post_image

برای آگاهی از علل رایج ناباروری و تعداد زوج‌هایی که بعد از درمان موفق به بارداری شده‌اند، این مطلب را بخوانید. توجه کنید از آنجا که یک زوج ممکن است دارای مشکلات چندگانه باشند، میزان موفقیت زوج‌ها متفاوت است.

انسداد مجرای منی و ناباروری

درصد کمی از مردان دارای مجرای منی مسدود می‌باشند. این انسداد مانع از ورود اسپرم به درون مایع منی می‌شود. اگر لوله منی یا مجاری بیضوی شما بسته شده یا آسیب دیده باشند، اسپرم وارد تخمک همسرتان نمی‌شود. عفونت، آسیب‌دیدگی، نقص مادرزادی یا وازکتومی، می‌توانند از دلایل این انسداد باشند.

  •     نشانه‌های احتمالی: ندارد
  •     راه‌حل‌های ممکن: عمل جراحی برای رفع انسداد و یا برگرداندن وازکتومی
  •     میزان موفقیت: بسته به مشکل و نوع جراحی، حدود ۵۰ تا ۹۰ درصد مردان بعد از جراحی، اسپرم بیشتری در منی خود داشتند. حدود ۲۰ تا ۶۵ درصد زوج‌ها می‌توانند یا از طریق آمیزش جنسی و یا از طریق لقاح مصنوعی آزمایشگاهی (IVF) و یا تزریق اسپرم به داخل تخمک (ICSI) باردار شوند.

واریکوسل و ناباروری

واریکوسل یا بزرگ‌شدگی رگ‌ها (شبیه رگ‌های واریسی در کیسه بیضه) دمای درون بیضه را که می‌تواند بر تولید اسپرم تأثیرگذار باشد، افزایش می‌دهد.

  •     علائم احتمالی: ندارد (مشکل را می‌توان از طریق معاینه جسمانی تشخیص داد.)
  •     راه حل‌های ممکن: جراحی برای ترمیم واریکوسل
  •     میزان موفقیت: تا ۴۳% از مردان ظرف یکسال بعد از عمل و ۶۹ درصد ظرف دو سال بعد از عمل قادر به باروری شدند.

اسپرم غیر عادی و ناباروری

اگر اسپرم شما خیلی کم باشد یا اسپرمی نداشته باشید، تحرک اسپرم‌ها (توانایی حرکت اسپرم‌ها) ضعیف باشد یا اسپرمتان شکل غیر عادی داشته باشد، به تنهایی قادر به بارور کردن تخمک همسرتان نخواهد بود.

  •     نشانه‌های احتمالی: ندارد
  •     راه حل‌های ممکن: داروهای باروری، لقاح مصنوعی با اسپرم اهدا کننده یا اسپرم خودتان در صورتیکه میزان، شکل و قدرت حرکت اسپرمتان غیر عادی نباشد، یا تزریق اسپرم به داخل تخمک (ICSI)، برخی از بیماری های دخیل در کاهش میزان اسپرم قابل درمان هستند و با درمان هورمونی یا سایر درمان ها می توان آن را برطرف کرد اما برخی قابل درمان نیستند و از روش های کمک باروری جدید باید استفاده و با کمک مقدار کمی از اسپرم باروری را ایجاد کرد. در صورتی که اصلا اسپرم وجود نداشته باشد نیز فرد می تواند از جنین اهدایی استفاده کند. وقتی با تمام بررسی ها و درمان های دارویی و عمل واریکوسل مقدار اسپرم برای بارداری طبیعی کافی نباشد از روش های کمک باروری (art) استفاده می شود. ساده ترین روش IUI است . در این روش اسپرم داخل رحم قرار می گیرد. روش دیگر IVF است که در آن اسپرم گرفته شده و در آزمایشگاه کنار تخمک قرار می گیرد. روش دیگر میکرواینجکشن یا ICS است. در این روش اسپرم داخل تخمک تزریق می شود. شانس باروری در این روش بالاتر از سایر روش هاست و تعداد اسپرم لازم بسیار کمتر است.
  •     میزان موفقیت: با استفاده از داروهای باروری افزایش دهنده تولید تخمک به همراه لقاح مصنوعی، میزان موفقیت ۸ تا ۱۷ درصد در هر سیکل خواهد بود. میزان موفقیت با استفاده از شیوه ICSI، حدود ۳۰ درصد سیکل است.

حساسیت اسپرم و ناباروری

بدن شما ممکن است با تولید نوعی آنتی‌بادی اسپرم‌هایتان را بکشد. این مسأله بعد از وازکتومی یا در صورت پیچ خوردگی بیضه (یعنی وقتیکه بیضه درون کیسه بیضه پیچ می‌خورد)، عفونت یا زخم رایج‌تر است.

  •     نشانه‌های احتمالی: هیچ
  •     راه‌حل‌های احتمالی: لقاح مصنوعی، تکنولوژی‌های باروری کمکی (ART) یا تزریق اسپرم به داخل تخمک (ICSI). (در بعضی مواقع برای جلوگیری از تولید آنتی‌بادی اسپرم از داروهای استروئیدی از قبیل پردنیزون (Prednisone) استفاده می‌شود، اما بسیاری از پزشکان این دارو را به دلایل عوارض جانبی آن توصیه نمی‌کنند.)
  •     میزان موفقیت: در صورت استفاده از داروهای باروری برای افزایش تولید تخمک به همراه لقاح مصنوعی، میزان موفقیت آن در هر سیکل ۸ تا ۱۷ درصد خواهد بود. میزان موفقیت شیوه ICSI، حدود ۳۰ درصد در هر سیکل است.

مشکلات نامعلوم باروری

ممکن است پزشک شما در صورت قادر نبودن به تشخیص علت ناباروری، مشکل باروری را نامعلوم تشخیص دهد. برخی از پزشکان معتقدند که سموم محیطی می‌توانند باعث بروز چنین مشکلی شوند، اما وجود رابطه مستقیمی بین باروری و این مشکلات احتمالی تأیید نشده است.

  •     نشانه‌های احتمالی: ندارد
  •     راه‌حل‌های ممکن: داروهای باروری به همراه لقاح مصنوعی و یا تکنولوژی‌های باروری کمکی (ART) مثل لقاح مصنوعی آزمایشگاهی (IVF).
  •     میزان موفقیت: در صورت استفاده از داروهای باروری برای افزایش تولید تخمک به همراه لقاح مصنوعی، میزان موفقیت آن ۸ تا ۱۷ درصد در هر سیکل خواهد بود. با استفاده از IVF، حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد از سیکل‌ها منجر به بارداری می‌شوند. ۳ سال بعد از درمان، احتمال باردار شدن زوج هر سال ۲۰ تا ۲۵ درصد کاهش می‌یابد.

مشکل بارداری مرکب

مشکل بارداری مرکب به مشکلی گفته می‌شود که در آن هم زن و هم مرد دارای مشکل باروری باشند.

  •     نشانه‌های احتمالی: بسته به عوامل آن‌ها متفاوت هستند.
  •     راه حل‌های ممکن: معالجه بسته به عوامل آن متفاوت است.
  •     میزان موفقیت: میزان موفقیت بسته به عوامل ناباروری متفاوت است.

توصیه مشاور: از انجاییکه بیشتر مشکلات نازایی در آقایان علائم واضحی ندارد و تشخیص علت نازایی در زنان پرهزینه و طولانی است، بهتر است برای بررسی اولیه ابتدا مرد خانواده از سلامت خود با یک ازمایش ساده مطمئن شود، سپس اقدامات  بعدی انجام شود. بدین ترتیب در وقت و بودجه خانواده صرفه جویی نموده اید.

منبع: پارسه گرد، بیتوته

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک