مثانه اندامی توخالی است که در بخش پایینی شکم قرار دارد. ظاهرش شبیه به یک بادکنک کوچک است و یک دیوارۀ ماهیچه‌ای دارد که امکان منقبض شدن و منبسط شدن را برایش فراهم می‌کند. ادرار تا زمانی‌که از بدن خارج شود، در مثانه جمع می‌شود. ادرار، مایعی زائد (دفعی) است که توسط کلیه‌ها در هنگام پاک‌سازی خون تولید می‌شود. ادرار از طریق دو لوله به نام میزنای از کلیه‌ها به مثانه می‌ریزد. هنگامی‌که مثانه در حین ادرار کردن خالی می‌شود، ادرار از طریق لوله‌ای دیگر به‌نام پیشابراه از مثانه و در نهایت از بدن خارج می‌شود.

انواع سرطان مثانه

سه نوع سرطان در سلول‌های غشاء مثانه ایجاد می‌شوند. این سرطان‌ها با توجه به نوع سلول‌های بدخیم (سرطانی) نام‌گذاری می‌شوند:

  • ترانزیشنال سل کارسینوم (Transitional Cell Carcinoma): سرطانی است که در سلول‌های موجود در درونی‌ترین لایۀ مثانه ایجاد می‌شود. این سلول‌ها می‌توانند با پر شدن مثانه منبسط شده و با خالی شدن آن منقبض شوند. بیش‌تر سرطان‌های مثانه در سلول‌های ترانزیشنال ایجاد می‌شوند.
  • کارسینوم سلول سنگفرشی (Squamous Cell Carcinoma): سرطانی است که در سلول سنگفرشی ایجاد می‌شود، که سلول‌هایی ظریف و مسطح هستند که ممکن است پس از عفونت‌ها یا التهاب‌های بلند مدت، در مثانه به‌وجود آیند.
  • آدنوکارسینوم(Adenocarcinoma): سرطانی است که در سلول‌های غده‌ای ( Glandular ، غدۀ مترشحه یا Secretory)  به‌وجود می‌آید. سلول‌های غده‌ای موجود در مثانه، موادی مخاط مانند تولید می‌کنند.

سرطانی که به غشای مثانه محدود می‌شود سرطان مثانۀ سطحی نامیده می‌شود. سرطانی که در سلول‌های ترانزیشنال آغاز شود، ممکن است از غشاء مثانه گذشته و به دیوارۀ ماهیچه‌ای مثانه حمله کند و یا به اندام‌های مجاور و غدد لنفاوی سرایت کند؛ به این نوع سرطان، سرطان مثانۀ مهاجم می‌گویند.

علائم سرطان مثانه

- وجود خون در ادرار

- درد در حین ادرار کردن.

احتمال دارد این علائم در اثر سرطان مثانه ایجاد شده باشند، گرچه تعدادی دیگر از بیماری‌ها نیز چنین علائمی دارند.

استعمال دخانیات، جنسیت و رژیم غذایی می‌تواند بر خطر ابتلا به سرطان مثانه تأثیرگذار باشد.

هر آنچه که احتمال ابتلا به بیماری را افزایش دهد، عامل خطرزا نامیده می‌شود. عوامل خطرزای مربوط به سرطان مثانه عبارتند از:

  • استعمال دخانیات.
  • قرار داشتن در معرض برخی مواد در محل کار، از جمله لاستیک، بعضی رنگ‌ها و منسوجات خاص، رنگ‌های ساختمانی و نقاشی و تعدادی از فرآورده‌های آرایشگری.
  • رژیم غذایی حاوی میزان بسیار زیاد گوشت سرخ شده و چربی.
  • مسن بودن، مرد بودن و سفیدپوست بودن.
  • ابتلا به عفونتی ناشی از نوعی انگل خاص.

وجود خون در ادرار (که باعث می شود رنگ ادرار کمی کدر شود و یا در برخی موارد قرمز کم‌رنگ شود).

  • تکرر ادرار یا احساس نیاز به ادرار کردن بدون اینکه قادر به ادرار کردن باشید.
  • درد در حین ادرار کردن.
  • درد در قسمت پایینی کمر و پشت.

تشخیص سرطان مثانه

از آزمایش‌های بررسی ادرار، واژن یا راست‌روده جهت کمک به شناسایی (یافتن)برای  تشخیص سرطان مثانه استفاده می‌شود.

منبع:پزشکی

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک