علل و راه‌حل عفونت ادراری

عفونت‌ دستگاه ادراری، یکی از شایع‌ترین بیماری‌های سنین مختلف است که معمولا در خانم‌ها بیشتر دیده می‌شود؛ به‌طوری که آمار شیوع آن در خانم‌ها در سنین باروری تا ۵۰ برابر آقایان نیز گزارش شده است. در این سنین، حداقل ۳۰ درصد خانم‌ها این عفونت را تجربه می‌کنند.
در‌باره این عفونت با دکتر محمدرضا نوروزی، استاد بیماری‌‌های کلیه و مجاری ادراری در دانشگاه علوم پزشکی تهران و نایب رییس شورای عالی نظام پزشکی گفتگویی کرده‌ایم که می‌خوانید.

علت عفونتادراری در خانم‌ها

البته در کودکان، در سنین زیر ۳ ماهگی، عفونت‌های ادراری در پسرها بیشتر از دختران است اما پس از آن، شیوع عفونت در زنان ۳۰ تا ۵۰ برابر مردان است و علت آن هم کوتاه و مستقیم بودن مجرای ادرار در زنان است که در نتیجه آن، میکروب‌ها به سادگی با عبور از مجرا به مثانه می‌رسند و عفونت سطحی ایجاد می‌کنند. از طرفی، با توجه به اختلاف‌های آناتومیک بدن زنان و مردان، علایم عفونت‌های ادراری در آنها هم تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند.

در زنان، دستگاه تناسلی شامل رحم و تخمدان‌هاست که سیستمی ‌مستقل و کاملا مجزا از سیستم ادراری است؛ در صورتی که در مردان، سیستم ادراری و سیستم تناسلی یک مجموعه مرتبط است و به همین دلیل، علایم عفونت ادراری در زنان و مردان با هم تفاوت دارد. البته سوزش ادرار، تکرر ادرار، تحمل کم مثانه و ادرار خونی در هر ۲ جنس مشترک است؛ در حالی که عفونت مجاری ادراری در مردان، همراه با خروج ترشح چرکی از مجراست. به علاوه، میکروب از طریق مجرا ممکن است به پروستات و از آنجا نیز به بیضه‌ها برسد و در این نواحی عفونت حاد ایجاد کند. از طرف دیگر، به علت کوتاه بودن طول مجرای زنان، امکان رسیدن میکروب از خارج به مثانه بسیار زیاد بوده و به همین دلیل، عفونت‌های ادراری در زنان شایع‌تر از مردان است.

درمان عفونت های ادراری

عفونت های ادراری می توانند دردناک باشند و شما را اذیت کنند. برای کاهش درد، تا زمان اثر کردن دارو و از بین رفتن عفونت، با انجام کارهای زیر می توانید به خودتان کمک کنید:
-زیاد آب بنوشید و از نوشیدنی هایی که مثانه را تحریک می کنند. بپرهیزید. قهوه، الکل، مرکبات و کافئین می باشند، از این جمله هستند که مثانه را تحریک کرده و موجب تکرر ادرار یا نیاز فوری به دفع ادرار می شوند.
-یک حوله گرم(نه داغ)روی شکم تان بگذارید تا فشار و ناراحتی آن کاهش یابد
پس از ادرار یا مدفوع کردن آن ناحیه را از جلو به عقب بشویید.
-بلافاصله پس از رابطه جنسی ادرار کنید و یک لیوان آب بنوشید.

پس از درمان صحیح عفونت های دستگاه ادراری، به ندرت مشکل خاصی پیش می آید ؛ ولی اگر سراغ درمان نروید، تنها از علائم بیماری عذاب نمی کشید، بلکه این عفونت ممکن است موجب عفونت مزمن کلیه ها شود و کلیه های شما را برای همیشه از کار بیندازد. نوجوانان هم در معرض ابتلا به این عارضه هستند. اگر همزمان با ابتلا به این عفونت حامله هم باشید، خطر تولد نوزادی کمتر از وزن طبیعی یا نوزاد نارس افزایش خواهد یافت.
پس این علائم را جدی بگیرید و مراقب خودتان باشید.

در بحث درمان، هدف ما از بین بردن میکروب درون سیستم ادراری است که با تجویز آنتی‌بیوتیک مناسب و کافی صورت می‌پذیرد ولی برای ریشه‌کن کردن و جلوگیری از عود عفونت در صورت وجود بیماری زمینه‌ای یا ناهنجاری‌های مادرزادی سیستم ادراری که باعث افزایش شیوع و عود عفونت می‌شود، باید پس از تشخیص این عوامل، با درمان طبی یا جراحی اقدام به حذف و درمان بیماری‌های مساعدکننده و زمینه‌ساز عفونت کرد. البته طول درمان برحسب سن، جنس و محل عفونت در افراد متفاوت است.

محل عفونت ادراری

بیشتر عفونت‌ها به دستگاه ادراری تحتانی محدود می‌شود. عفونت پیشابراه اوتریت، عفونت مثانه سیستیت و عفونت کلیه پیلونفریت نام دارد. در عفونت دستگاه ادراری تحتانی دو عضو یعنی پیشابراه و مثانه درگیرند که گاه کلیه‌ها نیز درگیر می‌شوند. اگر درمان مناسب انجام نشود باکتری‌ها به نقاط فوقانی دستگاه ادراری تجاوز می‌کنند.

 تکرار عفونت‌های ادراری

همیشه باید به دنبال علت باشیم تا بتوانیم عامل به وجود آورنده عفونت را از بین ببریم.
در بررسی‌های به عمل آمده برخی خانم‌های متاهل که دچار عفونت‌های مکرر ادراری هم هستند، متوجه می‌شویم نوعی از روش پیشگیری (مانند دافراگم) استفاده می‌کنند که باعث آلودگی واژن و بر هم زدن فلور طبیعی آن می‌شود و میکروب را از واژن به پیشابراه انتقال می‌دهد.

با پیشنهاد نوع دیگری از وسایل ضدبارداری مشکل براحتی برطرف خواهد شد یا کودکان پسری که یک بار دچار عفونت ادراری می‌شوند و نقص مادرزادی مجاری ادراری دارند، با اصلاح و جراحی مجرا مشکل برطرف خواهد شد. مورد بعدی، خانم‌های یائسه هستند. این گروه از زنان هم به علت قطع هورمون‌های زنانه و خشکی واژن مرتب دچار عفونت ادراری می‌شوند. با دادن یک ژل مناسب هورمونی و مرطوب کردن ناحیه واژن احتمال عود از بین می‌رود و در مردان میانسال و مبتلا به بزرگی پروستات نیز داروهایی داده می‌شود تا احتمال عود عفونت ادراری کاهش یابد.

منبع:  متخصص عفونت ادراری

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: