تعریف فتق

به تورم بوجود آمده توسط ارگانهاى داخلى در جدار شکم که بدنبال پارگى و یا ضعف در آن ایجاد میشود فتق گفته میشود. این تورم گاهأ مشاهده میشود و گاهأ ناپدید میشود. عوامل مختلفى از جمله افزایش فشار داخل شکم بدنبال سرفه، و احساس دفع باعث ایجاد تورم میشوند.

معمولأ در حالت خوابیده این تورم از بین میرود و در حالت ایستاده مشخص تر دیده میشود. بیشترین ارگانهاى داخل شکم که باعث ایجاد تورم میشود روده و امنتوم هستند ولى تقریبأ اکثر ارگانهاى داخل شکم میتوانند وارد کیسه فتق شوند. در مراحل پیشرفته بیمارى تورم حالت دایمى به خود میگیرد و شخص براى از بین بردن تورم بابد احشا داخل کیسه فتق را با دست به سمت شکم هدایت کند.

فتق هاى جدار شکم یا بدلیل ضعف ناشى از عدم تکامل کامل جدار شکم در دوران جنینى و یا بدلیل ضعف هاى اکتسابى در ساختار جدار شکم همانند ضعف در محل برشهاى جراحى بروز میکنند.

تقریبأ ٩٠ درصد فتق هاى جدار شکم را فتق هاى کشاله ران ( فتق اینگوینال) تشکیل میدهند. تعدادى از این فتق ها بدلیل باز ماندن کانال ناحیه کشاله ران و یا باز شدن مجدد آن بدلیل عوامل مختلف در سالها بعدى زندگى بوجود میایند که به این نوع فتق اصطلاحأ فتق غیر مستقیم اطلاق میشود. تعداد کمترى نیز در زمینه پاره شدن عضلات جدار شکم و کشاله ران بدنبال حرکات کششى و یا سنگین بوجود مى آیند که به این گروه فتق مستقیم گفته میشود.

انواع فتق

فتق نافى ، در اثر ضعف جدار ناف بوجود مى آید. ناف نیز همانند ناحیه کشاله ران از نقاط ضعیف آناتومیک جدار شکم است ولى برخلاف فتق کشاله ران که در آقایان بیشتر دیده میشود، این نوع فتق در خانمها بیشتر است.

فتق هاى انسیزیونال ، به فتق هایى گفته میشوند که در محل برشهاى جراحى بوجود مى آیند.

درمان فتق

درمان تمام انواع فتق هاى جدار شکم جراحى است.

با یک معاینه ساده تقریبأ تمام پزشکان توانایى تشخیص فتق را دارند. بویژه تشخیص فتق هاى محل جراحى و نافى راحتتر است و اکثرأ خود بیماران تشخیص این بیمارى را میدهند.

فتق نافى و فتق هاى انسیزیونال بعضأ با درد شکم همراه هستند و بویژه این درد بعد از مصرف غذا بیشتر میشود و دلیل بوجود آمدن آن قرار گرفتن قسمتى از روده در داخل کیسه فتق مى باشد.

تشخیص فتق کشاله ران

افراد ورزشکار که دچار فتق کشاله ران شده اند گاهى قبل از ایجاد تورم در ناحیه کشاله ران ، دردهاى مزمنى دارند که علامت اولیه فتق در این افراد است. در این موارد خاص تشخیص فتق با معاینه بسیار سخت است و لازم است براى بیماران از سونو گرافى و گاهى حتى ام ار اى جهت تشخیص استفاده کرد.

منبع:بیمارستان جم

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک