علل و راه‌حل عفونت ادراری

عفونت‌ دستگاه ادراری، یکی از شایع‌ترین بیماری‌های سنین مختلف است که معمولا در خانم‌ها بیشتر دیده می‌شود؛ به‌طوری که آمار شیوع آن در خانم‌ها در سنین باروری تا ۵۰ برابر آقایان نیز گزارش شده است. در این سنین، حداقل ۳۰ درصد خانم‌ها این عفونت را تجربه می‌کنند.
در‌باره این عفونت با دکتر محمدرضا نوروزی، استاد بیماری‌‌های کلیه و مجاری ادراری در دانشگاه علوم پزشکی تهران و نایب رییس شورای عالی نظام پزشکی گفتگویی کرده‌ایم که می‌خوانید.

علت عفونتادراری در خانم‌ها

البته در کودکان، در سنین زیر ۳ ماهگی، عفونت‌های ادراری در پسرها بیشتر از دختران است اما پس از آن، شیوع عفونت در زنان ۳۰ تا ۵۰ برابر مردان است و علت آن هم کوتاه و مستقیم بودن مجرای ادرار در زنان است که در نتیجه آن، میکروب‌ها به سادگی با عبور از مجرا به مثانه می‌رسند و عفونت سطحی ایجاد می‌کنند. از طرفی، با توجه به اختلاف‌های آناتومیک بدن زنان و مردان، علایم عفونت‌های ادراری در آنها هم تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند.

در زنان، دستگاه تناسلی شامل رحم و تخمدان‌هاست که سیستمی ‌مستقل و کاملا مجزا از سیستم ادراری است؛ در صورتی که در مردان، سیستم ادراری و سیستم تناسلی یک مجموعه مرتبط است و به همین دلیل، علایم عفونت ادراری در زنان و مردان با هم تفاوت دارد. البته سوزش ادرار، تکرر ادرار، تحمل کم مثانه و ادرار خونی در هر ۲ جنس مشترک است؛ در حالی که عفونت مجاری ادراری در مردان، همراه با خروج ترشح چرکی از مجراست. به علاوه، میکروب از طریق مجرا ممکن است به پروستات و از آنجا نیز به بیضه‌ها برسد و در این نواحی عفونت حاد ایجاد کند. از طرف دیگر، به علت کوتاه بودن طول مجرای زنان، امکان رسیدن میکروب از خارج به مثانه بسیار زیاد بوده و به همین دلیل، عفونت‌های ادراری در زنان شایع‌تر از مردان است.

 التهاب گلومرول و کلیه (گلومرولونفریت)

التهاب گلومرول و کلیه عبارتى است که براى بیان بیمارى‌هاى گوناگون و متعددى که گلومرول‌ها (واحدهاى تصفیه‌کنندهٔ کوچک مولد ادرار) را مبتلا مى‌کنند، به‌کار مى‌رود. این عارضه اغلب در اثر اتصال پروتئین‌هاى خون به گلومرول‌ها ایجاد مى‌شود که باعث التهاب و ممانعت از عملکرد مناسب آنها مى‌گردد. اگر گلومرول‌ها به تعداد کافى مبتلا شوند، عملکرد کلى کلیه‌ها مختل مى‌شود و نارسائى کلیه و فشار خون بالا بروز مى‌کند. علائم بسته به شدت بیمارى متغیر است. در خفیف‌ترین شکل آن علامتى وجود ندارد. با پیشرفت بیمارى خستگى و احساس ناخوشى عمومى (بى‌حالی) بروز مى‌کند.

تشخیص التهاب گلومرول و کلیه معمولاً توسط آزمایش ادرار و نمونه‌بردارى از کلیه داده مى‌شود. براى نمونه‌بردارى یک سوزن داخل کلیه مى‌شود و تکه‌اى از بافت کلیه خارج مى‌گردد و توسط ریزبین (میکروسکوپ) معاینه مى‌شود تا علت خاص بیمارى تعیین شود.

دفع ادرار

مواد زاید و سموم بدن از طریق کلیه ها وارد ادرار می شود. ادرار در مثانه جمع می شود و بــا پر شدن مثانه احساس دفع ادرار ایجاد می گردد.با افزایش سن ، دفع ادرار دچار تغییراتی می شود.
برای مثال :
ـ تحمل نگهداشتن ادرار کمتر می شود.
ـ کار کردن کلیه ها در طول شب هم ادامه می یابد.
ـ عضلات شکم و لگن ضعیف می شوند.
ـ مثانه کاملاً خالی نمی شود.
این تغییرات موجب می شود که :
- نگهداشتن ادرار مشکل تر شود.
- در طول شب چندین بار برای ادرار کردن بیدار شویم.
- دفعات ادرار کردن بیشتر شود.
- احتمال عفونت ادراری و تشکیل سنگ افزایش یابد.
ایــــن تغییرات طــــبیعی احتمال بروز برخی بیماری ها را بیشتر می کند. یکی از این بیماری ها «بی اختیاری ادرار » است.

پیشگیری از نارسایی کلیه

برای پیشگیری از ابتلا به  بیماری نارسایی کلیه چه توصیه‌ای دارید؟
کنترل قند خون در افراد دیابتی و کنترل فشار خون در افراد مبتلا به پرفشاری خون، مهم‌ترین اقدام برای پیشگیری از ابتلا به نارسایی کلیه است. بنابراین اگر مبتلا به فشارخون یا قند خون هستید، با پزشک خود مشورت کنید. همچنین سنگ‌ها و عفونت‌های ادراری را جدی بگیرید. اگر کلیه شما سنگ‌ساز است یا سابقه بیماری مادرزادی دارید، با در نظر گرفتن یک شیوه زندگی درست و همچنین به‌کار بردن رژیم مناسب غذایی، از ابتلا به این بیماری پیشگیری کنید.

رژیم غذایی و نارسایی کلیه

افرادی که نارسایی کلیه مزمن دارند، باید از رژیم غذایی خاصی پیروی کنند. مصرف نمک در این شرایط باید محدود شود و غذاهای کم‌پروتئین و کم‌چرب مورد استفاده قرار گیرد. غذای مصرفی این افراد باید بیشتر گیاهی باشد. گفتنی است، در افرادی که نارسایی شدیدکلیه دارند، اختلالات الکترولیتی ایجاد می‌شود و عملکرد الکترولیت‌های خونی آنها مختل می‌شود که منجر به بالا رفتن پتاسیم خون خواهد شد و بسیار خطرناک است. به همین دلیل این افراد باید از خوردن سبزی‌ و میوه حاوی مقدار زیاد پتاسیم مانند موز و سیب‌زمینی اجتناب کنند.

منبع: درمان بیماری کلیه

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: