امروزه می دانیم که ناباروری مردانه درحدود ۵۰% زوج های نابارور وجود دارد .در نتیجه باید از مردان یک شرح حال و معاینه فیزیکی کامل گرفته شود . وقتی که مردی بخواهد از لحاظ ناباروری درمان شود ، تجزیه و تحلیل اسپرم اساس کار در ارزیابی ناباروری مردان محسوب می شود .در صورت لزوم ارزیابی کاملتری نیز باید انجام گیرد ، شامل معاینات اورولوژی و اندوکرینولوژی.

مردان هم مثل زنان و بصورت همزمان از لحاظ ناباروری تحت بررسی قرار می گیرند

به هر فرد نابارور روشهای درمانی مختلفی پیشنهاد می گردد . توانایی های مختلفی از لحاظ تعداد روش های درمانی برای درمان اختلالات مردانه وجود دارد .با این وجود ، چنانچه روشهای ساده و ابتدایی درمانی موثر واقع نشدند یا اگر اختلالات اسپرم از لحاظ شدت متوسط تا شدید باشد ، به زوجین توصیه می شود یا از روش تلقیح اسپرم در داخل رحم ((IUI )) یا از تکنولوژی پیشرفته درمان ناباروری مثل روش لقاح خارج از رحمی (( IVF )) و یا تزریق اسپرم به داخل سیتوپلاسم تخمک ICSI استفاده نمایند .

((IUI )) با استفاده از اسپرم همسر به زوج هایی که عامل ناباروری مردانه باشد، پیشنهاد می گردد، البته در صورتی که نارسایی اسپرم مرد از نوع خفیف یا متوسط باشد . در برخی شرایط ،روش های پیشرفته برای بسیاری از انواع ناباروری های مردان ، اثر بخش ترند . این روش ها عبارتند از روش لقاح خارج از رحمی ( IVF ) و روش تزریق اسپرم به درون تخمک ( ICSI ) . روش تزریق اسپرم به درون سیتوپلاسم تخمک انقلابی در درمان ناباروری مردان ایجاد نموده است .

امروزه ما همه انواع نارسایی اسپرم مثل تعداد ناکافی ، عدم تحرک اسپرم ، مشکل مورفولوژی اسپرم ، وجود آنتی بادی های ضد اسپرم ، و حتی عدم وجود اسپرم مردان در موقع انزال ( آزو اسپرمی ) را بصورت کاملا اثر بخش درمان می کنیم . در این موارد ، اسپرم را می توان از طریق جراحی سرپایی از اپیدیدیم یا بیضه استخراج نموده و همراه تزریق اسپرم به داخل سیتو پلاسم تخمک درمان نمود .

ارزیابی   فاکتور مردانه

تجزیه و تحلیل اسپرم یکی از اولین مراحل ارزیابی زوج های نابارور ، تجزیه و تحلیل اسپرم می باشد. نمونه اسپرم ۴ – ۲ روز پس از آخرین فعالیت جنسی جمع آوری می شود . پس از جمع آوری اسپرم ، حجم، تعداد اسپرم موجود ، تعداد اسپرم متحرک ، و درصد اسپرم طبیعی تعیین می گردند . ملاک طبیعی بودن اسپرموگرام در تجزیه و تحلیل آن شامل حجم ۵ – ۳ میلی لیتر اسپرم , تعداد بیشتر از ۲۰ میلیون اسپرم در میلی لیتر , تحرک بیشتر از ۵۰% و با استفاده از ملاکهای بسیار دقیق ساختاری بیشتر از ۶% اسپرم ها ساختار طبیعی داشته باشند .

منبع:دانشگاه علوم پزشک مشهد

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک