علت عفونت دستگاه ادراری

همه اعضای دستگاه ادراری برای خارج کردن سموم از بدن فعالیت می کنند. در ساده ترین حالت، زمانی که باکتری ها از طریق مجرای ادرار وارد این سیستم شده و در مثانه تکثیر می شوند، این عفونت بروز می کند. با وجودی که ساختار دستگاه ادراری به شکلی است که درحالت کلی اجازه نمی دهد چنین مهاجمان میکروسکوپی وارد آن شوند، ولی گاهی اوقات نمی تواند از خودش دفاع کند و دچار عفونت می شود. ساختار طبیعی دستگاه ادراری زنان، خطر ابتلا به آن را افزایش می دهد. فاصله کوتاه بین مجرای ادرار تا مقعد و ورودی مجرای ادرار به مثانه از عوامل فیزیکی و طبیعی شیوع بیشتراین بیماری در زنان است.

عوامل خطرساز یا به اصطلاح ریسک فاکتورهای عفونت این سیستم دفع سموم از بدن عبارتند از:
-جنسیت :زنان بسیار بیشتر از مردان به این عارضه مبتلا می شوند که به علت ساختار طبیعی و آناتومی دستگاه ادراری آنهاست. مجرای ادرار زنان کوتاه است و باکتری ها به آسانی و به سرعت می توانند به مثانه راه پیدا کنند.
-رابطه جنسی زیاد:زنانی که زیاد رابطه جنسی دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند.
-سیستم ایمنی سرکوب شده:احتمال ابتلای بیماران دیابتی و افرادی که به هر دلیل (مثلاً ابتلا به بیماری خود ایمنی)داروهایی می خورند که سیستم ایمنی را سرکوب می کند، بیشتراست.

فروکردن سوند در مجرای ادرار کسانی که به هر علت پزشکی نمی توانند خودشان ادرار کنند نیز احتمال عفونت سیستمی که سموم را خارج می کند، افزایش می دهد. بیماران بستری که نباید یا نمی توانند از بستر بلند شوند، افراد فلج و کسانی که به دلیل اختلال در سیستم مغز و اعصاب شان بی اختیاری ادرار دارند، از جمله این افراد هستند.

علایم عفونت‌های ادراری

علایم این عفونت‌ها ۲ دسته‌اند؛ علایم ناشی از تحریک و التهاب سیستم ادراری که بر حسب محل عفونت متفاوت است و علایم عمومی‌عفونت در بدن که شامل بی‌اشتهایی، تهوع، استفراغ و… است. البته علایم در کودکان و بزرگسالان تفاوت دارد ولی علایم مشترکی در عفونت‌های ادراری وجود دارد که باید همه افراد به آن آگاهی داشته باشند. سوزش ادرار و تکرر ادرار که به علت تحریک مثانه در اثر عفونت و التهاب ایجاد می‌شود و همچنین تحمل کم مثانه که در کودکان و گاهی در بزرگسالان ممکن است منجر به بی‌اختیاری ادراری شود، یکی از این علایم است. از علایم دیگر می‌توان به تغییر رنگ ادرار به صورت کدر یا خونی شدن ادرار اشاره کرد که معمولا بیماران را به وحشت می‌اندازد. درد پهلوها، اشکال در ادرار کردن و احتباس ادراری را نیز نباید از قلم انداخت.

در صورتی که عفونت ادراری فعالیت کلیه‌ها را کم کند و اوره خون را بالا ببرد، ممکن است منجر به سقط جنین شود ولی به طور کلی، عفونت کلیه (پیلونفریت) در دوران بارداری باعث کاهش وزن جنین می‌شود و طبعا نوزادی که وزنش در موقع تولد از وزن استاندارد کمتر است، در معرض خطر ابتلا به بیماری‌های مختلف قرار می‌گیرد. به همین خاطر، ما در زنان باردارِ دچار عفونت ادراری، پس از درمان کامل عفونت، پیشگیری از عفونت را به صورت مصرف دوز پایین آنتی‌بیوتیک تا آخر زمان بارداری ادامه می‌دهیم؛ درحالی که در عفونت‌های سطحی ادراری در خانم‌های غیرباردار درمان کوتاه‌مدت ۳ تا ۵روزه و حتی تجویز یک دوز واحد کافی است. در عین حال، همواره به خانم‌های باردار توصیه می‌کنیم که در طول ماه‌های بارداری به استخر نروند زیرا احتمال ابتلا به عفونت مجاری ادرار و خطرهای گفته شده وجود دارد.

محل عفونت ادراری

 

بیشتر عفونت‌ها به دستگاه ادراری تحتانی محدود می‌شود. عفونت پیشابراه اوتریت، عفونت مثانه سیستیت و عفونت کلیه پیلونفریت نام دارد. در عفونت دستگاه ادراری تحتانی دو عضو یعنی پیشابراه و مثانه درگیرند که گاه کلیه‌ها نیز درگیر می‌شوند. اگر درمان مناسب انجام نشود باکتری‌ها به نقاط فوقانی دستگاه ادراری تجاوز می‌کنند.

تشخیص عفونت دستگاه ادراری

 

تشخیص عفونت دستگاه ادراری با آزمایش ادرار، کشت ادرارف رادیوگرافی، سونوگرافی، یا سی تی اسکن برای مشاهده مثانه یا کلیه ها و سیستوسکوپی( مشاهده پیشابراه و مثانه به وسیله دستگاهی موسوم به سیستوسکوپ) صورت می گیرد.* درمان عفونت دستگاه ادراری با آنتی بیوتیک مناسب انجام می شود. در عفونت های ساده معمولاً ۳ روز درمان و در عفونت های جدی تر ۷ تا ۱۰ روز درمان با آنتی بیوتیک ضروری است.* گاهی عفونت های ادراری علی رغم درمان صحیح و کامل عود می کنند. حدود یک پنجم زنان مبتلا به عفونت دستگاه ادراری دوباره دچار عفونت مزبور می شوند. بعضی از خانم ها هرسال ۳ بار یا بیشتر مبتلا به عفونت دستگاه ادراری می شوند. آقایان نیز به عفونت های عودکننده ادراری دچار می شوند. در افراد مبتلا به دیابت یا مشکل دفع ادرار نیز عفونت عودکننده ادراری روی میدهد.

نکته: در صورتی که مبتلا به عفونت ادراری عود کننده هستیدف به پزشک مراجعه نماییدتا با استفاده

عفونت مثانه در بین خانم‌های ۲۰ تا ۵۰ بیشتر شایع است.

منبع : پزشک عفونت ادراری تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: