[sbu_post_image

غدد فوق کلیوی کی خسته می شوند؟

غدد فوق کلیوی درون ریز مثلثی شکل بوده و دقیقا بالای کلیه ها قرار دارند و مسئول ترشح هورمون ها، بویژه در هنگام استرس و فشارهای عصبی هستند.این بیماری به زبان ساده نتیجه پرکاری و خستگی غدد فوق کلیوی است که نهایتا منجر به خستگی فرد می شود. هورمون های غدد فوق کلیوی به خوبی فعالیتهای بدن از جمله تنظیم هورمونهای تیروئید و جنسی را کنترل می کنند.

نکته قابل توجه اینست که هورمون های غدد فوق کلیوی توان سوخت و ساز چربی ها، کنترل قند خون و مواجهه با استرس را تحت تاثیر قرار می دهند.امروزه نحوه زندگی روزمره ما از سیستم فوق کلیوی بیش از توان آن کار می کشد. تغییراتی که در بدنتان احساس می کنید دقیقا نتیجه همان واکنش هایی است که در این غدد ایجاد می شود. مثلا اگر احساس خوبی دارید مطمئن باشید که آنها بخوبی کار می کنند. همه ما در زندگی عوامل استرس زا را تجربه می کنیم.

این فشارها در صورت ادامه داشتن زنگ خطری برای سلامت غدد فوق کلیوی خواهد بود و با بی توجهی ممکن است منجر به از کار افتادن آنها شود.این غدد همواره به عوامل محیطی حساس بوده و قادر به واکنش فیزیکی مناسب خواهند بود. مثلا ترشح ناگهانی آدرنالین در یک موقعیت اضطراری، تامین کورتیزول بیشتر در رژیم های کاهش وزن، کنترل گلوکز خون برای تامین انسولین مورد نیاز مخصوصا پس از خوردن غذاهای پرکالری.علل خستگی غدد فوق کلیوی دلایل متعددی باعث پرکار شدن این غدد و نهایتا خستگی آنها می شود ولی رایجترین آنها فشار عصبی است.

کاهش این استرس ها برای بازسازی و ترمیم غدد و در نتیجه داشتن زندگی سالم اهمیت فراوانی دارد.علائم بیماری به یاد داشته باشید نشانه اصلی بیماری شامل خستگی، مستقیما بیان کننده خستگی این غدد است.

علاوه بر این علائم دیگری نیز وجود دارند از جمله: - ناتوانی در برابر فشارهای عصبی - اضطراب - احساس خستگی مداوم - میزان پایین قند خون -میزان پایین فشارخون - احساس سرگیجه هنگام برخاستن - پرخاشگری - افزایش شدت حساسیت - چاقی به خصوص در نواحی اطراف شکم - حساسیت به نور یا شب کوری - بی نظمی در ساعات خواب، احساس خفگی و نفس زدن در هنگام استراحت - دشوار به خواب رفتن و یا از خواب پریدن - کاهش فعالیت جنسی - بیماری های مداوم و یا ناتوانی در بهبود یافتن سریع - احساس نامطلوب بعد از تمرین های ورزشی - ویارهای غذایی گاه و بیگاه تشخیص این بیماری دارای علائمی نظیر انرژی پایین، خستگی، اضطراب، پرخاشگری، اختلالات خواب، کاهش شدید وزن، انواع بدن درد، حساسیت ها، حواسپرتی و اختلالات گوارشی است.

در یک کلام این بیماری فرم خفیفی از نارسایی غدد فوق کلیوی بر اثر استرس های مزمن می باشد.غدد فوق کلیوی بسیاری از هورمون ها و مواد شیمیایی مورد نیاز را تولید می کنند از جمله DHEA و کورتیزول.

میزان بیش از حد کورتیزول و یا بسیار کم DHEA می تواند علائم بیماری که در بالا به آن اشاره شد را بروز دهد.استرس به مانند هر اختلال دیگر می تواند در بدن واکنش ایجاد کند که این واکنشها چندین مرحله دارد. هشدار که با ترشح انواع هورمون ها همراه هست اولین مرحله بوده و می تواند باعث افزایش ضربان قلب، افزایش فشار خون و افزایش هوشیاری فرد شود.

کورتیزول که به عنوان هورمون استرس شناخته شده در مرحله هشدار ترشح می شود. افزایش کورتیزول یک پاسخ فوری و کوتاه به استرس است.میزان بالای کورتیزول در بسیاری از افراد، مسئول نگهدارنده های حیاتی غدد فوق کلیوی است کورتیزول بیش از حد موجب تغییرات فیزیولوژیکی و بیماری های ناشی از استرس مزمن می شود.

DHEA پایین یکی از شاخص های این بیماری است و علائم آن شامل کاهش قدرت ماهیچه ها و ضعف، کاهش تمایلات جنسی و اختلال در سیستم ایمنی است. علاوه بر اینها یائسگی زودرس، یبوست، افزایش قند ویار نمک و تغییرات در فشار خون از دیگر علائم این بیماری به شمار می رود.درست عمل کردن تیروئید هم وابسته به نحوه عمل غدد فوق کلیه دارد. پرکاری و کم کاری تیروئید اغلب ناشی از استرس غدد فوق کلیوی است.

افسردگی و کم مویی دو نشانه دیگر از نارسایی غدد فوق کلیوی است.یکی دیگر از راههای اصلی تشخیص بیماری توجه به علائم بیماری واندازه گیری میزان DHEA خون است.کورتیزول بالا عموما سطح انسولین را بالا می برد و سبب ذخیره چربی در بدن می شود.با ارزیابی سطح هورمون ها قادر خواهیم بود برنامه جامعی مشتمل بر مکملهای غذایی و مقدار بهینه این هورمونها فراهم کنیم.در این صورت توان مقابله با استرس ها افزایش یافته و فعالیت این غدد عادی خواهد ماند.

این برنامه اهمیت تغییرات در نحوه زندگی و دیدگاههای غذایی را شرح داده و در درمان و پیشگیری این بیماری کمک خواهد کرد.درمان قدم اول و بسیار مهم استفاده از مکمل هایی غذایی مناسب برای بازسازی این غدد است. بدن شما به تمامی مواد معدنی، مواد مغذی و آنزیم ها نیاز دارد که متأسفانه در غذاها کمیاب است. مکملهای فراوانی در بازار یافت می شود و باید در انتخاب بهترین آنها دقت کرد.

ویتامین C برای تولید هورمون های غدد فوق کلیوی ضروری است و در مواقعی که فرد دارای استرس است این ویتامین به سرعت مصرف می شود. مقدار کافی مکمل C نه تنها برای فعالیت های غدد فوق کلیوی حیاتی است، بلکه مورد نیاز سایر بخشهای بدن از جمله مغز، قلب و کبد است. علاوه بر این، این ویتامین نقش مهمی در فعالیت های بدن برای سوختن چربیها و تولید انرژی ایفا می کند، بدینگونه که به ترکیبات حیاتی کارنتین کمک می رساند. همچنین کارنتین افزایش یافته، سبب افزایش خستگی در زمان ورزش شده و نهایتا باعث دست کشیدن از تمرین می شود.مکمل های حاوی منیزم نیز برای ترشح هورمونهای  غدد فوق کلیوی ضروری است.

در اکثر مواقع خستگی این غدد منجر به ناکارایی خاصی می شود. منیزیم در زمان استراحت باعث تمدد اعصاب و خواب راحت تر شده و تپش قلب را کم می کند و در زنان در طول دوره قاعدگی گرفتگی عضلات را کاهش می دهد.GABA اگر چه غدد فوق کلیوی را مستقیما تحت تأثیر قرار نمی دهد ولی قادر است ماده ارزشمندی برای بهبود غددفوق کلیوی باشد.این آمینواسید نگرانی را کاهش داده و باعث تمدد اعصاب می شود و برای کاهش وزن سودمند است.

شکلات های ایزا ژنیکس منبعی غنی از این انتقال دهنده های عصبی هستند که مصرف آن شبها توصیه می شود. نکاتی در مورد سبک زندگی یکی از هورمونهای غددفوق کلیوی که پاسخ دهنده به استرس محسوب می شود کورتیزول است و در مواقعی که میزان استرس بیشتر باشد ترشح آن افزایش می یابد. کم خوابی نیز ترشح آن را افزایش می دهد. در بهترین حالت میزان این هورمون در صبح در بالاترین حد بوده و در شب کاهش می یابد. فشارهای عصبی و فیزیکی سبب ترشح بیش از حد آن در طول روز می شود.

کورتیزول بیش از حد سبب بیدار نگه داشتن فرد در طول شب و ایجاد حس خستگی در صبح می شود. این بی خوابی می تواند پرخاشگری را در فرد تشدید کند. استرس بیشتر مساوی است با کورتیزول بیشتر.فعالیتهای شدید تا رسیدن به مرز خستگی، این بیماری را تشدید می کند. هر چند ممکن است دشوار باشد ولی سعی کنید در مواقع خستگی کمی بخوانید.

بدن ما همیشه تلاش می کند ما را آگاه کند پس به ریتم آن کمی بهتر دقت کنیم.آیا باید از خوردن غذاهای خاصی اجتناب کرد؟خوردن غذاهای با کیفیت و مغذی برای فعالیت غدد فوق کلیه و ثابت نگه داشتن میزان قند خون حائز اهمیت است. از خوردن غذاهای فرآوری شده و بی کیفیت خودداری کنید. قند مصنوعی که در بعضی از محصولات به کار می رود تماما شیمیایی است.

کافئین هم باید کنار گذاشته شود. اگر شما اعتیاد به نوشیدن قهوه دارید باید آن را بطور تدریجی و نه یکباره کنار بگذارید. کنار گذاشتن کافئین می تواند فشار مضاعفی به غدد فوق کلیه وارد کند. علاوه بر این، کافئین علاوه بر اینکه بدن شما را در حالتی اسیدی و بیماری پذیر قرار می دهد، آب بدنتان را هم کم می کند.از مصرف شکر و آرد خودداری کنید این دو کربوهیدراتهای ساده ای هستند که نیاز به تشرح بالای انسولین دارند.تشرح بالای انسولین، غددفوق کلیوی را برای ثابت کردن میزان قند خون پرکار کرده و تحت فشار قرار می دهد.

سعی کنید از دانه های دست نخورده یا ترکیبی از دانه غلات استفاده کنید.خوردن میان وعده ها بطور مستمر مفید است از گرسنگی کشیدن های طولانی خودداری کنید. بهتر است حدودا هر ۲ ساعت یکبار یک غذای ساده کم کالری و سالم مصرف شود.

اغلب صبحانه ها از میوه جات، غلات، نان و حبوبات تشکیل می شود که بعلت داشتن قندهای ساده، میزان قند خون را بطور ناگهانی بالا برده و غدد فوق کلیوی را تحت فشار می گذارند. ترکیبی از کربوهیدات پیچیده به همراه کمی پروتئین و چربی برای صبحانه عالی است. سوخت و ساز این ترکیب زمان بیشتری طول می کشد و موجب افزایش ناگهانی قند خون نخواهد شد.

آب پنیر هم به عنوان بخشی از یک صبحانه ساده و مختصر گزینه خوبی است.محصولات ایزاژنیکس هم بسیار توصیه می شود. آب پنیر آن از نیوزلند وارد می شود. در این کشور جهت پروار کردن گاوها از هورمون یا استروئید استفاده نمی شود و همچنین مراتع دامی با آفت کش ها و سموم کشاورزی آلوده نمی شوند.به جای نمک های معمولی از نمک های دریایی و حاوی ید استفاده کنید و برای مصرف آن محدودیت نگذارید. سدیم مستقیما بر فعالیت غددفوق کلیوی تاثیرگذار است.

میزان سدیم معمولا در مبتلایان این بیماری پایین است. نمک دریا دارای مقدار زیادی مواد معدنی ضروری است که نمک معمولی فاقد آنهاست.آب بیشتری بنوشید. بدرستی که آب مایع حیات است زیرا آب برای تمامی واکنشهای بدن از جمله تولید هورمون ضروری است. اغلب مردم بدون اطلاع از اینکه میزان آب بدنشان کم شده، به کارهای روزمره خود می پردازند. این امر سبب اختلال در سیستم بدن شده و ممکن است به اشتباه آنها را به مصرف دارو (به جای نوشیدن آب) هدایت کند.

دارو فشار بیشتری به بدن وارد می کند.وجود چربیهای سالم در برنامه غذایی بسیار مفید است. بدن ما برای ساختن هورمون ها نیاز به چربی و کلسترول دارد. چربیهای سالم عبارتند از: روغن زیتون، کره طبیعی، روغن دانه انگور و روغن نارگیل.

 
دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک