post_image

علت سنگ کلیه

سنگ کلیه در مردان بیشتر شایع است، به علت اینکه مردان بیشتر در کارهای سخت آب بدن شان را از دست می دهند و بیشتر در گرما و خارج از محیط های مسقف کار می کنند و این امر باعث افزایش سنگ سازی در بدن آنها می شود. همچنین خانم ها به علت وجود هورمون زنانه، راحت تر می توانند سنگ های کوچک را از حالب عبور دهند.

خوردن غذای داغ در ظروف پلاستیکی خطر تشکیل سنگ کلیه را تشدید می‌کند

هرچند این روزها ظروف و بشقاب‌های پلاستیکی در میان والدین و افرادی که زیاد به پیک نیک می‌روند، طرفداران بسیاری پیدا کرده‌اند اما نتایج یک بررسی جدید نشان می‌دهد که خوردن غذای داغ در ظروف پلاستیکی و ملامینی می‌تواند واقعا برای سلامتی مضر باشد.

متخصصان علوم بهداشتی تایوان در این آزمایشات دریافته‌اند که اگر این ظرف‌ها زیاد حرارت ببینند مواد شیمیایی ملامینی آنها وارد غذا می‌شود و خوردن غذا در این شرایط می‌تواند خطر تشکیل سنگ‌های کلیوی را افزایش دهد.

متخصصان روی دو گروه از داوطلبان مطالعه کرده‌اند که قرار شد هر کدام سوپ رشته داغ را در کاسه‌های ملامینی و چینی بخورند.

متخصصان قبل از خوردن سوپ و تا ۱۲ ساعت بعد از صرف غذا هر دو ساعت یکبار از این افراد آزمایش ادرار گرفتند. سه هفته بعد این آزمایشات با تغییر جنس کاسه‌ها تکرار شد. نتایج آزمایشات تایید کرد که وقتی غذاهای داغ یا اسیدی در ظروف پلاستیکی و ملامینی مصرف شوند ترکیبات شیمیایی این ظروف وارد غذا می‌شوند و غذا را آلوده می‌کنند بویژه اگر جنس این ظروف مرغوب نباشد این خطر تشدید می‌شود. وارد شدن این ترکیبات در خون به نوبه خود خطر تشکیل سنگ کلیه را تشدید می‌کند.

عفونت کلیه

ادرار به‌طور طبیعى ضدعفونى شده است و باکترى ندارد. ورود باکترى به دستگاه ادرارى معمولاً از پائین به بالا یعنى از راه پیشابراه به مثانه و احتمالاً کلیه‌ها اتفاق مى‌افتد. باکترى‌ها ممکن است به‌طور خیلى نادر از سایر قسمت‌هاى بدن و از طریق خون به کلیه‌ها برسند. وقتى کلیه‌ها عفونى شوند به این عارضه التهاب لگنچه و کلیه گفته مى‌شود که ممکن است حاد یا مزمن باشد.

هنگام التهاب حاد لگنچه و کلیه ممکن است دچار لرز، تب بالا، تهوع، استفراغ و درد پشت که اغلب به کشاله ران انتشار مى‌یابد، شوید. اگر مثانه نیز عفونى شود، ممکن است علاوه بر این علائم تکرر و سوزش ادرار بروز کند. التهاب حاد لگنچه و کلیه به‌دلیل کوتاهى پیشابراه در خانم‌ها شایع‌تر است.

- یکی از عوامل مهم آسیب رساننده به کلیه رنگ مو است.

- غذاهای مضر برای کلیه

 غذاهای ساندویچی، شیرینی‎جات قنادی،غذاهای تبلیغی، غذاهای رستورانها، نوشابه، ماست، چای، انواع دارو( خصوصا آنتی بیوتیک جنتامایسین) وآب یخ.

- غذاهای مفید برای کلیه: آب، کاهو، سیب درختی( با پوست و دانه) ، مغز بادام خام، لیمو ترش تازه، انجیر، عسل، خیار( خیار درختی استفاده نکنید).

- استفاده زیاد از آنتی بیوتیکها باعث از کار افتادگی کلیه‎ها می‎گردد.

- علامت اشکال در کلیه ضعف و خستگی است.

- آب یخ باعث ایجاد شوک در کلیه‎ها و کبد می‎گردد.

- غذاهایی استفاده کنید که هم دمای بدن باشد.

- اولین چیزی که کلیه را از کار می‎اندازد،چای است.

- سرماخوردگی و فشار روانی برای کلیه‎ها بسیار مضر می‎باشد.

- هندوانه:

- هندوانه کلیه، حالب،مثانه و پروستات را شستشو می‎دهد.

- کسانی که مشکل پروستات دارند ،هندوانه را با پوست و دانه بخورند.

- کسانی که دیابت دارند، در سالاد پوست هندوانه رنده کرده ،مصرف نمایند.

- نفخ معده بعد از خوردن هندوانه با خوردن کمی از پوست آن بر طرف می‎شود.

- پوست هندوانه کار رانیتیدین را انجام می‎دهد و برای نفخ معده و کسانی که دیابت دارند بسیار مفید است.

وجود پروتئین در ادرار

 وجود مقادیر طبیعی پروتئین در ادرار ( پروتئینوری؛proteinuria) از اختلالت مهم کلیوی به شمار  می آید.* پروتئین ها جزء اساسی تمام بخش های بدن ازجمله عضلات، استخوان ها، مو و ناخن را تشکیل می دهند.

پروتئین های  موجود در خون نیز عملکردهای مهمی دارند و موجب محافظت فرد در برابر عفونت، کمک به لخته شدن خون و حفظ مقدار صحیح مایع در گردش بدن می شوند.

 در هنگام عبور خون از کلیه های سالم، کلیه ها مواد زاید آن را تصفیه و تخلیه می کنند و مواد مورد نیاز، مانند پروتئین ها را به خون بازمی گردانند. مولکول اکثر پروتئین ها به حدی بزرگ است که از صافی کلیه رد نمی شود و  در نتیجه اغلب پروتئن ها وارد ادرار  نمی شوند ولی هنگامی که صافی های کلیه، یعنی گلومرول ها دچار آسیب شده باشند، پروتئین ها از خون وارد ادرار  می شوند.

احتمال حضور آلبومین( که نوعی پروتئین محلول  در آب  است)در ادرار بیش از سایر پروتئین ها است و گاهی به جای لغت پروتئینوری، به طور اختصاصی  از واژه «آلبومینوری» استفاده می شود که هنگامی  است که در آزمایش ادرار به  طور اختصاصی، وجود آلبومین تشخیص داده می شود. آلبومین موجب احتباس مایعات در بدن می شود و مانند اسفنج، آب بافت های بدن را به خود می گیرد.

علت وجود پروتئین در ادرار

وجود التهاب در گلومرول ها( که گلومرونفریت  یا به  طور ساده، نفریت نامیده می شود) و بسیاری از بیماری ها می توانند موجب  این التهاب شوند، می تواند باعث حضور پروتئین  در  ادرار شود.

تحقیقات نشان داده اند که مقدار و نوع  پروتئینوری( اینکه ایا پروتئین های موجود در ادرار فقط  از نوع آلبومین هستند یا از سایر پروتئین ها هم  تشکیل شده اند) قویاً میزان آسیب  کلیوی و در  خطر بودن یا نبودن فرد از نظر  ابتلا به نارسایی پیشرونده کلیه را مشخص می کند.

اشخاص مبتلا به دیابت، پرفشاری خون و افراد دارای زمینه  فامیلی مشخص در خطر  ابتلا به پروتئینوری قرار  دارند. در ایالات متحده، دیابت نخستین علت بروز بیماری کلیوی  مرحله ی انتهایی ناشی  از بیماری مزمن کلیه است.

در دیابت نوع ۱ و ۲ ، نخستین علامت اختلال عملکرد کلیه، دفع مقادیر کم آلبومین در ادرار است که میکروآلبومینوری (microalbuminuria )نامیده می شود. با کاهش بیشتر عملکرد کلیه، مقدار آلبومین موجود در ادرار افزایش می یابد و میکروآلبومینوری به پروتئینوری کامل  تبدیل می شود.

پرفشاری خون(فشارخون بالا)، دومین عامل ایجاد بیماری کلیوی  مرحله انتهایی است و وجود پروتئینوری در فرد مبتلا به  فشارخون بالا، نشان دهنده کاهش عملکرد کلیه است و در صورتی که فشارخون بالا کنترل  نشود می تواند به نارسایی کامل  کلیه پیشرفت کند.

علایم وجود پروتئین در ادرار

 علایم و نشانه های پروتئینوری عبارتند از:ادرار کف آلود، تورم دست ها، پاها، شکم و صورت که همگی علایم از دست  رفتن مقدار بسیار زیادی از پروتئین های بدن هستند ولی به طور شایع تر ، پروتئینوری با هیچ علامت و نشانه ای همراه نیست و فقط در آزمایش ادرار مشخص می شود.

برای تشخیص پروتئینوری از نوار شیمیایی مخصوصی که در داخل ادرار فرو برده می شود استفاده می کنند. در صورت وجود پروتئین در ادرار، نوار مزبور  تغییر رنگ می دهد. در افرادی که در خطر بیماری کلیوی قرار دارند( به ویژه در اشخاص دیابتی) مقدار دقیق  پروتئین یا آلبومین اندازه گیری  می شود. میتوان از تعیین نسبت پروتئین به کراتینین در ادرار برای مشخص نمودن مقادیر کمتر پروتئین به منظور تشخیص بیماری کلیوی استفاده کرد. اندازه گیری مقدار کراتینین سرم خون و نیتروژن اوره(BUN ) خون نیز ضرورت دارد.

بالا بودن مقدار کراتینین و BUN حاکی  از اختلال عملکرد کلیه است.* برای درمان پروتئنوری، باید بیماری زمینه ای ایجادکننده آن( مثل دیابت یا فشارخون  بالا) را درمان نمود. همچنین محدود کردن مقدار نمک طعام و پروتئین مصرفی ضرورت دارد.

منبع :متخصص کلیه تهران و کتاب راهنمای پزشکی خانواده- بیماری های کلیه و مجاری ادرار

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک