علت سنگ کلیه

سنگ کلیه در مردان بیشتر شایع است، به علت اینکه مردان بیشتر در کارهای سخت آب بدن شان را از دست می دهند و بیشتر در گرما و خارج از محیط های مسقف کار می کنند و این امر باعث افزایش سنگ سازی در بدن آنها می شود. همچنین خانم ها به علت وجود هورمون زنانه، راحت تر می توانند سنگ های کوچک را از حالب عبور دهند.

خوردن غذای داغ در ظروف پلاستیکی خطر تشکیل سنگ کلیه را تشدید می‌کند

هرچند این روزها ظروف و بشقاب‌های پلاستیکی در میان والدین و افرادی که زیاد به پیک نیک می‌روند، طرفداران بسیاری پیدا کرده‌اند اما نتایج یک بررسی جدید نشان می‌دهد که خوردن غذای داغ در ظروف پلاستیکی و ملامینی می‌تواند واقعا برای سلامتی مضر باشد.

متخصصان علوم بهداشتی تایوان در این آزمایشات دریافته‌اند که اگر این ظرف‌ها زیاد حرارت ببینند مواد شیمیایی ملامینی آنها وارد غذا می‌شود و خوردن غذا در این شرایط می‌تواند خطر تشکیل سنگ‌های کلیوی را افزایش دهد.

متخصصان روی دو گروه از داوطلبان مطالعه کرده‌اند که قرار شد هر کدام سوپ رشته داغ را در کاسه‌های ملامینی و چینی بخورند.

متخصصان قبل از خوردن سوپ و تا ۱۲ ساعت بعد از صرف غذا هر دو ساعت یکبار از این افراد آزمایش ادرار گرفتند. سه هفته بعد این آزمایشات با تغییر جنس کاسه‌ها تکرار شد. نتایج آزمایشات تایید کرد که وقتی غذاهای داغ یا اسیدی در ظروف پلاستیکی و ملامینی مصرف شوند ترکیبات شیمیایی این ظروف وارد غذا می‌شوند و غذا را آلوده می‌کنند بویژه اگر جنس این ظروف مرغوب نباشد این خطر تشدید می‌شود. وارد شدن این ترکیبات در خون به نوبه خود خطر تشکیل سنگ کلیه را تشدید می‌کند.

وظیفه کلیه ها تصفیه و دفع مایعات و مواد اضافی از بدن، تولید ادرار، تنظیم و برقراری تعادل الکترولیت ها و فشار خون بدن و تحریک تولید سلول های قرمز خونی است. این بیماری به گونه ای عمل می کند که اگر سنگ ایجاد شده داخل کلیه باقی بماند، درد خاصی ندارد و فرد زندگی طبیعی خود را ادامه می دهد؛ ولی زمانی که سنگ در مسیر مجاری ادراری شروع به حرکت می کند، جنبش آن در این مسیر گاه باعث بروز دردهای بسیار شدید می شود. برخی سنگ های کلیوی، دردهای شدید و ناگهانی در ناحیه پشت، کمر، پهلو، شکم، کشاله ران و اندام های تناسلی ایجاد می کنند و از سوی دیگر، فرد از دردهایی همچون درد معده، تهوع و استفراغ شکایت دارد. وجود خون بر ادرار که بر اثر باقی ماندن سنگ داخل کلیه یا حرکت سنگ در طول مجاری ادرار پدید می آید، یکی از بارزترین علامت های سنگ کلیه در افراد به شمار می رود. علاوه بر این، حالت تهوع و استفراغ، ادرار کردن به طور مکرر و درد شدید هنگام دفع ادرار که اغلب به دلیل نزدیکی سنگ به حالب یا خروج سنگ از مثانه و ورود آن به مجاری ادراری رخ می دهد، بسیار مشهود است.

درمان سنگ های ادراری

اولین راه درمان، پیشگیری از آن است که بهترین راه، استفاده فراوان از نوشیدن مایعات، بخصوص آب است. سنگ های دستگاه ادراری که در کلیه تشکیل می شود، یا در خود کلیه باقی مانده و بزرگ می شوند یا می توانند از طریق لوله ی حالب پایین آمده و وارد مثانه وند. سنگ هایی که در حالب گیر می کنند، باعث دردهای شدید در منطقه ی کلیه می شوند. که در بین افراد به درد سنگ کلیه معروف است. سنگ های کمتر از شش میلی متر، معمولاً با درمان دارویی یا خود به خود دفع می شوند و سنگ های بزرگتر از آن که احتمالاً گیر کرده باشند، با سنگ شکنی برون و درون اندامی معالجه می شود. سنگ های داخل کلیه که بزرگ شده اند و احتمال افتادن آنها وجود ندارد، از طریق سنگ شکنی برون اندامی (روش مرسوم به سنگ شکنی) و با استفاده از لوله گذاری کلیه (pcnl) معالجه می شود و در نهایت اگر هیچ کدام از اینها امکان پذیر نباشد، درصد بسیار کمی از بیماران با عمل جراحی باز درمان می شوند.

اگر کلسیم ادرار زیاد باشد بیمار می تواند زیر نظر پزشک و با مصرف دارو از سنگ آوری دوباره کلیه جلوگیری کند.

متاسفانه در بعضی از موارد با تشخیص نادرست نوع سنگ، رژیم های غذایی نادرست به بیماران داده می شود، برای مثال برای پیشگیری از بروز سنگ کلیه به بسیاری از بیماران توصیه می شود شیر و لبنیات نخورند و این افراد پس از چند سال دچار پوکی استخوان شدید می شوند. این امر در حالی اتفاق می افتد که حتی بیماران دارای سنگ‌های کلسیمی کلیه نیز مجاز به مصرف کلسیم معمولی موجود در مواد غذایی از جمله لبنیات هستند.

بنابراین با توجه به تشخیص نوع سنگ کلیه، درمان هم فرق می کند. به این منظور افراد مبتلا به سنگ‌های اسیداوریکی باید جوش شیرین مصرف کنند تا ادرار آنها قلیایی شود.

در مبتلایان به سنگ‌های عفونی عمل جراحی تنها راه درمان است تا همه سنگ‌ها برداشته شود. همچنین این افراد پس از عمل باید تا مدتی آنتی بیوتیک مصرف کنند.

سنگ‌هایی که در قسمت تحتانی کلیه هستند و یا سنگ‌هایی که عرض کمتر از شش تا هفت میلیمتر دارند، نیاز به عمل جراحی ندارند. در عوض برای سنگ‌هایی که در ناحیه لگنچه قرار دارند و یا دارای عرضی در حدود شش میلیمتر تا دو سانتی متر هستند، از روش سنگ شکن استفاده می شود.

امروزه عمل باز برای سنگ‌های کلیه منسوخ شده است و لاپاراسکوپیو سنگ شکن از طریق پوست، تنها روش های جراحی سنگ‌های کلیه است.»

منبع: کتاب سنگ کلیه

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: