علل سنگ کلیه

-دفع مقادیر بیش از حد کلسیم از ادرار در اثر اختلال غده پاراتیرویید ـ که تنظیم متابولیسم کلسیم را به عهده دارد ـ یا در اثر مصرف بیش از حد کلسیم و ویتامین ـ د

-نقرس (در مورد سنگ های اسیداوریکی )

-انسداد ادراری به هر دلیل

-کاهش حجم ادار ناشی از بی آبی یا آب وهوای گرم و خشک نیز از علل ایجاد سنگ کلیه است.

-رژیم غذایی نامتناسب (مصرف بیش از حد کلسیم )

-سابقه خانوادگی سنگ کلیه

-پرکاری پاراتیرویید نیز از دیگر علل ایجاد سنگ کلیه است.

-در بستر افتادن طولانی مدت به هر دلیل

-سوء مصرف الکل

به بیماران مبتلا به سنگ کلیه یا افرادی که کلیه سنگ ساز دارند – یعنی کلیه شان یک یا چند سنگ ساخته است – با توجه به عملکرد کلیه و لزوم سلامت این عضو، گرفتن روزه توصیه نمی شود، زیرا این مساله می تواند اختلال عملکرد این عضو را بیشتر کند.

اگر کلیه بیمار سابقه یکبار سنگ سازی را داشته، اما در چند سال بعد از آن تکرار نشده باشد و دفع غیر طبیعی موادی مانند کلسیم در ادرار هم نداشته باشد، در زمینه گرفتن روزه منع پزشکی نداشته و می توانند روزه بگیرند.

بیمارانی که مبتلا به سنگ مثانه هستند، می توانند با رعایت نکاتی مانند مصرف مناسب مایعات در سحر یا از زمان افطار تا هنگام خواب، روزه بگیرند.

تمام بیماران برای روزه داری باید با پزشک معالج خود مشورت کنند.

با توجه به اینکه در‌ ‌ماه مبارک رمضان، افراد در معرض کم آبی شدید قرار گرفته و مواد زائد با غلظت‌ ‌بالا در ادرارشان دفع می‌شود، بنابراین در این ماه برای پیشگیری از تشکیل سنگ‌های کلیه و سیستم ادراری، باید مبادرت به مصرف مایعات بیشتری در سحر و‌‌ ‌افطار نمایند‌.‌‌ همچنین، افرادی که تشکیل سنگ‌های ادراری در آنها‌ ‌فعال بوده و بیش از دو سنگ ادراری ظرف مدت ۶ ماه داشته‌اند و یا هم اکنون‌ ‌دارای سنگ ادراری هستند، بهتر است موارد احتیاط را در زمینه مصرف مایعات‌ ‌رعایت نمایند‌.‌‌ اما روزه‌دارانی که فقط یک‌ ‌نوبت سنگ ادراری درمان شده داشته‌اند، به شرط مصرف‌‌ ‌آب فراوان بین افطار تا سحر می توانند روزه بگیرند.

افرادی که تشکیل سنگ‌های ادراری در آنها‌ ‌فعال بوده و بیش از دو سنگ ادراری ظرف مدت ۶ ماه دارند یا هم اکنون‌ ‌دارای سنگ ادراری هستند، بهتر است در مورد روزه گرفتن احتیاط کنند

هرچند که طبق گزارش‌های علمی، نوشیدن فراوان آب به مدت ۵ سال، آمار ایجاد مجدد سنگ کلیه را در افرادی که سابقه آن را داشته‌اند، کاهش می‌دهد، اما این نکته به این معنی نیست که اگر افراد هنگام روزه‌داری، از نوشیدن آب تا چند ساعت در روز محروم شوند، مشکل خاصی برای آنها ایجاد می‌شودبه عبارت دیگر، مدت زمان روزه‌داری آنقدر نیست که بتواند کم‌ آبی جدی ایجاد کند. به همین علت نخوردن آب در هنگام روزه‌داری، احتمال ایجاد سنگ کلیه را افزایش نمی‌دهد

جنس سنگ کلیه

شایع ترین نوع سنگ کلیه ، سنگ های کلسیمی هستند. شاید حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد از انواع سنگ های کلیوی سنگ های کلسیمی هستند. این سنگ های کلسیمی هم عموما” به صورت نمک های کلسیم هستند. یعنی مثلا” اگزالات کلسیم یا فسفات کلسیم، بعد از سنگ های کلسیمی، سنگ های عفونی، اسید اوریکی و سایر انواع سنگ ها شیوع دارند. ولی اکثر افرادی که گرفتار سنگ کلیه می شوند، در واقع گرفتار سنگهای کلسیمی هستند.

این کلسیم ممکن است ، بیش از حد از روده جذب شود. ما در طول روز حدود هزار میلی گرم کلسیم مصرف می کنیم که از این مقدار چیزی حدود یک سومش جذب می شود. اگر این میزان جذب به هر دلیلی افزایش یابد، مثلا” میزان کلسیمی که مصرف می کنیم، زیاد باشد،می تواند باعث تشکیل سنگ شود. ممکن است، میزان کلسیمی که از طریق کلیه دفع می شود، به دلیل یک بیماری افزایش یابد. البته این بیماری ها عموما” بیماری های مربوط به استخوان و هورمون های مربوط به آن هستند. مثلا” در بیماری هیپرپاراتیروئیدی ، برداشت کلسیم از استخوان ها افزایش می یابد و می رود که از کلیه دفع شود و تبعا” غلظتش در ادرار افزایش یافته و باعث تشکیل سنگ می شود. در بعضی از موارد هم کلسیمی که به کلیه می رسد زیاد نیست ولی خود کلیه به دلیل مشکلی که دارد، بیش از حد کلسیم را دفع می کند. ماجرا از این قرار است: حدود ۹۵ درصد کلسیمی که در ابتدای واحدهای کلیوی وارد ادرار می شود، دوباره در کلیه باز جذب می شود. اگر کلیه ای نتواند این ۹۵درصد کلسیم را باز جذب کند، مسلما” غلظت کلسیم ادرار بالا می رود و زمینه ساز تشکیل سنگ می شود.

منبع : متخصص سنگ کلیه

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: