پروستات

پروستات(prostate)، واژه ای است یونانی به معنی« آنچه که قبل از هرچیز دیگری ایستاده یا قرار گرفته است». پروستات، غده ای است که در جنس مذکر، گردن مثانه را احاطه می کند و در عمیق ترین بخش پیشابراه(لوله خارجکننده ادرار از مثانه)قرار دارد و مایعی ترشح می کند که به قسمتی از مایع منی تبدیل می شود. غده پروستات به اندازه بلوط و تاحدودی مخروطی است و ساختاری سخت دارد و در حفره لگن، زیر بخش تحتانی ارتفاع عانه(سمفیزپوبیس، مفصل به وجود آمده از به هم پیوستن جسم های استخوان های عانه در وسط و توده ای ضخیم ازغضروف لیفی)، در جلوی راست رروده(رکتوم) واقع است و از همین قسمت(راست روده) است که به وسیله انگشت فرد معاینه کننده لمس می شود(به ویژه در صورتی که بزرگ شده باشد).

پروستات بافتی غده ای و عضلانی دارد و در هنگام خارج کردن مایع منی منقبض می شود. بافت عضلانی، به جلو رانده شدن مایع پروستات و اسپرم تولید شده به وسیله بیضه کمک می کند.* مایع ترشح شده از پروستات حاوینفسفاتاز قلیایی»(فسفاتازآلکالن) اسید سیتریک، آنتی ژن اختصاصی پروستات(PSA ) و آنزیم های پروتئولیتیک مختلف است.* پروستات از قاعده، نوک، رأس، سطح قدامی(پیشین)، دوسطح خلفی(پشتی) و دو سطح جانبی تشکیل می شود.

علائم بزرگ‌شدن پروستات

پروستاتی که بزرگ شده‌است می‌تواند به قسمت خروجی مثانه و به ابتدای پیشابراه فشار وارد کند. این اتفاق منجر به ایجاد مشکلاتی در ادرار کردن می‌شود. جریان ادرار آهسته‌شده و تکرر ادرار ایجاد می‌شود که به خصوص بیشتر در شبها رخ می‌دهد. ممکن است احتباس ادراری روی دهد. مشکلات جدی‌تری مانند عفونت مجاری ادراری و یا انسداد کامل پیشابراه و آسیب به کلیه‌ها نیز در مواردی ممکن است ایجاد شود.

این بیماری بسیار شایع است. نیمی‌از مردانی که بالای ۵۰ سال دارند علائمی‌از بزرگی پروستات را نشان می‌دهند اما ۱۰% آنان به مداخلات دارویی و جراحی نیاز پیدا می‌کنند. بزرگی پروستات با معایناتی که پزشک انجام می‌دهد تشخیص داده می‌شود.

این بیماری کاملا خوش‌خیم است و ارتباطی با سرطان پروستات ندارد.

به یاد داشته باشید که برای مشکلات مربوط به پروستات درمان های بسیاری وجود دارد و از این رو حتماً باید به پزشک مراجعه نمایید تا با معاینه پروستات و انجام آزمایش خون و اسکن پروستات، علت و درمان این مشکلات مشخص شوند. چنان چه تنها مشکلات خفیفی وجود دارند، ممکن است تنها با تغییر شیوه زندگی، مثلاً خوردن غذای کم چرب و خوردن مقادیری گوجه فرنگی و غذاهای حاوی سویا و نخوردن کافئین و الکل برطرف شوند و در صورتی که مشکلات بیشتری در کار باشند، پزشک با تجویز دارو می تواند اندازه پروستات را کوچک تر کند تا علایم از بین بروند.

چنانچه علایم، علیرغم درمان های مزبور ادامه داشته باشند یاغده پروستات بسیار بزرگ باشد میتوان با جراحی به درمان آن پرداخت.B2درد پروستات (پروستالژی)* درد پروستات(پروستالژیprostatalgia ) که به آنprostatodynia هم گفته می شود عبارتست از دردی که بدون وجود شواهد التهاب پروستات(افزایش تعداد گلبول های سفید خون) باشد و آزمایش کشت ادرار بیمار نیز منفی باشد و این درد، توأم با علایم و نشانه های التهاب پروستات(پروستاتیت) احساس شود. معمولاً بیماران مبتلا به پروستاتالژی علی رغم وجود نشانه ها، دچار عفونت پروستات نیستند و نباید تحت درمان با آنتی بیوتیک قرار بگیرند.

علت بزرگی پروستات

اندازه پروستات در اوایل بلوغ در اثر تغییرات هورمونی، ۲ برابر می شود و سپس در حوالی ۲۵ سالگی دوباره روع به رشد می کند و این رشد تقریباً در تمام بقیه عمر فرد ادامه دارد.معمولاً این بزرگ شدگی تا سنین بالا مشکلی ایجاد نمیکند. به ندرت بزرگ شدگی خوش خیم پروستات(BPH) قبل از ۴۰ سالگی موجب بروز علایم می شود.

در بیش از نیمی از مردان، از دهه ششم زندگی به بعد بعضی از نشانه های بزرگی خوش خیم پروستات(BPH ) دیده می شود.* حدود ۹۰ درصد از مردان در دهه هفتم و هشتم عمر دچار نشانه های بزرگی خوش خیم پروستات می شوند.

علایم بزرگی پروستات

بعضی از علایم بزرگی خوش خیم پروستات و سرطان پروستات شبیه یکدیگر هستند ولی به نظر نمی رسد ابتلا به بزرگی خوش خیم پروستت احتمال ایجاد سرطان پروستات را افزایش دهد ولی ممکن است فرد مبتلا به بزرگی خوش خیم پروستات، به طور همزمان به سرطان پروستات تشخیص داده نشده نیز مبتلا باشد یا در آینده مبتلا به سرطان مزبور شود. بنابراین، مؤسسه ملی سرطان و انجمن سرطان امریکا توصیه می کنند که تمام مردان بالای ۵۰ سال، سالی یک بار ضمن مراجعه به اورولوژیست، تحت معاینه انگشتی پروستات از راه مقعد و آزمایشPSA قراربگیرند تا از این طریق بتوان وجود سرطان پروستات را به موقع تشخیص داد.

شایع ترین علایم بزرگی خوش خیم پروستات عبارتند از:* نشت ادرار یا قطره قطره دفع شدن ادرار*افزایش دفعات ادرار کردن(تکرر ادرار)به ویژه در هنگام شب.*فوریت ادرار(احساس نیاز فوری به ادرار کردن)*احتباس ادرار(ناتوانی در دفع ادرار)* ضعیف و منقطع بودن جریان ادرار.( مشکلاتی که ذکر شد ممکن استموجب بی اختیاری ادرار،آسیب کلیه ها، آسیب مثانه، عفونت مجاری ادرار و ایجاد سنگ های مثانه شوند.

منبع : متخصص ارولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک