post_image

عفونت های دستگاه ادراری در زنان

شاید هم به عنوان یک خانم گاهی حالات ناخوشایندی مانندی سوزش ادرار احساس شدید و فوری برای ادرار کردن، تکرر ادرار و هر بار به مقدار کم، ادرار به رنگ صورتی کمرنگ یا به رنگ کولا(که نشان دهنده وجود خون در ادراراست )ادرار بسیار بدبو، درد شکم و درد کمر را تجربه کرده باشید. به این علائم توجه کنید و سرسری از کنارشان نگذرید. در بسیاری موارد این علائم در کنار هم می توانند نشانه های ابتلا به عفونت های ادراری باشند که اگر درمان نشوند، عواقب ناخوشایندی خواهد داشت. عفونت ادراری بیماری شایعی است که زنان بیش از مردان به آن مبتلا می شوند. دستگاه ادراری از کلیه ها، میزنای ها، مثانه و مجرای ادرار تشکیل شده است. همه این اعضا ممکن است عفونت کنند؛ ولی اغلب اوقات قسمت پایینی(تحتانی)درگیر می شود. اگر فقط مثانه عفونت کرده باشد ، ممکن است درد بگیرد و بیمار را آزار دهد؛ ولی اگراو این حالات را جدی نگیرد و به پزشک مراجعه نکند و عفونت به کلیه ها هم سرایت کند، خطرناک خواهد بود.

علت عفونت دستگاه ادراری

همه اعضای دستگاه ادراری برای خارج کردن سموم از بدن فعالیت می کنند. در ساده ترین حالت، زمانی که باکتری ها از طریق مجرای ادرار وارد این سیستم شده و در مثانه تکثیر می شوند، این عفونت بروز می کند. با وجودی که ساختار دستگاه ادراری به شکلی است که درحالت کلی اجازه نمی دهد چنین مهاجمان میکروسکوپی وارد آن شوند، ولی گاهی اوقات نمی تواند از خودش دفاع کند و دچار عفونت می شود. ساختار طبیعی دستگاه ادراری زنان، خطر ابتلا به آن را افزایش می دهد. فاصله کوتاه بین مجرای ادرار تا مقعد و ورودی مجرای ادرار به مثانه از عوامل فیزیکی و طبیعی شیوع بیشتراین بیماری در زنان است.

عوامل خطرساز یا به اصطلاح ریسک فاکتورهای عفونت این سیستم دفع سموم از بدن عبارتند از:
-جنسیت :زنان بسیار بیشتر از مردان به این عارضه مبتلا می شوند که به علت ساختار طبیعی و آناتومی دستگاه ادراری آنهاست. مجرای ادرار زنان کوتاه است و باکتری ها به آسانی و به سرعت می توانند به مثانه راه پیدا کنند.
-رابطه جنسی زیاد:زنانی که زیاد رابطه جنسی دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند.
-سیستم ایمنی سرکوب شده:احتمال ابتلای بیماران دیابتی و افرادی که به هر دلیل (مثلاً ابتلا به بیماری خود ایمنی)داروهایی می خورند که سیستم ایمنی را سرکوب می کند، بیشتراست.

فروکردن سوند در مجرای ادرار کسانی که به هر علت پزشکی نمی توانند خودشان ادرار کنند نیز احتمال عفونت سیستمی که سموم را خارج می کند، افزایش می دهد. بیماران بستری که نباید یا نمی توانند از بستر بلند شوند، افراد فلج و کسانی که به دلیل اختلال در سیستم مغز و اعصاب شان بی اختیاری ادرار دارند، از جمله این افراد هستند.

تشخیص  عفونت ادراری

آزمایش کامل ادرار، وجود چرک را در ادرار نشان می دهد؛ ولی خون به ندرت مشاهده می شود. غیر از عواملی که گفته شد، عوامل دیگری هم می توانند موجب التهاب و عفونت واژن شوند که در این حالت بیمار از سوزش ادرار به همراه خارش و درد هنگام رابطه جنسی شکایت می کند. معمولاً چنین بیمارانی دچار تکرار ادرار یا احساس شدید و فوری برای ادرار کردن نمی شوند. چرک یا خون هم در ادرار وجود ندارد.

ساده ترین و معمول ترین روش تشخیص این عارضه، آزمایش کامل ادراراست. اگر با آزمایش ادرار معلوم شود که چرک در ادرار وجود دارد، به احتمال قریب به یقین علت بروز این علائم ناراحت کننده التهاب مثانه است. کشت ادرار ضروری نیست و پزشک داروهای ضد میکروبی برای بیمار تجویز می کند که دوره مصرف کامل آنها کوتاه است؛ ولی اگر علائم همچنان برجا بمانند یا عود کنند، لازم است بیمار دوباره ویزیت شود و در این حالت انجام کشت ادرار ضروری است.

درمان عفونتادراری

درمان عفونت‌های ادراری به صورت دارویی است. بیشتر مواقع با یک دوره کوتاه درمانی مشکل بیمار برطرف می‌شود. ولی در موارد عودکننده که دلیل مشخصی هم برای عود پیدا نمی‌کنیم، به درمان آنتی‌بیوتیک طولانی‌مدت نیاز است. گاه لازم می‌شود تا یک ماه،شش ماه یا حتی دو سال درمان ادامه یابد. حتی گاهی نیز درمان آنتی‌بیوتیک آنقدر ادامه می‌یابد که بیماری به درمان مقاوم می‌شود. در این حالت لازم است داروها تغییر کند.

عفونت‌های ادراری به درمان نیاز دارد، ولی هر بیمار باید مواردی را رعایت کند؛ یعنی مصرف مایعات روزانه را بالا ببرد. بهتر است این مقدار شش تا هشت لیوان باشد. عصاره زغال اخته مانع پیوستن باکتری‌ها به دیواره مثانه می‌شود و اگر به طور مکرر مصرف شود، احتمال عود را کاهش خواهد داد.

 البته این عصاره‌ها به صورت قرص‌های خوراکی در داروخانه‌ها وجود دارند. بسیاری از بیماران برای رهایی از عود مکرر ممکن است با مواد ضدعفونی‌کننده مجاری را شست‌وشو دهند که این کار به هیچ وجه توصیه نمی‌شود، زیرا ممکن است باعث تحریک بشود. بنابراین توصیه می‌کنیم همه کسانی که مبتلا به هر نوع عفونت ادراری هستند چه ساده و چه عودکننده به پزشک مراجعه کنند تا درمان مناسبی برایشان اتخاذ شود.

التهاب میزراه

التهاب میزراه معمولاًناشی از عفونت است. بیماری می تواند باعث درد به هنگام دفع ادرار، تب و احساس نیاز مکرر به دفع ادرار شود. التهاب میزراه ممکن است ناشی از یک بیماری آمیزشی، عفونت باکتریایی و بزرگی پروستات (در مردان) باشد.

درمان التهاب میزراه

روش پیشگیری و درمان التهاب میزراه همانی است که در مورد التهاب مثانه گفته شد.

تسکین التهاب مثانه

خنثی بودن ادرار می تواند درد سوزشی التهاب مثانه را تسکین دهد. این کار را می توان با خوردن منظم هندوانه یا با نوشیدن دو بار در روز محلول یک قاشق مرباخوری جوش شیرین در یک لیوان آب انجام داد.

پیشگیری از التهاب مثانه

التهاب مثانه بر اثر عوامل گوناگون بروز می کند، از جمله تنش، جراحت به هنگام آمیزش جنسی، برنامه ی غذایی، قرص های ضد بارداری و انتقال باکتری از راست روده. با انجام کارهای ساده می توانید از این بیماری جلوگیری کنید.

  • هیچگاه دفع ادرار را به تاخیر نیاندازید.
  • همیشه قبل از آمیزش از ژل های روان کننده استفاده کنید.
  • اگر  شیوه ی بخصوص آمیزش جنسی باعث بیماری میشود شیوه ی دیگر آمیزش را امتحان کنید.
  • دوش گرفتن و دفع ادرار بعد از آمیزش به جلوگیری از شعله ور شدن عفونت کمک می کند.
  • برای جلوگیری از انتقال باکتری از راست روده به میزراه ناحیه ی تناسلی را از جلو به عقب بشویید.
  • از مصرف صابون های معطر، خوشبو کننده های بدن، یا محلول های شستشوی محرک برای شستن ناحیه ی تناسلی خودداری کنید.

منبع : متخصص عفونت ادراری تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک