علل و راه‌حل عفونت ادراری

عفونت‌ دستگاه ادراری، یکی از شایع‌ترین بیماری‌های سنین مختلف است که معمولا در خانم‌ها بیشتر دیده می‌شود؛ به‌طوری که آمار شیوع آن در خانم‌ها در سنین باروری تا ۵۰ برابر آقایان نیز گزارش شده است. در این سنین، حداقل ۳۰ درصد خانم‌ها این عفونت را تجربه می‌کنند.
در‌باره این عفونت با دکتر محمدرضا نوروزی، استاد بیماری‌‌های کلیه و مجاری ادراری در دانشگاه علوم پزشکی تهران و نایب رییس شورای عالی نظام پزشکی گفتگویی کرده‌ایم که می‌خوانید.

علت عفونتادراری در خانم‌ها

البته در کودکان، در سنین زیر ۳ ماهگی، عفونت‌های ادراری در پسرها بیشتر از دختران است اما پس از آن، شیوع عفونت در زنان ۳۰ تا ۵۰ برابر مردان است و علت آن هم کوتاه و مستقیم بودن مجرای ادرار در زنان است که در نتیجه آن، میکروب‌ها به سادگی با عبور از مجرا به مثانه می‌رسند و عفونت سطحی ایجاد می‌کنند. از طرفی، با توجه به اختلاف‌های آناتومیک بدن زنان و مردان، علایم عفونت‌های ادراری در آنها هم تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند.

در زنان، دستگاه تناسلی شامل رحم و تخمدان‌هاست که سیستمی ‌مستقل و کاملا مجزا از سیستم ادراری است؛ در صورتی که در مردان، سیستم ادراری و سیستم تناسلی یک مجموعه مرتبط است و به همین دلیل، علایم عفونت ادراری در زنان و مردان با هم تفاوت دارد. البته سوزش ادرار، تکرر ادرار، تحمل کم مثانه و ادرار خونی در هر ۲ جنس مشترک است؛ در حالی که عفونت مجاری ادراری در مردان، همراه با خروج ترشح چرکی از مجراست. به علاوه، میکروب از طریق مجرا ممکن است به پروستات و از آنجا نیز به بیضه‌ها برسد و در این نواحی عفونت حاد ایجاد کند. از طرف دیگر، به علت کوتاه بودن طول مجرای زنان، امکان رسیدن میکروب از خارج به مثانه بسیار زیاد بوده و به همین دلیل، عفونت‌های ادراری در زنان شایع‌تر از مردان است.

 التهاب گلومرول و کلیه (گلومرولونفریت)

التهاب گلومرول و کلیه عبارتى است که براى بیان بیمارى‌هاى گوناگون و متعددى که گلومرول‌ها (واحدهاى تصفیه‌کنندهٔ کوچک مولد ادرار) را مبتلا مى‌کنند، به‌کار مى‌رود. این عارضه اغلب در اثر اتصال پروتئین‌هاى خون به گلومرول‌ها ایجاد مى‌شود که باعث التهاب و ممانعت از عملکرد مناسب آنها مى‌گردد. اگر گلومرول‌ها به تعداد کافى مبتلا شوند، عملکرد کلى کلیه‌ها مختل مى‌شود و نارسائى کلیه و فشار خون بالا بروز مى‌کند. علائم بسته به شدت بیمارى متغیر است. در خفیف‌ترین شکل آن علامتى وجود ندارد. با پیشرفت بیمارى خستگى و احساس ناخوشى عمومى (بى‌حالی) بروز مى‌کند.

تشخیص التهاب گلومرول و کلیه معمولاً توسط آزمایش ادرار و نمونه‌بردارى از کلیه داده مى‌شود. براى نمونه‌بردارى یک سوزن داخل کلیه مى‌شود و تکه‌اى از بافت کلیه خارج مى‌گردد و توسط ریزبین (میکروسکوپ) معاینه مى‌شود تا علت خاص بیمارى تعیین شود.

دفع ادرار

مواد زاید و سموم بدن از طریق کلیه ها وارد ادرار می شود. ادرار در مثانه جمع می شود و بــا پر شدن مثانه احساس دفع ادرار ایجاد می گردد.با افزایش سن ، دفع ادرار دچار تغییراتی می شود.
برای مثال :
ـ تحمل نگهداشتن ادرار کمتر می شود.
ـ کار کردن کلیه ها در طول شب هم ادامه می یابد.
ـ عضلات شکم و لگن ضعیف می شوند.
ـ مثانه کاملاً خالی نمی شود.
این تغییرات موجب می شود که :
- نگهداشتن ادرار مشکل تر شود.
- در طول شب چندین بار برای ادرار کردن بیدار شویم.
- دفعات ادرار کردن بیشتر شود.
- احتمال عفونت ادراری و تشکیل سنگ افزایش یابد.
ایــــن تغییرات طــــبیعی احتمال بروز برخی بیماری ها را بیشتر می کند. یکی از این بیماری ها «بی اختیاری ادرار » است.

بیماری کلیوی ناشی از دیابت(نفروپاتی دیابتی)

*نفروپاتی دیابتی(diabetic nephropathy ) که به آن سندرم کیمل اشتایل- ویلسون و گلومرولونفریت بین مویرگی هم گفته می شود، نوعی بیماری پیشرونده کلیوی و ازانواع گلومرولونفریت است که در اثر بیماری مویرگ های گلومرول های کلیه ایجاد می شود.* نفروپاتی دیابتی با سندرم نفروتیک(— توضیح شماره۵) و گلومرولواسکلروز گرهی مشخص می شود و عارضه دیابت شیرین طولانی و از علل اصلی انجام دیالیز در بسیاری از کشورهای غربی است.

نفروپاتی دیابتی در افرادی انجام می شود که ۱۵ سال یا بیشتر از شروع بیماری دیابت آنها می گذرد و از این رو معمولاً بیماران مبتلا به آن در سنین بین ۵۰ تا ۷۰ سالگی هستند.* نفروپاتی دیابتی پیش رونده است و۲تا ۳ سال بعد از بروز ضایعات اولیه موجب مرگ بیمار می شود.* نفروپاتی دیابتی در مردان کمی شایع تر است.

این بیماری، شایع ترین علت نارسایی کلیه و مرحله انتهایی بیمای کلیه در ایالات متحده به شمار می اید. افراد مبتلا به دیابت نوع ۱و۲ ، هردو در خطر ابتلا به نفروپاتی دیابتی قرار دارند. در صورت کنترل نبودن مقدار قندخون، خطر ابتلا به نفروپاتی دیابتی بیتشر است.* علایم و نشانه های نفروپاتی دیابتی عبارتند از: افزایش فشارخون،تورم بدن(اِدِم یا خیز؛edema ) ؛ تصلب(سختی) سرخرگ کلیوی، دفع پروتئین در ادرار(پروتئینوری،سندرم نفروتیک).

نکته: نفروپاتی دیابتی در مراحل اولیه نشانه ای ندارد و نشانه های بیماری در مراحل دیررس ان، در نتیجه دفع مقادیر زیاد پروتئین در ادرار یا نارسایی کلیه ایجاد می شوند.

منبع : متخصص درمان سنگ کلیه

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: