post_image

نارسایی کلیه و دیابت

دیابت و فشارخون عامل ۷۰ درصد از موارد نارسایی کلیه اند. کلیه‌ها یک جفت عضو کوچک (تقریبا به اندازه یک دست مشت کرده) لوبیایی‌شکل هستند که در دو طرف مهره‌ها و در زیر دنده‌های تحتانی قرار گرفته‌اند. این اعضا، محصولات فرعی متابولیسم و سموم را به صورت ادرار از بدن دفع می‌کنند و تعادل مایعات و املاح بدن را به عهده دارند. با وجود چنین اعضای مهمی در بدن، ما انواع غذاها، داروها، مواد افزودنی و مایعات اضافی را مصرف می‌کنیم و نگران تولید بیش از حد محصولات فرعی و زاید نیستیم، زیرا کلیه‌های سالم، مقادیر اضافی این مواد را در ادرار دفع می‌کنند. اما آیا می‌دانید رعایت نکردن چه مسایلی باعث می‌شود کلیه تخریب ‌شود و از کار بیفتد؟

تغییر در تعداد دفعات ادرار یا حجم ادرار در شبانه‌روز، تغییر رنگ ادرار، ورم صورت یا ورم پاها و درد یا سوزش حین دفع ادرار می‌تواند از علایم ابتلا به بیماری کلیوی باشد.

اهمیت ندادن به این علایم، ممکن است به تخریب بخشی از بافت کلیه بینجامد. زمانی که قسمتی از کلیه از بین برود و از این واقعه مدت زمانی بگذرد، ممکن است دیگر ترمیم نشود. در حالی که اگر به سرعت متوجه عوامل خطرزا برای کلیه شویم، به احتمال زیاد می‌توان از نارسایی برگشت‌ناپذیر کلیه پیشگیری کرد. متاسفانه گاهی فرد هنگامی از بیماری کلیوی خود آگاه می‌شود که بخش زیادی از بافت کلیه از بین رفته است. در این موارد نکته بسیار مهم، اتخاذ تدابیر و اقدام‌هایی است که بافت باقیمانده کلیه را از آسیب حفظ کند. اگر این اقدام‌ها به درستی انجام شوند، معمولا تا سال‌های سال فرد می‌تواند با بخشی از کلیه که کار می‌کند، با سلامت به زندگی ادامه دهد. مهم‌ترین این اقدام‌ها، کنترل دقیق فشارخون تحت نظر پزشک است. اگر فردی دچار کم‌کاری کلیه است، در مصرف انواع داروها باید احتیاط زیادی به خرج دهد. ما از چنین بیمارانی می‌خواهیم هرگاه به پزشک مراجعه می‌کنند، یادآوری کنند دچار این مشکل هستند تا پزشک در تجویز داروها ملاحظات لازم را در نظر بگیرد. انجام تصویربرداری با ماده حاجب در چنین افرادی منع دارد و لازم است به این نکته نیز توجه شود.

غذا و بیماری کلیه

کاهش مصرف میوه و سبزیجات، دریافت بیش از حد پتاسیم، مصرف موادغذایی‌ای که باعث افزایش فشارخون می‌شود، استفاده بیش‌ازحد کود در فرآیند تهیه میوه و سبزیجات، مسمومیت‌های تغذیه‌ای و سموم مورد استفاده در دفع آفات، زمینه ابتلا به نارسایی کلیوی را فراهم می‌کند.
درواقع عدم پاکسازی کامل سموم مورداستفاده در دفع آفات گیاهی یا نگهداری موادغذایی مانند گندم باعث ابتلا به این بیماری می‌شود. سیر روند این بیماری به‌گونه‌ای است که با گذشت زمان بیماری نمایان می‌شود. نتایج تحقیقات نشان می‌دهد استفاده از ظروف آلومینیومی هم که باعث ترکیب آلومینیوم با موادغذایی داخل آن می‌شود در ابتلا به نارسایی کلیوی موثر است. مصرف خودسرانه داروها به خصوص مسکن و آنتی‌بیوتیک‌ها و برخی از داروها بدون نسخه پزشک در وهله اول به کبد و سپس به کلیه آسیب می‌رساند. توصیه می‌شود افراد مبتلا به فشارخون رژیمی کم‌نمک بگیرند و به اندازه کافی مایعات بنوشند. مصرف پروتئین را هم کاهش بدهند. دریافت موادغذایی پرپروتئین باعث افزایش کارکرد کلیه و تشدید بیماری می‌شود. از زیاده‌روی در مصرف گروه موادغذایی چرب و چربی‌ها و گوشت پرهیز کنند. بهتر است بدانید محافظت از کلیه در سلامت قلب هم موثر است. اگر دیابت دارید از کلیه‌هایتان مراقبت کنید و وزن خود را کاهش دهید. بیماران کلیوی باید از سبزی‌ها و میوه‌های کم‌پتاسیم مانند سیب، نارنگی، لیمو، گریپ‌فروت، گیلاس، توت‌فرنگی، هلو، آناناس، هندوانه، تمشک و زغال‌اخته استفاده کنند. موز، خرما، کیوی، گلابی، آلو، شلیل، زردآلو، طالبی و خربزه دارای پتاسیم بالا هستند. موز میوه‌ای است که قند و پتاسیم بالایی دارد و در بیماران مبتلا به دیابت و کلیوی منع مصرف دارد. کدو حلوایی هم جزو سبزی‌ها به حساب می‌آید که هم نشاسته بالا (مضر برای دیابتیک) و هم پتاسیم بالایی دارد (مضر برای کلیوی). خیار، کاهو، گل‌‌ کلم، پیاز، فلفل، کدو، بادمجان و شلغم جزو سبزی‌های مطمئن هستند.

عفونت حاد کلیه

اگر عفونت به کلیه ها سرایت کند، این عضو هم درگیر می شود که خطرناک است. این عارضه ممکن است به اشکال گوناگون در زنان جوان بروز کند؛ از علائمی شبیه التهاب مثانه همراه با درد خفیف پهلو گرفته تا عفونت شدید ناشی از باکتری های گرم منفی. اینجا هم پای«باکتری اشرشیاکولی»در میان است که در ۸۰ درصد موارد عامل اصلی محسوب می شود.

وجود خون در ادرار یا هماچوری ممکن است با چشم دیده شود یا تنها هنگامی که ادرار زیر میکروسکوپ آزمایش می‌شود، آشکار شود. هماچوری اغلب هنگامی کشف می‌شود که آزمایش ادرار به علل دیگری نظیر تست غربالگری در زمان معاینات بالینی روتین، درخواست شود. هماچوری از طیف گسترده‌ای از مشکلات کلیوی یا مجاری ادراری نظیر عفونت، سنگ‌ها، کیست‌ها یا تومورها ناشی می‌شود. با این وجود، بسیاری از افراد دارای هماچوری علیرغم بررسی‌های دقیق، مدرکی دال بر هیچ کدام از این مشکلات را ندارند. این افراد حالتی تحت عنوان هماچوری خوش خیم دارند که همراه آسیب کلیوی نیست. هماچوری خوش خیم دو فرم دارد، عودکننده(تک گیر) و فامیلی (ارثی). هماچوری عودکننده خوش خیم معمولاً در اطفال دیده می‌شود ولی ممکن است تا اواخر زندگی مشخص نشود.

درمان عفونت کلیه

اگربیمار تهوع و استفراغ شدید نداشته باشد، می توان به طور سرپایی به او دارو یا داروهای خوراکی داد. در غیر این صورت، بیمارانی که به شدت حالت تهوع و استفراغ می کنند، بیمارانی که شدت بیماری شان متوسط تا شدید است و بیماران حامله برای درمان باید در بیمارستان بستری شوند. درمان دارویی بین ۱۰تا۱۴روز است. آنهایی که در بیمارستان بستری هستند، با تزریق وریدی آنتی بیوتیک های مناسب تحت درمان قرار می گیرند. علائم باید ظرف۴۸تا۷۲ساعت پس از شروع درمان برطرف شود. اگر تب و درد پهلو۷۲ساعت پس از آغاز درمان همچنان وجود داشت. پزشک احتمال می دهد که آبسه دور کلیه یا آبسه داخل کلیه بروز کرده یا مجرای ادرار بیمار مسدود شده باشد. در این حالت باید سونوگرافی یا سی تی اسکن انجام شود. دو هفته پس از شروع درمان، بیمارحتماً باید برای پیگیری درمانش مراجعه کند و پزشک دستور می دهد که کشت ادرار تکرار شود. به این ترتیب می توان از موفق یا ناموفق بودن درمان اطمینان حاصل کرد.

 

منبع : متخصص عفونت کلیه

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: