پیشگیری از سنگهای ادراری

کسانی که سنگ و شن کلیه دارند کمتر اسفناج بخورند و از طرف دیگر باید گفت که جوشانده اسفناج با آب اگر میل شود دفع کننده سنگ کلیه است.

برای کسانی که ورم کلیه دارند و یا سنگ کلیه، خوردن بادمجان ممنوع است.البته با نظر پزشک معالج.

علت سنگ کلیه

وظیفه کلیه ها تصفیه و دفع مایعات و مواد اضافی از بدن، تولید ادرار، تنظیم و برقراری تعادل الکترولیت ها و فشار خون بدن و تحریک تولید سلول های قرمز خونی است. این بیماری به گونه ای عمل می کند که اگر سنگ ایجاد شده داخل کلیه باقی بماند، درد خاصی ندارد و فرد زندگی طبیعی خود را ادامه می دهد؛ ولی زمانی که سنگ در مسیر مجاری ادراری شروع به حرکت می کند، جنبش آن در این مسیر گاه باعث بروز دردهای بسیار شدید می شود. برخی سنگ های کلیوی، دردهای شدید و ناگهانی در ناحیه پشت، کمر، پهلو، شکم، کشاله ران و اندام های تناسلی ایجاد می کنند و از سوی دیگر، فرد از دردهایی همچون درد معده، تهوع و استفراغ شکایت دارد. وجود خون بر ادرار که بر اثر باقی ماندن سنگ داخل کلیه یا حرکت سنگ در طول مجاری ادرار پدید می آید، یکی از بارزترین علامت های سنگ کلیه در افراد به شمار می رود. علاوه بر این، حالت تهوع و استفراغ، ادرار کردن به طور مکرر و درد شدید هنگام دفع ادرار که اغلب به دلیل نزدیکی سنگ به حالب یا خروج سنگ از مثانه و ورود آن به مجاری ادراری رخ می دهد، بسیار مشهود است.

تغذیه و سنگ کلیه

عوامل تغذیه ای، وجود مواد معدنی در آب های محلی و معدنی از جمله دلایل مختلف جغرافیایی و محیطی است که افراد را مستعد ابتلا به سنگ کلیه می کند. به عنوان مثال مردم نواحی جنوبی آمریکا بیشتر و نواحی غربی کمتر دچار سنگ های کلیوی می شوند. آمارها حاکی ازآن است که شمار مبتلایان به سنگ کلیه در آمریکا از سال ۱۹۹۴ حدود پنج برابر شده و روز به روز نیز در حال افزایش است. در حال حاضر، از هر ۱۱ آمریکایی، یک نفر مبتلا به سنگ کلیه شده و آمار ۸/۸ درصدی را شامل می شود. احتمال ابتلا به این بیماری در آمریکا و در فصول گرم سال شیوع بیشتری می یابد. محققان بر این باورند که رژیم غذایی نقش مؤثری در بالا بردن احتمال ابتلا به سنگ کلیه دارد به طوری که آمریکایی ها به دلیل مصرف بیش از حد پروتئین و سدیم بالا بیشتر در معرض خطر قرار دارند. از سوی دیگر، ۵۰ درصد از مبتلایان، پس از یک بار ابتلا، دوباره در معرض خطر سنگ کلیه قرار می گیرند.

فشار خون و سنگ کلیه

سابقه فشار خون بالا یکی از زنگ خطرهای ابتلا به سنگ کلیه است. زنانی که خواهرانشان سابقه سنگ کلیه داشته اند، مردانی که فشار خون بالای کنترل نشده دارند، همگی از گروه های در معرض خطر ابتلا به سنگ کلیه هستند. کودکان معمولا به این بیماری مبتلا نمی شوند مگر این که تغذیه پرچرب داشته یا مقدار لازم آب در طول روز استفاده نکرده باشند. به طور کلی، رژیم مملو از پروتئین های حیوانی، کم فیبر و فاقد مایعات کافی، افراد را بیشتر مستعد سنگ کلیه می کند. در واقع، فقط افرادی که سابقه ژنتیکی یا بیماری خاصی دارند، با مصرف مواد غذایی خاص مانند پروتئین حیوانی بالا، فیبر و مایعات کم دچار این مشکل می شوند.

خواب وبیداری علت سنگ کلیه

 خواب وبیداری درساختن سنگ موثرند،مثلا خواب در بین الطلوعین که هواسردومرطوب میباشد سنگ ساز است واز طرفی طبع خواب سرد است به جهت عدم تحرک به خصوص خوابی که شخص قبل از خواب ادرار نکرده باشد،گاهی از جهت ضعف در دافعه بدن رخ میدهد که غالبا این علت به خاطر مصرف مواد شیمیایی در خوراکیها مانند روغن های نباتی ، رنگهای حوراکی و .. رخ میدهد مصرف آبهایی که رسوبات زیادی دارند نیز در ساخته شدن سنگ تأثیر بسزایی دارند از این جهت برای تشخیص درست و ترکیب دقیق تر دارو باید شرایط بیمار هم از نظر شرایط جغرافیایی و هم  سن و عادات غذایی بررسی شود.

چاقی و اضافه وزن علت سنگ کلیه

چاقی و اضافه وزن از جمله عوامل پرخطر ابتلا به سنگ های کلیوی به شمار می روند. محققان معتقدند افزایش دور کمر و بالا بودن شاخص BMI و نیز وجود بافت چربی، مقاومت انسولینی بدن و ترکیبات ادرار با ایجاد سنگ های کلیوی ارتباط مستقیم دارد. بدن افرادی که اضافه وزن دارند، کلسیم و اسیداوریک بیشتری ترشح می کند که خطر ایجاد سنگ را افزایش می دهد. بررسی ها نشان می دهد ۱۳ درصد از مردان و ۹/۶ درصد از زنان چاق ممکن است در طول عمر خود در معرض ابتلا به سنگ کلیه باشند که دقیقا دو برابر آمار مبتلایانی است که وزن متعادلی دارند به طوری که مردان ۷/۸ و زنان ۴/۴ درصد دچار چنین بیماری ای می شوند.

ژنتیک و سابقه خانوادگی از جمله عوامل موثر در بروز سنگ کلیه است به طوری که سابقه ابتلا به بیماری نقرس در خانواده، افراد را بیشتر در معرض ابتلا به سنگ های کلیوی قرار می دهد. پس از سفیدپوستان که رتبه اول مبتلایان به سنگ کلیه را به خود اختصاص داده اند، نژادهای آمریکایی ـ مکزیکی و نیز آمریکایی ـ آفریقایی کمترین شمار مبتلایان به سنگ های کلیوی را شامل می شوند. محققان دریافتند در گروه های پرخطر، از هر پنج نفر، یکی به سنگ کلیه مبتلا می شود. این بیماری در تمام سنین، هر دو جنس و تمامی گروه های نژادی مشاهده می شود. با این که سیاهپوستان کمتر از هر گروه نژادی در معرض ابتلا به سنگ کلیه هستند، ولی آمار ابتلای آنها نیز بالاست و هیچ استثنایی وجود ندارد. در واقع، شیوع این بیماری در اقشار کم درآمد که کیفیت غذایی پایینی دارند، بسیار بالا بوده و به حدود ۵۰ درصد می رسد.

مصرف “کلسیم” و “سنگ کلیه

باور بر این است که مصرف منابع کلسیم باعث رسوب و ایجاد سنگ کلیه می شود ولی برعکس مصرف شیر و لبنیات به همراه غذا برای کسانی که دارای سنگ کلیه هستند ضروری است.

 در افرادیکه مشکلات کلیوی به خصوص سنگ کلیه دارند مصرف رژیم غذایی برای بهبود و سلامتی بسیار مهم است.

 بستگی به نوع و جنس سنگ های کلیه ونوع رژیم غذایی فرق می کند. به این افراد توصیه می شود به جای کاهش مصرف کلسیم(Ca) اگزالات کلسیم را کاهش دهند و محلول کنند.

منابعی شامل اگزالات کلسیم مانند اسفناج، کرفس، چای پر رنگ، توت فرنگی، بادام و سبوس گندم است که توصیه می شود افراد که دارای سنگ کلیه هستند مصرف این مواد را محدود کنند.

 به این افراد توصیه می شود اتفاقا مصرف شیر و ماست را به ویژه همراه غذا استفاده کنند که اگر اسید اگزالیک وجود داشته باشد با کلسیم ترکیب شود.

 عقیده بر این است که مصرف منابع کلسیم باعث رسوب در کلیه و ایجاد سنگ می شود که این عقیده غلط است چون اگر منابع کلسیم مصرف نکنند ممکن است دچار پوکی استخوان شوند، لذا توصیه می شود این افراد شیر، لبنیات و غذاهای کم چرب را در رژیم غذایشان جای دهند.

 افرادی که دارای سنگ کلیه هستند حتما به صورت روتین در نیمه های شب آب بنوشند.

منبع: متخصص ارولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: