post_image

پیشگیری از سرطان پروستات

 فرمول، قرص یا محصولی وجود ندارد که، بتواند تضمین کند شما سرطان پروستات نخواهید گرفت. اگر چه محققان اثرات احتمالی بسیاری از ترکیبات مانند ویتامین ها، املاح و گیاهان دارویی را بر روی سرطان پروستات بررسی می کنند اما نتایج قطعی هنوز حاصل نشده است.

ارتباط بین سرطان، رژیم غذایی و مکمل های تغذیه ای متغیر می باشد.به عقیده پزشکان، بهترین توصیه برای پیشگیری از سرطان پروستات ،نگه داشتن بدن در بهترین وضع ممکن است که این از طریق ورزش کردن منظم، مصرف متعادل کالری و حفظ یک وزن سالم امکان پذیر می باشد.

سرطان پروستات شایع ترین سرطان در بین مردان است. اگرچه سرطان پروستات معمولاً به آهستگی رشد می کند اما می تواند مهلک باشد.

رژیم غذایی کم چرب بر مبنای غذاهای گیاهی، بی تردید به پیشگیری از سرطان پروستات  و بیماری پروستات کمک می کند.

پیشگیری سرطان پروستات از طریق رژیم غذایی سالم

مصرف میوه ها و سبزیجات نقش مفیدی در پیشگیری ازبسیاری از سرطان ها (سرطان بیضه، سرطان کلیه، سرطان مثانه و …)دارد. این غذاها نه تنها ویتامین ها، املاح و فیبر را فراهم می کنند، بلکه وعده های غذایی کم کالری و کم چربی را تامین می کنند. این احتمال وجود دارد که، مصرف کالری و چربی بیش از حد خطر سرطان پروستات را افزایش دهد و این به نوبه ی خود رشد سلول های سرطانی پروستات را تحریک می کند. رژیم غذایی کم چرب بر مبنای غذاهای گیاهی، بی تردید به پیشگیری از سرطان پروستات کمک می کند.

رژیم غذایی سرشار از فیبر، از پیشرفت سرطان پروستات جلوگیری می کند. رژیم غذایی غنی از فیبر می تواند پیشرفت سرطان پروستات را در افرادی که بیماری آنها در مراحل اولیه سرطان تشخیص داده شده، کنترل کند.

بررسی ها حاکی از این است که میزان شیوع سرطان پروستات در کشورهای آسیایی و جوامع غربی یکسان است، اما در کشورهای غربی پیشرفت این بیماری بیشتر مشاهده می شود. برای بررسی علت این تفاوت مطالعه ای در مرکز سرطان دانشگاه کلرادو انجام شد و نتایج آن در ابتدای ژانویه ۲۰۱۳ در مجله پیشگیری از سرطان به چاپ رسید. نتایج نشان داد که علت این تفاوت مربوط به رژیم غذایی سرشار از فیبر است.

برای انجام این تحقیق به رژیم غذایی گروهی از موش های آزمایشگاهی ترکیبی به نام اینوزیتول هگزافسفات (IP6) افزوده شد. IP6 یکی از اجزای عمده و اصلی در رژیم های غذایی غنی از فیبر است. گروه کنترل شامل موش هایی بود که از این ماده استفاده نمی کردند. سپس برای ارزیابی پیشرفت سرطان پروستات از MRI استفاده شد.

در پایان این مطالعه مشاهده شد که حجم تومور به میزان قابل ملاحظه ای کاهش یافته است و این به دلیل اثر ضد آنژیوژنز (ضد رگ زایی) IP6 است. “آنژیوژنز یا رگ زایی به فرآیند تشکیل عروق خونی جدید از عروق پیشین گفته می شود. این فرآیند نقش مهمی در وقایع فیزیولوژیک مانند رشد و نمو، ترمیم زخم و تولید مثل دارد. علاوه بر این در پیشرفت پدیده های پاتولوژیک و بروز بیماری های مختلف به خصوص رشد و گسترش تومور (متاستاز) نیز حایز اهمیت است. در سال های اخیر مهار رگ زایی و خاصیت ضد آنژیوژنز به عنوان ایده ای نوین در کنترل و درمان بسیاری از اختلالات به ویژه رشد و متاستاز تومور مطرح شده است.

مطالعه اخیرنشان داد که اجزای فعال موجود در رژیم غذایی سرشار از فیبر از تشکیل عروق خونی جدید در تومورهای پروستات جلوگیری می کنند. تومورها برای تامین انرژی خود نیاز به عروق خونی جدید دارند. بدون وجود انرژی، سرطان پروستات قادر به رشد و گسترش نیست. IP6 سرعت متابولیسم گلوکز در تومور را کاهش می دهد. مکانیسم احتمالی اثر IP6 بر ضد متابولیسم، ناشی از کاهش پروتئینی به نام GLUT-4 است که در انتقال گلوکز نقش دارد.

محققان از مدت ها پیش به دنبال بررسی تفاوت های ژنتیکی بین جوامع آسیایی و کشورهای غربی بودند تا بتوانند تفاوت موجود در میزان گسترش سرطان پروستات در این دو نوع نژاد را توجیه کنند، اما مطالعه اخیر نشان داد که این تفاوت مربوط به ژنتیک نیست و از رژیم غذایی ناشی می شود. در رژیم غذایی آسیایی به دلیل مصرف زیاد فیبر، میزان دریافت IP6 بالاست اما در رژیم غذایی کشورهای غربی این ماده معمولا یافت نمی شود.

حبوبات، میوه ها، سبزیجات و غلات سبوس دار منابع غذایی فیبر هستند.

آنتی اکسیدان ها

محققان نقش بسیاری از ویتامین ها و املاح مانند ویتامین های E ، C ،سلنیم و روی (املاح) را برروی سرطان پروستات بررسی کرده اند. این ویتامین ها و املاح جزء آنتی اکسیدان ها (آنتی اکسیدان ها موادی هستند که سلول های شما را از آسیب اساسی مولکول های سمی به نام رادیکال های آزاد محافظت می کنند) هستند. آنتی اکسیدان ها با محافظت سلول ها در برابرمواد سرطان زا، خطر سرطان پروستات را کاهش می دهند.میوه ها، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات بهترین منابع غذایی ویتامین ها و املاح هستند که انواع وسیعی از مواد مغذی (شناخته و ناشناخته) را تأمین می کنند. بیشتر پزشکان برای کاهش خطر سرطان پروستات مکمل های تکی را توصیه نمی کنند. (ماندن کپسول هایی که تنها محتوی ویتامین E هستند)

اگر شما مولتی ویتامین می گیرید هوشیارانه آن را مصرف کنید. تنها یک جیره ی روزانه از ویتامین ها و املاح توصیه می شود و از مقادیر زیاد اجتناب کنید. مقادیر زیاد بعضی از ویتامین ها و املاح سمی هستند. برای مثال دریافت روزانه بیش از ۴۵۰ میلی گرم روی، ممکن است سبب کم خونی سیدروبلاستیک( نوعی کم خونی است که در آن بدن توانایی سنتز گلبول های قرمز خون را از دست می دهد) شود. با پزشک یا متخصص تغذیه ی خود درخصوص مصرف مکمل و هر چه بهتر تأمین کردن مواد مورد نیاز بدنتان صحبت کنید.

گوجه فرنگی

گوجه فرنگی و محصولات گوجه فرنگی، حاوی لیکوپن ( آنتی اکسیدانی که به گوجه فرنگی رنگ قرمز را می دهد) هستند. خوردن محصولات گوجه فرنگی یا دیگر غذاهای غنی از لیکوپن مانند هندوانه و گریپ فروت (صورتی رنگ) خطر ابتلا به سرطان پروستات را کم تر می کند. فراوان ترین لیکوپن در فرآورده های گوجه فرنگی پخته شده مانند سوپ گوجه فرنگی و سس اسپاگتی می باشد. گوجه فرنگی نپخته مقدار کمتری لیکوپن دارد. مکمل های لیکوپن مانند آنهایی که شما ممکن است در داروخانه پیدا کنید همان اثرات لیکوپن مشتق از غذاهای سالم را تأمین نمی کنند.

سویا

فرآورده های سویا مانند شیر سویا، آجیل سویا، حاوی ایزوفلاون ها( ترکیباتی که احتمالاً خطر سرطان پروستات شما را کاهش می دهند) هستند.حضور ایزوفلاون ها، پروتئین های اتصالی (گلوبولین ها) بدن شما را تحریک می کند تا هورمون جنسی تستوسترون را در کنترل نگه دارند. تستوسترون باند شده اثرات هورمونی کمی اعما ل می کند.این تئوری محققان است که کمتربودن تستوسترون موجود، خطررشد و پیشرفت سرطان را کمتر می کند. چون رشد سلول های سرطانی پروستات در محیط غنی از تستوسترون سریع تر است.

سیر

مصرف سیر کاهش خطر انواع بسیاری از سرطان ها، به انضمام سرطان پروستات را نشان داده است. نظر براین است که ترکیبات سولفور موجود در سیر عمل ایمنی را افزایش می دهند و این به مبارزه با رشد تومور کمک می کند. همچنین احتمال دارد این ترکیبات گسترش سلول های سرطانی را کاهش داده و تولید آنزیم هایی را که به از بین بردن ترکیبات سرطان زا کمک می کنند، افزایش دهند.

چای سبز

اندکی بعد از درو کردن، از برگ های چای خشک و خرد شده چای سبز به دست می آید. چای سبز حاوی ترکیبی طبیعی به نام اپی گالو کتچین گالات (EGCG) می باشد. حضور این ترکیب فعالیت آنزیم های ضروری برای رشد سرطان را مهار می کند.

گیاهان دارویی

مبلغان گیاهان دارویی بسیار مدعی هستند که برخی  نسخه های گیاهی از سرطان پروستات جلوگیری می کنند. نخلک، گیاهی است که احتمال دارد در سلامت پروستات سودمند باشد. محققان کاملاً نفهمیده اند که نخلک چگونه در درمان علائم ادراری (مانند تکررادرار یا دردناک بودن ادرار)عمل می کند. با این وجود آنها می دانند که این گیاه ازتبدیل تستوسترون به شکل هورمونی که در ارتباط با رشد بافت پروستات (بزرگی پروستات) است، جلوگیری می کند. ولی هنوزمعلوم نیست که این گیاه نقش جلوگیری کننده از پیشرفت سرطان پروستات را داشته باشد.گیا هان دارویی را هوشیارانه مصرف کنید. قبل از اینکه هر نوع گیاه دارویی مصرف کنید، با پزشکتان مشورت کنید.

فعالیت فیزیکی

ورزش می تواند سیستم ایمنی شما را تقویت کند. گردش و سرعت هضم را بهتر کند. همه ی این ها احتمالاً نقشی را در پیشگیری ازسرطان ایفا می کنند. ورزش به پیشگیری از چاقی ، یکی دیگر از عوامل خطر بالقوه ی سرطان پروستات نیز کمک می کند.

مراجعه به پزشک به طور منظم

معاینه ی سالانه ی پروستات نمی تواند به اندازه ی یک رژیم غذایی سالم و ورزش، خطر سرطان پروستات را کاهش دهد. اما داشتن یک معاینه ی منظم برای حفظ سلامتی بسیار مهم است. اگر سرطان پروستات پیشرفت کند معاینه ی دیجیتالی راست روده ای و آزمایش آنتی ژن مخصوص پروستات می تواند مشکل را در مراحل اولیه، هنگامی که درمان بیشترین اثر را دارد، کشف کند.

در ارتباط با تستهای آنتی ژن پروستات (psa)  و بزرگی پروستات و سرطان پروستات مطالب مفیدی در این مجموعه فیلم موجود است: مشاهده فیلم

بر گرفته از سایت تبیان و سیمرغ

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک