post_image

علت عفونت‌های ادراری

در پاسخ باید گفت بروز عفونت‌های ادراری، به سن و جنس افراد بستگی دارد. اگر بخواهیم از دیدگاه جنسی موضوع را بررسی کنیم باید بگویم عفونت ادراری در زنان شایع‌تر از مردان است، زیرا مجرای ادراری در زنان کوتاه‌تر بوده و باکتری راحت‌تر وارد پیشابراه می‌شود. این باکتری‌ها اغلب از ناحیه دستگاه گوارش یعنی مقعد به دستگاه ادراری تحتانی ورود پیدا می‌کنند.

همچنین میزان شیوع در زنان متاهل بیش از زنان مجرد است، چون با ازدواج، فلور نرمال واژن زن تغییر کرده (واژن فاصله اندکی با پیشابراه دارد) و این نیز عاملی برای بروز عفونت در زنان است. اما اگر بخواهیم از نظر سنی بررسی کنیم، در صورتی که در کودک پسری یک بار عفونت ادراری دیده شود این علامت برای ما هشداردهنده خواهد بود، زیرا می‌تواند به دلیل نقص مادرزادی در مجرای ادراری او باشد.

اما در کودکان دختر که دچار دو یا چند بار عفونت شوند، گرچه پیگیری ضروری است و علت دقیق آن باید مشخص شود، ولی عفونت ادراری آنها به اندازه عفونت ادراری در کودکان پسر اهمیت ندارد. مورد بعدی شیوع عفونت ادراری در مردان میانسال است. غده پروستات در همه مردان به طور فیزیولوژیک شروع به رشد می‌کند و حجیم‌تر می‌شود. این افزایش حجم، اجازه تخلیه کامل مثانه را نمی‌دهد. ادرار احتباس یافته و محیط غیراستریل احتمال عفونت ادراری را بالا می‌برد. بنابراین در مردان میانسال نیز عفونت ادراری شیوع بیشتری دارد.

کلیه‌ها، میزنای و مثانه، دستگاه ادراری را تشکیل می‌دهند. محیط دستگاه ادراری باید استریل و فاقد باکتری باشد و وقتی باکتری وارد این محیط می‌شود علائمی در بدن فرد بیمار به وجود می‌آورد که ممکن است ابتدا مشکل چندانی پدید نیاورند، ولی با ازدیاد عامل بیماری زا بتدریج زندگی بیمار دچار اختلال می‌شود و بیمار از حضور در جمع و فعالیت روزانه خود باز خواهد ماند.

البته با پیشرفت عفونت ادراری، عوارضی جدی نیز دیده می‌شود که خطرناک است. نشانه‌های عفونت ادراری کدام است و چگونه عوامل بیماریزا وارد مثانه می‌شود و مهم‌تر این‌که چه کنیم به این بیماری مبتلا نشویم؟

عفونت ادراری بر اثر ورود باکتری به محیط مثانه رخ می‌دهد. این باکتری‌ها با ورود به مجرای ادراری و مثانه، به جداره آن حمله می‌کنند و باعث قرمزی، التهاب و واکنش در دستگاه ادراری تحتانی می‌شوند. اولین واکنش التهابی، تکرر ادرار و سوزش است.

البته در دستگاه ادراری بعضی بیماران باکتری وجود دارد، ولی اصلا علائم واضحی ندارند و به طور اتفاقی و در آزمایش‌های کلینیکی شاهد بالا رفتن باکتری در اوره هستیم، اما علائم به تکرر ادرار و سوزش ختم نمی‌شود، بلکه با رشد سریع باکتری‌ها، درد زیر شکم یا پهلوها، دفع قطره‌قطره ادرار، احساس پر بودن مثانه، بوی بد ادرار، خون در مثانه یا تیره‌شدن رنگ ادرار نیز به دیگر نشانه‌ها اضافه خواهد شد.

عوارض عفونت کلیه

عفونت مکرر و شدید کلیه ممکن است منجر به آسیب کلیه و بیماری مزمن کلیه شود. در بعضی موارد، عفونت کلیه می‌تواند وارد جریان خون شود و در فرد شرایط خطرناکی به نام سپسیس ایجاد کند. بنابراین تشخیص به موقع و درمان عفونت کلیه به طور کامل ضروری می‌باشد.
از عوارض دیگر عفونت کلیه تجمع چرک در کلیه و ایجاد آبسه کلیه می‌باشد.

بیماری عفونت مثانه

سیستیت‌ بینابینی‌ عبارت‌ است‌ از یک‌ نوع‌ التهاب‌ دیواره‌ مثانه‌، سیستیت‌ بینابینی‌ علایمی‌ شبیه‌ سیستیت‌ (عفونت‌ باکتریایی‌ مثانه‌) دارد، اما کشت‌ ادرار از نظر باکتری‌ در آن‌ منفی‌ است‌ و دادن‌ آنتی‌بیوتیک‌ معمولاً کمکی‌ نمی‌کند. سن‌ متوسط‌ شروع‌ این‌ بیماری‌ حدود ۴۰ سالگی‌ است‌، اما این‌ بیماری‌ می‌تواند در زنان‌ در تمام‌ سنین‌ بروز کند. علایم‌ از خفیف‌ تا شدید متغیرند.

عفونت مثانه

نوعی عفونت باکتریایی است که در مثانه ایجاد التهاب می کند . این حالت سیستبت نامیده می شود.

شاید تا حالا پیش آمده باشد که زمان زیادى را براى رفتن در تاریکى شب به طرف دستشویى صرف کنید، ولى وقتى به آن جا مى رسید اتفاق خاصى نمى افتد و فقط دچار کمى سوزش مى شوید.
ما درباره ى چه چیزى، صحبت مى کنیم؟ مشکلى که زنان زیادى را مبتلا مى کند. از هر ده نفر، پنج نفر در طول زندگى خود با عفونت مثانه رو به رو مى شوند. مردان نیز دچار این عفونت مى شوند، اما به ندرت؛ این بیمارى که به نام عفونت مجارى ادرارى هم شناخته شده است، به عنوان یک بیمارى زنانه در نظر گرفته مى شود. تقریبا پنجاه درصد زنان، حداقل یک بار و بیش از بیست درصد آنها دچار عفونت هاى مکرر مى شوند.
ابتلا به این بیمارى، یک یا دو بار در سال، زیاد عجیب نیست.

پیشگیری از عفونت ادراری

در استفاده از دیافراگم تجدید نظر کنید. ثابت شده است که دیافراگم، عامل اصلى کمک کننده در افرادى است که دچار عفونت هاى مکرر و مزمن مثانه مى شوند. احتمالا دو مکانیسم در ایجاد این حالت، دخالت دارند: باکترى ها روى دیافراگم که در عمق واژن قرار دارد، جمع مى شوند و همچنین دیافراگم مانع تخلیه کامل مثانه مى باشد.
از نوار بهداشتى به جاى تامپون استفاده کنید. هیچ کس نمى داند که چرا بعضى از زنان به عفونت هاى مکرر، دچار مى شوند؛ اما مسایل مربوط به واژن مانند میزان فعالیت جنسى، کاربرد دیافراگم و استفاده از تامپون )پنبه اى که داخل واژن مى گذارند( در ایجاد آن، نقش دارند.
بهداشت کافى را تمرین کنید. منظور از رعایت بهداشت کافى پوشیدن لباس هاى زیر پنبه اى است که شما را خشک نگه مى دارد؛ پرهیز از پوشیدن شلوارهاى تنگ که تهویه را مشکل مى کند و در یک کلام، تمیز نگه داشتن است.
اگر نمى توانید حمام بروید تا باکترى ها را از ناحیه پرى نئال )بین واژن و مخرج( تمیز کنید، به طور حتم، در معرض خطر عفونت مجدد قرار خواهید گرفت. اما افراط هم مى تواند به اندازه ى تفریط زیان آور باشد. شستشو مى تواند به طور ثابت، باکترى ها را وارد واژن و باکترى هاى غیر عفونى را با باکترى هاى عفونت زاى E.COLI )اى کولاى( جایگزین کند و باعث عفونت هاى مجارى ادرارى شبیه UTI شود. مصرف صابون هاى ضد باکتریال قوى مى تواند همین کار را بکند. یعنى تغییر فلور نرمال واژن )یعنى باکتریهایى که بدون خطر در واژن حضور دارند( کافى است تا فرد به عفونت حساسیت پیدا کند.
نکته: تمیز باشید، ولى وسواس به خرج ندهید.

منبع : متخصص عفونت ادراری تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک