سیستیت (Cystitis)  

به التهاب مثانه سیستیت گفته می شود که به دو صورت حاد و مزمن دیده میشود. از دلایل سیستیت می توان به عفونت ها، اشعه X، التهاب پروستات،جسم خارجی در مثانه، پیچ خوردگی یا پارگی کیست تخمدان، دلائل عصبی- روانی و تحریکات شیمیایی (صابون و مواد شوینده) اشاره کرد.

  سیستیت بینابینی یا  Interestitial Cystitis (IC)

یک اختلال مزمن مثانه است که به آن سندرم ( تکرر ادرار، فوریت، سوزش ادرار) یا سندرم مثانه ی دردناک هم گفته میشود. در این اختلال دیواره مثانه ملتهب و تحریک شده است . التهاب می تواند سبب ایجاد اسکار و سفتی مثانه و در نتیجه کاهش ظرفیت آن شود. همچنین خونریزی های ته سنجاقی و در موارد نادر زخم دیواره مثانه ایجاد میشود.

 تشخیص IC:

-         حضور درد مثانه به همراه علائم سوزش و تکرر ادرار

-         رد سایر علل

علل IC تا به حال شناخته نشده است.

IC را اشتباها بعنوان یک عفونت ادراری تشخیص می دهند.

و معمولا مدتها بیمار بدون تشخیص صحیح و قطعی سرگردان می ماند. از زمان شروع اولین علائم تا تشخیص بیماری معمولا حدود چهار سال طول می کشد. IC معمولا حوالی سن ۴۰-۳۰ سالگی دیده میشود اما در سنین جوانتر هم دیده شده است.

زنها ده برابر بیشتر از مردان مبتلا می شوند. سیگار سبب بدتر شدن علائم IC می شوند (ضمنا سیگار علت اصلی سرطان مثانه نیز می باشد).

علائم IC شامل:

-         تکرر ادرار

-         سوزش ادرار

-         فوریت ادرار

-         درد به هنگام مقاربت

-         دردهای لگنی/ درد بالای استخوان عانه

-         شب ادراری

علائم IC از فردی به فرد دیگر یا حتی در یک فرد در زمان های مختلف متفاوت است. شدت درد به هنگام پر شدن مثانه با زمانی که مثانه تخلیه می شود فرق دارد. علائم IC دوران قاعدگی در خانم ها تشدید میشود.

تکرر ادرار همیشه به سایز و اندازه مثانه بستگی ندارد بسیاری از مبتلایان علیرغم اینکه ظرفیت مثانه آنان نرمال می باشد تکرار ادرار شدید دارند. مبتلایان حتی ممکن است ۶۰ بار در روز به دستشویی بروند. در امریکا ۳/۱ میلیون مبتلا به IC وجود دارد که یک میلیون آنها زن هستند.

 بسیاری از زنانی که IC دارند بیماری های همراه دیگر مثل سندرم روده تحریک پذیر یا فیبرومیالژیا دارند بنابراین برخی دانشمندان معتقدند که IC ممکن است یک تظاهر مثانه ای از یک وضعیت عمومی‌تر باشد که در ارگان ها و قسمت های مختلف بدن ایجاد التهاب می نماید. روی مسئله توارث هم دارد تحقیق می شود و در برخی موارد مادر و دختر یا دو خواهر مبتلا دیده شده اند. اما عمومیت ندارد.

نکته: IC خطر ابتلا به سرطان را افزایش نمی دهد.

عوارض IC

-         افسردگی مزمن

-         درد مزمن: که سبب تغییر شیوه زندگی می شود

-         ضربه روحی

-         افزایش هزینه به علت ارجاع به پزشکان مختلف

-         عوارض درمان (بسته به نوع درمان)

 درمانIC

درمان استاندارد و موثری شناخته نشده است. چون علت ناشناخته است. درمان براساس آزمون و خطا است تا وقتی فرد احساس آسودگی کند نتایج از فردی به فرد دیگر متفاوت است.

تنها درمان خوراکی که ثابت شده تا حدی موثر است المیرون (Elmiron) می باشد که در سال ۱۹۹۶ توسط FDA تصویب شده است  . این دارو دیواره مثانه را می پوشاند. مکانیزم دقیق آن مشخص نیست احتمالا نقص دیواره داخلی مثانه را بهبود می بخشد.

از سایر داروهای خوراکی نظیر آسپیرین ، استامینوفن کدئین ، بروفن و آمی تریپتیلین همچنین از روش تزریق دارو به داخل مثانه نیز در درمان IC استفاده می شود.

سایر روشها شامل روش اتساع مثانه با مایع و  همچنین روش تحریک الکتریکی اعصاب مثانه از طریق پوست  (TENS) می باشد که از بحث تخصصصی در رابطه با این روشها صرفه نظر می کنم.

آموزش مثانه ( Bladder training)

از تکنیک های Relaxation استفاده می کنند تا مثانه را تربیت کنند فقط در مواقع خاص کار کند. در این روش بیمار تصمیم می گیرد در زمان های طراحی شده ادرار کند و زمانها را در جدول طراحی شده یادداشت می کند. و بتدریج فاصله زمانی بین هر بار ادرار کردن را زیاد می کند.

Physical Therapy

ورزش های کششی ملایم ( یوگا ) سبب رفع علائم IC میشوند و اسپاسم عضلات لگن را برطرف می کنند.

جراحی

وقتی همه ی درمانهای موجود با شکست مواجه شدند در نهایت جراحی انجام می شود.

منبع: آگاهی شفا بخش

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: