مثانه نوروژنیک به چه معنا است؟
neurogenic bladder

مثانه نوروژنیک یعنی مثانه عصبی. احتمالا می ‌دانید که سیستم عصبی خودکار در بدن ما مثانه و مجاری ادراری را عصب‌ دهی می‌ کند و این اعصاب در احساس پُر شدن مثانه، احساس نیاز به دفع ادرار و کمک به تخلیه ادرار نقش اصلی دارند؛ اما شاید ندانید که به مرور زمان، بیماری دیابت می‌ تواند روی سیستم عصبی خودکار تاثیر بگذارد و کار این سیستم را مختل کند.

 در اوایل با به وجود آمدن اختلال در کار این سیستم، فرد احساس می ‌کند ادرار کمتری دارد، یعنی با این که مثانه‌ اش پُر است چون این حس او کمتر شده برای تخلیه ادرار دیرتر می‌ رود. کم ‌کم با پیشرفت اختلال در کار اعصاب، تخلیه مثانه هم دچار مشکل می‌ شود، یعنی عضلات مثانه به خوبی نمی ‌توانند منقبض شوند و ادرار را خالی کنند، در نتیجه مقداری از ادرار در مثانه باقی می‌ ماند.

باقی ‌مانده ادرار در مثانه به افزایش احتمال عفونت ادراری منجر می ‌شود.

 دیابت با مختل کردن کار اعصاب مثانه باعث می‌ شود تخلیه ادرار مختل شود و به تدریج ادرار زیادتری در مثانه بماند و حجم مثانه افزایش یابد.

فرد دیابتی در این حالت دچار بی ‌اختیاری ادرار می‌ شود چون مثانه پُر شده به‌ صورت سرریز ادرار را نشت می ‌دهد، بدون آن که فرد احساس کند مثانه ‌اش پُر است و یا برای تخلیه ادرار مراجعه کند.

 برای پیشگیری از مختل شدن سیستم عصبی این منطقه توصیه می‌ شود افراد دیابتی قند خون ‌شان را تحت کنترل دقیق بگیرند.

اگر شما از نظر فشارخون، افزایش چربی‌ های خون و قند کنترل ‌های لازم را داشته باشید، انتظار نداریم عوارض جدی روی سیستم ادراری و قسمت اعصاب خودکار ایجاد شود.

وقتی سیستم عصبی خودکار مثانه خراب شود، مثانه سلامت خود را از دست می ‌دهد و عملا ماهیچه آن قدرت انقباضی برای تخلیه ادرار ندارد، حتی وقتی پُر شده و منبسط می‌ شود به دلیل خرابی اعصاب آن منطقه، پیام پُر شدن را به مغز مخابره نمی‌ کند و شما برای تخلیه مثانه مراجعه نمی ‌کنید و لذا کمتر به دست‌ شویی می ‌روید، در حالی که مثانه ‌تان پُر است و بی ‌اختیار ادرار می ‌کنید.

احتمال عفونت ادراری نیز در این حالت افزایش می ‌یابد و انواع عفونت ‌های ادراری، چه عفونت مثانه، چه کلیه و چه آبسه ‌های کلیوی در فرد دیده می‌ شود.

 در مراحل اولیه ‌ای که فرد دیابتی با اختلال سیستم عصبی مثانه مواجه است با یک‌ سری آموزش ‌ها و برنامه خاص به او کمک ‌ می ‌کنند؛

* برای مثال، می ‌گویند هر ۳ یا ۴ ساعت یک بار حتی اگر احساس ادرار ندارید، به دست ‌شویی بروید و با تحریک قسمت‌ های تحتانی شکم، مثانه را وادار به تخلیه کنید.

* به این افراد یک ‌سری دارو هم می ‌دهند تا انقباضات عضلانی مثانه ‌اش را تقویت کند.

دقت کنید با پیشرفت مشکل، حتی به جایی می ‌رسیم که مثانه عملا کارایی ندارد و بیمار با سونداژ متناوب هر ۴ تا ۶ ساعت یک بار باید ادرارش را تخلیه کند.

پیشگیری از این مشکل و کنترل قند خون منطقی‌ ترین و آسان ‌ترین روش است.

 منبع: تبیان

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک