post_image

علل‌ عفونت‌ مثانه‌

باکتری‌ هایی‌ که‌ از قسمت‌ دیگری‌ از بدن‌ از راه‌ خون‌ به‌ مثانه‌ می‌رسند.

باکتری‌ هایی‌ که‌ از راه‌ پوست‌ اطراف‌ ناحیة‌ تناسلی‌ و مقعدی‌ به‌ مجاری‌ ادراری‌ راه‌ می‌یابند.

آسیب‌ به‌ پیشابراه‌

استفاده‌ از کاتتر ادراری‌ برای‌ تخلیة‌ مثانه‌، مثلاً پس‌ از زایمان‌ یا جراحی‌‌

افزایش‌ فعالیت‌ جنسی‌. در زنان‌ باعث‌ آسیب‌ رسیدن‌ به‌ پیشابراه‌ می‌شود.

عفونت‌ در سایر بخشهای‌ دستگاه‌ ادراری‌ ـ تناسلی‌

استرس‌

بیماری‌ای‌ که‌ موجب‌ کاهش‌ مقاومت‌ بدن‌ شده‌ باشد.

مصرف‌ الکل‌

پوشیدن‌ لباس‌ زیر تنگ‌ و بدون‌ تبادل‌ هوا

نشستن‌ در وان‌ پر از آبی‌ که‌ حاری‌ نمک‌های‌ مخصوص‌ یا مواد حباب‌ساز باشد.

شل‌ شدن‌ و افتادگی‌ اجزای‌ دستگاه‌ ادراری‌ ـ تناسلی‌ در زنان‌

نگاه‌ داشتن‌ ادرار برای‌ مدت‌ خیلی‌ طولانی‌

علایم‌ عفونت‌ مثانه‌

احساس‌ سوزش‌ هنگام‌ ادرار

تکرر ادرار، گرچه‌ مقدار ادرار ممکن‌ است‌ کم‌ باشد.

فوریت‌ ادرار

درد در شکم‌ درناحیه‌ای‌ که‌ مثانه‌ قرار دارد.

درد قسمت‌ پایین‌ کمر

وجود خون‌ در ادرار

تب‌ خفیف‌

بد بو بودن‌ ادرار

درد به‌ هنگام‌ نزدیکی‌

بی‌ اختیاری‌ ادرار(گاهی‌)

شب‌ ادراری‌ در کودک‌

تب‌ و تحریک‌ پذیری‌ در شیرخوار

التهاب مثانه

التهاب مثانه(سیستیت؛cystitis ) التهاب مثانه(سیستیت) عبارت است از التهاب لایه مفروش کننده مثانه و حالب ها و جزئی از عفونت های دستگاه ادراری است که قبلاً(در مبحث شماره ۱۱ ) به آنها اشاره شد.* التهاب مثانه در خانم ها بسیار شایع تر است.

 شایع ترین نوع التهاب مثانه، نوع میکروبی آن است که بیشتر در اثر باکتری اشریشیاکُلی(Escherichia coli ) روی می دهد که به طور طبیعی در روده ها زندگی می کند.* علایم و نشانه های التهاب مثانه عبارتند از: سوزش، تکرر و فوریت ادرار و درد در ناحیه بالای عانه(قسمت فوقانی مثانه). در ۳۰ درصد موارد، ادرار خونی وجود دارد.معمولاً ادرار، کدر و بدبو است.۸ تشخیص التهاب مثانه به وسیله آزمایش ادرار داده می شود.* درمان بر اساس کشت ادرار و با تجویز آنتی بیوتیک مناسب انجام می شود.

بعضی  ازخانم ها مبتلا به تکرر و سوزش ادرار می شوند ولی در آزمایش ادرار آنها باکتری وجود ندارد. به این  وضعیت سندرم پیشابراهی گفته می شود که گاهی ناشی از  نزدیکی است.( *درباره ی پیشگیری از ایجاد عفونت و التهاب مثانه، به مبحث شماره۱۱ مراجعه نمایید.)

سرطان مثانه

سرطان مثانه شایع ترین نوع  سرطان مثانه، از سلول های مفروش کننده  سطح داخلی آن منشأ می گیرد و کارسینوم سلول بینابینی(transitionall cell carcinoma,TCC ) نام دارد.* در ایالات متحده سرطان مثانه چهارمین سرطان شایع آقایان و نهمین سرطان شایع خانم ها محسوب  می شود. تومورهای مثانه در آقایان ۳ برابر شایع تر  از خانم ها هستند.

علایم سرطان مثانه

علایم و نشانه های سرطان مثانه غیر اختصاصی هستند و در ابتدای ایجاد این بیماری، علامی وجود ندارد و با پیشرفت آن ممکن است ادرار خونی،دردمبهم پایین شکم، تکرر و اشکال در دفع ادرار ایجاد شود. تومورهای بزرگ ممکن است باعث احتباس ادرار شوند. سرطان مثانه در اثر عدم درمان ممکن است به بخش های مجاور انتشار یابد. همچنین ممکن است سلول های سرطانی از تومور جدا شوند و به وسیله خون به سایر نقاط بدن انتقال یابند.

اکثر تومورهای مثانه در ابتدا سطحی و به شکل زگیل هستند که به  آنها«پاپیلوما»(papilloma ) گفته می شود.* بیش از یک دوم موارد تومورهای مثانه در افراد سیگاری دیده می شود.* از هر ۶ نفری که مبتلا به تومور مثانه می شوند، یک نفر در کارخانه لاستیک سازی یا رنگ های شیمیایی کار  می کند.* انگل شیستوزوما(schistosoma) در بعضی مناطق دنیا، عامل شایع بروز تومور مثانه است. تشخیص تومور مثانه

تشخیص تومور مثانه به وسیله آزمایش ادرار، سونوگرافی،IVP(عکس رنگی کلیه)، سیستوسکوپی،  سی تی اسکن یا ام آر ای داده می شود.

درمان تومور مثانه

 درمان تومور مثانه عبارت است از برداشتن تومور با استفاده از سیستوسکوپی و یا منهدم  ساختن آن به وسیله حرارت(از طریق سیستوسکوپی) و یا تزریق داروی مخصوص از طریق سوند مثانه به داخل تومور. در صورت بزرگ بودن تومور مثانه یا انتشار آن در عمق بافت های مثانه، جراحی  از طریق بازکردن  شکم ضرورت می یابد. در موارد بدحال و ضعیف بودن بیمار یا در تومورهایی که درمان آنها با سیستوسکوپی یا جراحی مشکل  است، از رادیوتراپی و شیمی درمانی استفاده می شود.

منبع : کتاب راهنمای پزشکی خانواده- بیماری های کلیه و مجاری ادرار

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک