علل بیماری کلیه

معمولاً دو علت مهم برای نارسایی کلیه ها( یا مرحله نهایی بیماری کلیه) دیابت( دیابت نوع ۲ یا دیابت بزرگسالان) و فشار خون بالا وجود دارد. زمانی که این دو بیماری با درمان مراقبت شوند، بیماری های کلیه مرتبط با آنها می توانند پیشگیری شوند یا سرعت شان کاهش یابد. داروهای موثر زیادی برای درمان فشار خون بالا وجود دارند. علاوه براین، تغییرات سلامت بخش در شیوه زندگی، مانند کم نمودن وزن و ورزش مرتب در مراقبت از فشار خون بالا و حتی پیشگیری از آن موثر است. نظارت دقیق بر قند خون در بیماران دیابتی از سایر مشکلات مانند بیماری کلیه، بیماری کرونر قلب وسکته پیشگیری می کند. زمانی که بیماران دیابتی، همزمان به فشار خون بالا مبتلا شوند، داروهای خاصی که بازدارنده های آنزیم تبدیل کننده آنژیوتنسین نامیده می شوند، برای حفظ عملکرد کلیه ها موثرند. سومین علت اصلی مرحله نهایی بیماری کلیه گلومرولونفریت( بیماریی که به واحدهای تصفیه کننده کلیه بنام گلومرول ، آسیب می رساند) است . در بسیاری از حالات، علت این بیماری ناشناخته است ، اما در برخی موارد ممکن است ارثی باشد یا در اثر عفونت به وجود آمده باشد.برخی از بیماریهای دیگری که ممکن است بر کلیه اثر بگذارند شامل عفونت ها، سنگ های کلیوی و بیماریهای ارثی، می شوند. استفاده بیش از اندازه قرص های ضد درد یا مصرف مواد مخدر مانند هروئین می تواند به کلیه ها صدمه بزند . برخی از این بیماریها قابل درمان هستند. برخی موارد، درمان می تواند سرعت پیشرفت بیماری را کاهش و طول عمر را افزایش دهد.
مرحله نهایی بیماری کلیه زمانی رخ می دهد که حدود ۹۰ درصد از عملکرد کلیه از بین برود. افراد مبتلا به نارسایی کلیه ممکن است دچارتهوع، استفراغ، ضعف، خستگی، گیجی، مشکل در تمرکز و از دست دادن اشتها شوند، نارسایی کلیوی با آزمایش خون و ادرار قابل پیشگیری است.

.

عفونت کلیه

ادرار به‌طور طبیعى ضدعفونى شده است و باکترى ندارد. ورود باکترى به دستگاه ادرارى معمولاً از پائین به بالا یعنى از راه پیشابراه به مثانه و احتمالاً کلیه‌ها اتفاق مى‌افتد. باکترى‌ها ممکن است به‌طور خیلى نادر از سایر قسمت‌هاى بدن و از طریق خون به کلیه‌ها برسند. وقتى کلیه‌ها عفونى شوند به این عارضه التهاب لگنچه و کلیه گفته مى‌شود که ممکن است حاد یا مزمن باشد.

هنگام التهاب حاد لگنچه و کلیه ممکن است دچار لرز، تب بالا، تهوع، استفراغ و درد پشت که اغلب به کشاله ران انتشار مى‌یابد، شوید. اگر مثانه نیز عفونى شود، ممکن است علاوه بر این علائم تکرر و سوزش ادرار بروز کند. التهاب حاد لگنچه و کلیه به‌دلیل کوتاهى پیشابراه در خانم‌ها شایع‌تر است.

- یکی از عوامل مهم آسیب رساننده به کلیه رنگ مو است.

علت عفونت کلیه‌ها

کلیه به چند شکل ممکن است عفونی شود؛ اولین حالت این که میکروب عفونت‌زا از قسمت‌های پایینی دستگاه ادراری، به کلیه رفته و ایجاد عفونت ‌کند. در صورت وجود انسداد در مسیر یا اختلال عملکرد دستگاه ادراری این مشکل زیاد اتفاق می‌افتد. انتشار از طریق خون نحوه دیگر ابتلای کلیه است که معمولا در نوزادان شاهد آن هستیم.گاهی هم انتشار مستقیم عفونت از اعضای مجاور صورت می‌گیرد به عنوان مثال در بیماری التهابی لگنی، عفونت ممکن است به کلیه نیز منتقل شود.

پیلونفریت حاد نوعی عفونت باکتریال کلیه است که سبب التهاب بافت و لگنچه کلیه می‌شود. شایعترین علت ایجاد پیلونفریت حاد باکتری اشیرشیاکلی E.Coli می‌باشد (در ۸۰% موارد) از دیگر ارگانیسمهای عامل می‌توان به میکروبهای کلبسیلا ، پروتئوس ، سودومونا ، انتروباکتر و … اشاره کرد. معمولا عامل عفونت‌زا از بخشهای پایینی دستگاه ادراری به بالا صعود می‌کند و سبب درگیری کلیه می‌شود. وجود ریفلاکس (برگشت ادراری به کلیه) موجب افزایش ریسک پیلونفریت حاد می‌شود.

گسترش خونی عفونت معمولا به دنبال عفونت خون با استافیلوکوک (سپتی سمی) روی می‌دهد در این حالت بیشتر احتمال دارد که آبسه کلیه ایجاد شود.

علت سرطان کلیه

هر چند علت ایجاد سرطان کلیه هنوز مشخص نشده است اما مسئله ژنتیک در ایجاد آن تاثیر می‌گذارد.

ایجاد سرطان کلیه، معلول فاکتورهای محیطی محسوب می‌شود، علاوه بر آن برخی موادغذایی و مواد شیمیایی در ایجاد این نوع سرطان موثر واقع می‌شود افرادی که در محیط‌های صنعتی کار می‌کنند یا در معرض دود و سیگار قرار دارند نیز نسبت به دیگران مستعد ابتلا به سرطان کلیه محسوب می‌شوند.

تاثیر مواد غذایی و شیمیایی در بروز سرطان زیاد است هر چند مطالعه دقیقی در خصوص تاثیر مواد شیمیایی و غذایی در بروز سرطان صورت نگرفته است اما این مسئله در افزایش میزان سرطان در جامعه ما اثر دارد، همچنین مواد غذایی حاوی ماده شیمیایی در بروز این مسئله بی تاثیر نیست.

داروهای مسکن و مصرف نابجای آنتی بیوتیک ها بیشترین صدمه را به کلیه می زنند.

بیماری های کلیوی در جامعه افزایش یافته است مصرف اینگونه داروها باید به مجوز پرشکان صورت گیرد تا شهروندان کمتر دچار عوارض داروهای مسکن و آنتی بیوتیک ها شوند.
بیماری دیابت، فشار خون، سبک زندگی و تغذیه نامناسب از مهمترین علل بروز نارسایی مزمن کلیه است عفونت های کلیه، بیماری های خود ایمن، برخی از بیماری های مادرزادی و ژنتیکی هم می توانند در بروز این بیماری موثر باشند .

باتوجه به اینکه دیابت و فشار خون بیشتر در سنین بالا اتفاق می افتد در نتیجه افراد در سن بالاتر بیشتر شاهد بروز نارسایی کلیه خواهیم بود اما افراد از کودکی تا کهنسالی می توانند به این عارضه مبتلا شوند.

هرچه در کنترل و درمان دیابت، فشار خون و سایر مواردی که کلیه را درگیر می کنند موفق باشیم، این بیماری را کاهش دادیم.

لبنیات در حد معمول برای کسانی که سنگ کلیه دارند مضر نیست،رعایت رژیم غذایی کم نمک در پیشگیری سنگ کلیه موثر است.

افرادی که قرص های مکمل همانند کلسیم و یا ویتامینD مصرف می کنند بیشتر در معرض این عارضه قرار دارند.

منبع: درمان بیماری کلیه

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: