post_image

دلایل معمول ناباروری زنان عبارت هستند از آسیب لوله فالوپ، التهاب آندومتر، اختلالات تخمدان، بالا بودن سطوح هورمون پرولاکتین، سندرم تخمدان پلی کیستیک(PCOS)، یائسگی زودهنگام، فیبروئید خوش خیم رحمی و چسبندگی لگنی.

* آسیب یا انسداد لوله فالوپ

معمولاً آسیب لوله فالوپ به دلیل التهاب لوله فالوپ می باشد.عفونت با کلامیدیا Chlamydia  که یک بیماری انتقالی جنسی است بیشترین و رایج ترین علت این عارضه می باشد. ممکن است فرد متوجه التهاب لوله فالوپ نشود و نشانه ای در وی وجود نداشته باشد؛ ولی همچنین می تواند منجر به درد و تب نیز شود. آسیب لوله ای از طرف دیگر می تواند منجر به نوعی حاملگی شود که تخم بارور شده قادر به عبور از لوله فالوپ و جایگذاری در رحم نیست(حاملگی خارج از رحم ).

پس، عفونت لوله ای می تواند منجر به ایجاد مشکلاتی در باروری شود. علاوه بر آن که خطر حاملگی خارج از رحم با هر بار ابتلا به عفونت لوله ای افزایش می یابد.

* آندومتریوز

آندومتریوز زمانی ایجاد می گردد که بافت رحمی در خارج از رحم جای گذاری و رشد داشته باشد و معمولاً عملکرد تخمدان ها، رحم و لوله های فالوپ تحت تاثیر قرار می گیرد. این جای گذاری به سیکل هورمونی پاسخ داده و همزمان با آستر رحمی به صورت ماهانه رشد کرده و دچار ریزش و خون ریزی می شود و بدین نحو منتهی به التهاب می شود. درد لگنی و ناباروری در زنان مبتلا به آندومتریوز معمول هستند.

* نارسایی تخمدان

برخی از موارد ناباروری زنان به دلیل نارسایی تخمدانی است. اختلال قسمتی از مغز که تنظیم تخمدانی را به عهده دارد می تواند منجر به سطوح پایین دو هورمن LH  , FSH شود. حتی بی نظمی ناچیزی در سیستم هورمونی می تواند از آزاد سازی تخمک توسط تخمدان جلوگیری کند(عدم تخمک گذاری). دلایل اختلالات مسیر هیپوتالاموس – هیپوفیزی که منتج به عدم تخمک گذاری می شوند عبارت هستند از صدمات فیزیکی، تومور، ورزش شدید و گرسنگی. به علاوه برخی از داروها نیز می توانند با نارسایی تخمدان مرتبط باشند.

* بالابودن میزان پرولاکتین(هیپر پرولاکتینمیا)

هورمون پرولاکتین، سینه را تحریک به تولید شیر می کند. سطوح بالای آن در زنانی که باردار یا شیرده نیستند می تواند تخمک گذاری را تحت تاثیر قرار دهد. همچنین افزایش سطوح پرولاکتین می تواند تعیین کننده وجود تومور هیپوفیزی باشد. به علاوه برخی از داروها می توانند سطوح پرولاکتین را افزایش دهند. ترشح شیر در صورت باردار نبودن یا شیرده نبودن نشانه ای از سطوح بالای پرولاکتین است.

* سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)

در این سندروم بدن شما مقدار زیادی هورمون آندروژن تولید می کند که تخمک گذاری را تحت تاثیر قرار می دهد و یا این که حساسیت سلول ها به هورمون های زنانه کمتر از معمول بوده که نتیجه آن عدم تخمک گذاری فعال است. همچنین این سندرم با مقاومت انسولین و چاقی نیز مرتبط است.

* یائسگی زود هنگام(نارسایی تخمدان نارس)

یائسگی زودرس به معنای قطع قاعدگی و تخلیه تخمدان ها قبل از سن ۴۰ سالگی است. اگر چه علت مشخصی ندارد ولی شرایط خاصی با ایجاد یائسگی زود هنگام مرتبط هستند که عبارتند از بیماری های سیستم ایمنی، شیمی درمانی یا پرتو درمانی و استعمال دخانیات.

* فیبروئیدهای رحمی

فیبروئیدها تومورهای خوش خیمی هستند که در دیواره رحمی وجود دارند و در زنان سنین ۳۰ تا ۴۰ سال معمول هستند. فیبروئیدها به ندرت از طریق مسدود کردن لوله های فالوپ منجر به ناباروری می شوند. غالباً فیبروئیدها در جایگذاری تخم بارور شده مداخله ایجاد می کنند.

* چسبندگی رحمی

چسبندگی های رحمی، گروهی از بافت های همبند جای زخم هستند که ارگان ها را بعد از عفونت رحمی، آپاندیسیت یا جراحی های شکمی و رحمی به یکدیگر متصل می کنند. این بافت های همبند می توانند در باروری اختلال ایجاد کنند.

* دلایل دیگر ناباروری زنان

- برخی از داروها ناباروری های زود گذر می توانند با مصرف برخی از داروها ایجاد گردند. در بیشتر موارد ناباروری بعد از قطع داروی مربوطه برطرف می گردد.

- مشکلات تیروئیدی نارسایی های غده تیروئید اعم از پُرکاری تیروئید(هیپرتیروئیدیسم) و یا کم کاری تیروئید(هیپوتیروئیدیسم) می توانند در سیکل قاعدگی اختلال ایجاد کرده و منجر به ناباروری شوند.

- سرطان و درمان های آن سرطان های خاصی به ویژه سرطان های دستگاه تولید مثلی زنان  به شدت بر باروری زنان اثر مخرب دارند. پرتو درمانی و شیمی درمانی هر دو توانایی تولید مثل زنان را تحت تاثیر قرار می دهند. شیمی درمانی برعملکرد تولید مثل و باروری زنان و مردان اثر مخرب دارد.

- دیگر شرایط پزشکی شرایط پزشکی مرتبط با بلوغ دیررس و یا آمنوره(قطع قاعدگی) می توانند بر باروری زنان اثرگذار باشند و دیگر شرایطی مانند بیماری کوشینگ، بیماری سلول های خونی داسی شکل، بیماری کلیوی و دیابت.

- دریافت کافئین مصرف بالای کافئین می تواند منجر به ناباروری در زنان شود.

منبع  تبیان

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک