باشند هرچند این موضوع هنوز کاملاً به اثبات نرسیده است. اغلب خودداری از مصرف الکل یا کاهش مصرف قهوه و سایر مایعات به ویژه پس از شام مفید است. احتمال بروز BHP در افرادی که رژیم حاوی مقادیر زیاد روی، کره و مارگارین مصرف می کنند، زیاد و در افرادی که بیشتر از میوه جات استفاده می نمایند کم است.

داروهای ضد احتقان و آنتی هیستامین ها- این داروها می توانند سرعت جریان ادرار را در بعضی از افراد مبتلا بهBPH کاهش دهند. بعضی از داروهای ضد افسردگی و داروهای مدرّ نیز می توانند نشانه های BPH را تشدیدنمایند.

تشخیص بیماری پروستات

معاینه مقعدی:

با پوشیدن یک دستکش لاستیکی دکتر از طریق دیواره راست روده پروستات شما را احساس می‌کند. او می‌تواند توده‌ها، تورم و یا ناراحتی که نشانگر بیماری باشد را تشخیص دهد. گرچه بسیاری از آقایان از انجام معاینه مقعدی طفره می‌روند ولی این معاینه فقط ناراحتی مختصری ایجاد کرده و تنها چند ثانیه طول می‌کشد.

-آزمایش آنتی ژن ویژه پروستات در خون (PSA):

پروستات بزرگ شده یک پروتئین را به میزان بیشتری ترشح می‌کند. این آزمایش میزان آن پروتئین را در خون اندازه می‌گیرد. این آزمایش ۱۰۰ درصد دقیق نیست و ممکن است همراه با سایر آزمایشات مورد استفاده قرار گیرد.

-آزمایشات دیگر:

ممکن است لازم باشد آزمایشات دیگری انجام شود. مانند انجام آزمایش سیستوسکوپی، سی تی اسکن یا MRI که برای دید بهتر درون پیشابراه و پروستات صورت می‌گیرد.

۳٫ تصویربرداری رزونانس (بازآوایی) مغناطیسی (MRI): ام.آر.آی (MRI) روشی تشخیصی است که در آن از ترکیبی از مغناطیس های بزرگ، رادیوفرکانس و یک رایانه برای تهیه جزئیات تصاویر اعضا و ساختمان های داخل بدن استفاده می شود.

۴٫ اسکن رادیونوکلاید استخوان (radionuclide bone scan): نوعی روش تصویربرداری هسته ای است که کمک می کند تا نشان داده شود که آیا سرطان از پروستات به استخوان ها انتشار یافته است یا نه؟ این کار با تزریق ماده رادیواکتیوی انجام می شود که سلول های استخوانی دچار بیماری را در سراسر بدن مشخص می سازد و بدین ترتیب احتمال سرطان متاستاتیک مطرح می شود.

۵٫ نمونه برداری (بیوپسی) از گره های لنفاوی و یا پروستات: در این روش نمونه بافتی به وسیله سوزن یا از طریق جراحی برداشته و زیر میکروسکوپ بررسی می شوند تا مشخص شود که آیا سلول های سرطانی یا سایر سلول های غیر طبیعی وجود دارند یا نه؟ تأیید تشخیص سرطان فقط با نمونه برداری ممکن است.

پیگیری به وسیله پزشک در مواردی که در معاینه فرد از راه مقعد علایم غیرطبیعی موجود است یا مقدار آنتی ژن اختصاصی پروستات(PSA) در خون وی بالا نشان داده می شودبسیار اهمیت دارد. ممکن است پزشک آزمایش های اضافی یا تکرار آزمایشPSA را درخواست نماید.

در مردان امریکایی آفریقایی تبار، میزان بروز سرطان پروستات ۶۰ درصد بیش از سفیدپوستات امریکا و میزان مرگ و میر آنان نیز حدود ۲ برابر بالاتر از سفیدپوستان است.

منبع : کتاب راهنمای پزشکی خانواده- پروستات و بیماری های آن

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک