سنگ های کلیه

از به هم چسبیدن نمک و مواد معدنی موجود در ادرار، سنگریزه های کوچکی در داخل یا دستگاه ادراری تشکیل می شوند. سنگ کلیه می تواند به کوچکی یک ذره شن یا حتی به بزرگی یک توپ گلف باشد. سنگ های کلیه، علت شایع وجود خون در ادرار هستند و اغلب هم درد شدیدی را در ناحیه شکم، پهلو ها و کشاله ران ایجاد می کنند. از هر بیست نفر، یک نفر ممکن است در طول زندگی خود به درجاتی از سنگ کلیه دچار شود.

علت سنگ کلیه در کودکان

بروز سنگ های کلیوی در کودکان بیشتر جنبه ژنتیک داشته و علت آن، تجمع کلسیم در ادرار است که به مرور باعث به هم ریختن شکل مجاری ادراری شده و کودک را در معرض خطر قرار می دهد. بررسی ها حاکی از آن است کودکانی که با وزن پایین متولد شده و از طریق لوله تغذیه می شوند، بیش از سایر کودکان در معرض ابتلا به سنگ های کلیوی قرار دارند.

تشخیص بیماری سنگ ادراری

با علائم آشکار به صورت دردهای کولیکی کلیه معمولاً تشخیص سنگ آسان است ولی زمانی که علائم بالینی نامشخص باشد و بیماری سیر خفیفی داشته باشد ممکن است تشخیص و درمان بیماری به تأخیر بیفتد. ذکر این نکته ضروری است کا گاهی سنگ ها آسیب های برگشت ناپذیر و غیر قابل جبرانی در محل استقرار خود بوجود می آورند. بنابراین نمی توان صرفاً با دفع یک سنگ و خلاصی از درد آن مطمئن شد که بیماری تمام شده است بلکه باید جهت تعیین تعداد سنگ ها، اندازه آن ها و تغییراتی که در عملکرد دستگاه ادراری بوجود آورده اند و نیز تعیین جنس سنگ، پیشگیری از ادامه ی روند سنگ سازی و اصلاح اختلالات موجود اقدام نمود.

درمان سنگهای کلیه

کرفس غذای با ارزشی برای بیمارانی است که مستعد تشکیل سنگ کلیه یا کیسه صفرا هستند. مصرف مداوم آن از تشکیل سنگ پیشگیری میکند.

محققین همچنین موفقیتهایی را در اثزات درمانی ویتامین B6 یا پیریدوکسین در درمان سنگهای کلیه نشان دادند و استفاده از این ماده به دنبال درمان ذکرشده باعث درمان دایمی بیمار می شود.

بیماران باید یک رژیم کم پروتئین دریافت کنند، محدودیت پرونئین ۱ گرم به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن می باشد. بیماران محدودیتی در استفاده از مایعات ندارند و باید روزانه سه لیتر یا بیشتر مایعت بنوشند و مصرف این مقدار برای جلوگیری از تشکیل ادرار غلیظ که سطح ته نشین نمک بالایی دارد ضروری و حیاتی است.

استفاده از کمپرس گرم در پشت ( ناحیه کلیه) به تسکین درد کمک خواهد کرد .

عمده مبتلایان به سنگهای کلیه را میتوان با یک رژیم غذایی مناسب با موفقیت درمان کرد. این دستورات تغذیه ای از بازگشت مجدد علائم جلوگیری می کنند. تنها تعداد کمی از موارد نیاز به جراحی دارند.

بیماران باید از مصرف غذاهایی که باعث تحریک کلیه ها می شود بپرهیزند تا حالت اسیدی یا قلیایی ادرار کنترل شود و جذب مایعات بصورت کافی صورت بگیرد و از غلیظ شدن ادرار پیشگیری شود.

غذاهای محرک کلیه ها شامل این مواد هستند : مشروبات الکلی ، ادویه جات ، ترشیجات سرکه ، بعضی از سبزیجات خاص مثل خیار ، تربچه ، گوجه فرنگی ، اسفناج ، ریواس ، شاهی و انواعی که دارای بوی زیاد هستند مثل مارچوبه ، پیاز ، باقلا ، کلم و گل کلم ، گوشت و آبگوشت ها و نوشیدنی هایی که دارای گاز دی اکسید کربن هستند.

در سنگهای فسفات کلسیمی ، ترشح زیاد هورمون پاراتیروئید باعث از دست رفتن کلسیم استخوانها می شود و در نتیجه سطح کلسیم در خون بالا می رود که این کلسیم اضافی از طریق ادرار دفع می شود. جذب بالا و غیر طبیعی شیر ، موادقلیایی یا ویتامین D نیز می تواند باعث تشکیل سنگهای فسفات کلسیمی شود.

برای کنترل تشکیل سنگهای فسفات کلیبمی ، باید میزان کلسیم و فسفر رژیم غذایی بطور متعادلی کاهش یابد. جذب کلسیم و فسفات باید به کمترین حد ممکن برسد. در حدی که فقط برای حفظ کفایت تغذیه ایی مورد استفاده قرار بگیرد.

سطح نگهدارنده کلسیم ۶۸۰ میلی گرم است و سطح نگهدارنده فسفات ۱۰۰۰ میلی گرم است. در این رژیم غذایی شیر منبع اصلی کلسیم است و کشک ، پنیر ، عدس و بادام زمینی به عنوان منابع اصلی فسفات هستند. غذاها نباید شامل مواد غذایی زبر باشند : آرد گندم ، نخود ، نخودفرنگی ، لوبیا سویا ، اسفناج ، شلغم ، هویج ، بادام ، و نارگیل.

منبع : کتاب راهنمای پزشکی خانواده- بیماری های کلیه و مجاری ادرار ،متخصص بیماری کلیه تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: