post_image

مثانه عصبی

مثانه عصبی یکی از اختلالات عملکرد مثانه می‌باشد که بدنبال آسیب سیستم عصبی ایجاد می‌شود. براساس محل درگیری و نوع درگیری عصبی به دو نوع تقسیم می‌گردد:
- مثانه بیش فعال یا انقباضی
- مثانه شل
کسانی که مثانه بیش فعال مبتلا هستند، بسیار کم یا اصلاً کنترلی به عملکرد مثانه ندارند. مثانه بطور خودبه خود و مکرر تخلیه می‌گردد و تخلیه بطور کامل انجام نمی‌گیرد. به همین دلیل خطر ابتلا به عفونتهای ادراری در این افراد افزایش می‌یابد.
مثانه شل خصوصیات متفاوتی دارد. در این افراد قسمتی از سیستم عصبی که وظیفه خبررسانی به مغز هنگام پرشدن مثانه، را دارد، دچار اختلال شده‌است در نتیجه با افزایش اندازه و ظرفیت مثانه روبرو خواهیم شد. زمانی که فشار ادرار در مثانه به اندازه‌ای برسد که ماهیچه‌های دریچه خروجی ادرار توانایی غلبه بر آن را نداشته باشد، ادرار شروع به ریزش می‌کند. در این نوع اختلال مثانه نیز مانند مثانه انقباضی، مثانه بطور کامل تخلیه نمی‌گردد.

عفونت مثانه

معمولاً به وسیله آزمایش هاى تشخیصى مانند آزمایش ادرار، سیستوسکوپى و سونوگرافى انجام مى گیرد. در عین حال درمان دارویى هم صورت گرفته و از آنتى بیوتیک ها و داروهاى ضداسپاسم استفاده مى شود. انتظار مى رود که با درمان به موقع، عفونت در کمتر از دو هفته خوب شود اما عود آن هم شایع است. ناکافى بودن درمان مى تواند سبب عفونت مزمن مجارى ادرار و نهایتاً نارسایى کلیه شود

بروز اغلب با عفونت‌هاى غدّه پروستات  یا سنگ‌هاى مثانه همراه هستند.

تشخیص عفونت مثانه

بررسی اولیه تشخیصی عبارتند از: آزمایش ادرار (که معمولا طبیعی است) و معاینه لگن.

برای تشخیص این بیماری، باید بیماری‌هایی که علایمی شبیه این بیماری را دارند (مثل عفونت مثانه، مشکلات کلیوی، عفونت‌های مجرای تناسلی، آندومتریوز و بیماری‌های آمیزشی) از نظر پزشک رد شوند

اگر سایر بررسی‌ها منفی باشند، اغلب، انجام سیستوسکوپی توصیه می‌شود. در این روش از یک وسیله باریک که سر آن منبع نورانی قرار دارد، برای دیدن داخل مثانه استفاده می‌شود. همراه با انجام آن نمونه‌برداری نیز انجام می‌گیرد تا احیاناً اگر سرطان وجود داشته باشد مشخص شود. یک مزیت دیگر سیستوسکوپی این است که با انجام آن، غالبا علایم تخفیف می‌یابند، زیرا در سیستوسکپی، مثانه با آب پر و متسع می‌شود و ظرفیت آن افزایش می‌یابد.

عفونت مثانه درد و سوزش هنگام دفع ادرار و تمایل مکرر به دفع ادرار به مقدار اندک است. شما اغلب یک درد سوزشى را زیر ناف در محلى که مثانه قرار دارد، احساس مى‌کنید. تب و ادرار خونى شایع نیستند و در صورت بروز لازم است فوراً به پزشک مراجعه شود.

درمان عفونت مثانه

 مقادیر زیادى آب بنوشید و مثانه خود را تا حد امکان خالى کنید. مصرف محلول نصف قاشق چایخورى جوش شیرین در نصف لیوان آب هر ۳ تا ۴ ساعت ممکن است به قلیائى کردن ادرار شما کمک کند. این درمان را بیش از ۴۸ ساعت ادامه ندهید. پزشک ممکن است آنتى‌بیوتیک تجویز کند که فوراً علائم را برطرف مى‌کند. پزشک ممکن است یک مسکن ادرارى نیز تجویز کند که تنها تا زمان وجود سوزش ادرار مصرف مى‌شود. عفونت‌هاى مثانه در مردان انجام آزمایش‌هائى را براى کشف علت زمینه‌اى عفونت الزامى مى‌‌سازد.

تومور مثانه

مثانه عضوی است تو خالی که درون حفره لکن خاصره وجود دارد و دیواره های ماهیچه ای و قابلیت انعطاف آن موجب می شود تا حدود ۲ پیمانه ادرار در آن جمع آوری گردد.
ادرار در کلیه ها ساخته شده و توسط دو لوله باریک (حالب) وارد مثانه شده ، دیواره مثانه چندین لایه دارد که بر اساس درگیری هر کدام از این لایه ها تومور مثانه را مرحله بندی می کنند . تومور مثانه به علت رشد سلولهای سرطانی در دیواره مثانه بوجود می آید که بیشتر موارد به شکل یک توده گل کلمی پایه دار است.
رشد سلولهای سرطانی می تواند به خارج مثانه نیز گسترش یابد و یا حتی به اعضا دور دست ، دست اندازی کند.

علائم تومور مثانه

- وجود خون در ادرار
- سوزش و درد هنگام دفع ادرار
- احساس نیاز به دفع ادرار علیرغم نداشتن ادرار
- اشکال در دفع ادرار
-
و در صورت عدم تشخیص به موقع تومور مثانه

- کاهش وزن
- کاهش اشتها
- تب
- دردهای استخوانی ودردهای ناحیه مقعد و یا ناحیه لگن

علل تومور مثانه

- سیگار یکی از مهمترین عوامل خطر برای تومور مثانه می باشد ( به میزان ۵-۴ برابر افراد عادی ) حتی در کسانیکه در معرض دود سیگارهستند نیز احتمال خطر بالاست.
- قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی صنعتی ( مانندلاستیک ، صنایع رنگ، صنایع چاپ ، تولیدات گاز و قیر، صنایع پردازش آلومینیوم و آهن )
- عفونت طولانی مدت با کرم انگلی “شیستوزما هماتوبیوم”
- عفونتهای طولانی مدت یا مکرر در ناحیه مثانه
- افزایش سن ( این بیماری در افراد زیر ۴۰ سال نادر است)
- جنسیت : این بیماری در مردان حدود ۳ برابر بیشتر از زنان اتفاق می افتد
- نژاد: در افراد سفید پوست بیشتر از سیاهپوستان اتفاق می افتد.
- مصرف میوه و سبزیجات احتمال خطر را کاهش می دهد و بر عکس نوشیدن قهوه زیاد احتمال خطر را افزایش می دهد.
- سابقه رادیوتراپی یا شیمی درمانی باعث افزایش خطر می شود.

درمان سرطان مثانه

درمان سرطان مثانه به مهاجم یا غیر مهاجم بودن آن بستگی دارد. برای سرطان های غیر مهاجمی که زود تشخیص داده می شوند پزشک سعی می کند سرطان را از طریق یک اشعه الکتریکی شدید که به وسیله سیستوسکوپ وارد مثانه می شود تخریب کند,این روش درمانی فولگوریشن نامیده می شود؛برای سرطان های کوچک این روش تنها روش لازم است و نیاز به سایر اقدامات نمی باشد.یک روش درمانی دیگر شامل ریختن داروهای شیمی درمانی در درون مثانه است. این روش درمانی هیچ عارضه خاصی را برای شما ایجاد نمی کند.
سرطان های بزرگتر که به درون عضلات دیواره مثانه راه یافته اند باید به وسیله عمل جراحی برداشته شوند. بعضی اوقات قسمتی از مثانه یا تمام آن برداشته می شود,این عمل جراحی سیستکتومی نام دارد .اگر کل مثانه برداشته شود تحت بیهوشی, عمل صورت می گیرد. حالب ( مجرایی که ادرار را از کلیه به مثانه هدایت می کند )به قسمتی از روده کوچک که ایلئوم نامیده می شود, متصل می شود تا ادرار از کلیه به ایلئوم هدایت شود. سپس سوراخی بر روی شکم ایجاد می شود تا ادرارازطریق این مجرااز روده خارج شود.یک کیسه پلاستیکی مخصوص نیز به این سوراخ متصل می شود.
سایر اقدامات درمانی برای سرطان های مهاجم شامل رادیو تراپی وشیمی درمانی برای سرطان هایی است که سلول های آن ها به خارج مثانه دست اندازی کرده اند.
ممکن است درمان شما ترکیبی از درمان های ذکر شده باشد.

منبع : پزشک مثانه تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک