post_image

نوروبلاستوما

سرطان نوروبلاستوما

نوروبلاستوما چیست ؟

نوروبلاستوما نوعی سرطان است که در شیرخواران و کودکان و به ندرت در بالغین هم دیده می شود . معمولا سلول های این سرطان ، سلول های عصبی اولیه و در حال تکامل هستند که در رویان یا جنین یافت می شوند .( واژه نورو به معنی عصب بوده و بلاتوما اشاره به سرطانی دارد که سلول های نارس یا در حال رشد را درگیر می کند .)

نورون ها ( سلول های عصبی ) اجزای اصلی مغز و طناب نخاعی بوده و به وسیله اعصاب به هم مربوط می شوند . این سلول ها برای اعمالی چون فکر کردن ، حس و حرکت لازم هستند .

تمام تومورهای سیستم عصبی سمپاتیک دوره طفولیت بدخیم نیستند . برخی از گانلیون ها بدرستی رشد نمی کنند . آن ها می توانند تومورهای خوش خیم را به وجود بیاورند . بر این تومورهای خوش خیم گانگلیونوروما نام نهاده اند .

گانگلیونوروبلاستوما ، یک تومور سرطانی است که حاوی نوروبلاست ( سلول های عصبی که در رویان یافت می شود ) های نارس بوده که می تواند به صورت غیر طبیعی گسترش یابد .

گانگلونوروما : بافت کاملا تکامل یافته ای است که معمولا با جراحی برداشته می شود .

این بیماری از معدود سرطان های اطفال است که هورمون هایی ترشح شده از آن باعث تغییرات ناخواسته ای چون اپسوکلونوس ( حرکات چرخشی چشم ها ) ، میوکلونوس ( پرش استاتیک و سفت عضلات ) و اسهال می شوند .

نوروبلاستوما سویم سرطان شایع اطفال است ، به نظر میرسد از ۹۱۰۰ کودک سرطانی که در سال ۲۰۰۲ تشخیص داده شده ۳/۷% آن ها به این بیماری گرفتار شده باشند . شیوع این بیماری در کودکان زیر ۱۵ سال ۱ تا ۸۰هزار در هر سال می باشد و هر ساله ۵۵۰ مورد جدید بیماری تشخیص داده میشود .

نوروبلاستوما در پسران بیش از دختران دیده می شود .

علت نوروبلاستوما

علت ایجاد این بیماری به طور کامل شناخته نشده است .بسیاری از محققین بر این باورند که هر گاه اختلالی در روند بلوغ سلول های نوروبلاست طبیعی جنینی و تبدیل آن ها به سلول های عصبی یا مدولای فوق کلیه به وجود آید ، این سلول ها هم چنان به رشد و تقسیم خودادامه دهند ، نوروبلاستوما به وجود می آید .

تشخیص نوروبلاستوما

در موارد نادر ، می توان نوروبلاستوما را قبل از تولد و با استفاده از سونوگرافی ( روشی که از امواج صوتی برای تصویرسازی اعضای داخلی جنین استفاده می کنند ) تشخیص داد . روش های سونوگرافی معمولا برای تخمین سن جنینی یاپیش بینی زمان تولد و مراقبت از نقایص معمول تولد به کار می رود . پیشرفت های به عمل آمده در تکنولوژی سونوگرافی و یا روش های دیگر می تواند منجر به پیدایش روش های دقیق تری برای کشف پیش از تولد این بیماری شود .

علایم نوروبلاستوما :

شایع ترین علامت نوروبلاستوما ، وجود یک توده یا برآمدگی غیرمعمول است که معمولا در شکم کودک یافت شده و باعث برجستگی در آن قسمت می شود . کودک ممکن است از احساس پری شکم ، ناراحتی و یا درد شکایت کند که اثرات مستقیم وجود تومور در آن ناحیه می باشند .

زمانی که متاستاز استخوانی رخ دهد ، کودک قادر به تکلم از درد استخوان ها شکایت خواهد کرد و اگر به استخوان های پشت گسترش یابد می تواند باعث فشار روی طناب نخاعی شده و علایمی چون ضعف ، فلج و یا کرختی به وجود آورد .

در یک چهارم موارد ممکن است کودک دچار تب شده باشد . نشانه های کمتر شایع عبارتند از : اسهال مقاوم ، فشارخون بالا ( به دلیل تحریک پذیری ) ،ضربان سریع قلب ، سرخی پوست ، گر گرفتگی و تعریق .

نوروبلاستوما ، آن گاه که اعصاب را در قفسه سینه یا گردن تحت فشار قرار دهد ، علایم دیگری نیز ایجاد می کند . از جمله افتادن پلک و مردمک های تنگ و کوچک ، فشار روی اعصاب دیگر نزدیک نخاع می تواند باعث از دست رفتن توان حرکتی بازوها و ساق ها شود .

لکه های آبی یا بنفش شبیه کبودشدگی های کوچک ، می تواند نشانگر گسترش بیماری به پوست باشد .

چشمان کودک به شکلی غیر طبیعی حرکت می کنند . این وضعیت با نام نشانگان اپسوکلونوس – میوکلونوس شناخته می شود .

نوروبلاستوما چگونه تشخیص داده می شود ؟

آزمایش های خون و آزمایش ادرار : سلول های عصبی طبیعی مواد شیمیایی خاصی به نام نوروترانسمیتر از خود آزاد می کنند که فعالیت اعصاب را تحت کنترل دارند . یک گروه اصلی نوروترانسمیترها که به وسیله سلول های سیستم عصبی سمپاتیک تولید می شوند ، کاته کولامین نام دارند . زمانی که بدن مولکول های کاته کولامین را به متابولیت های آن ( قطعات کوچکتر ) تجزیه می کند ، این مواد از طریق ادرار از بدن دفع می شوند . در حدود ۹۰% موارد نوروبلاستوما ، سلول ها کاته کولامین ها را به حدی ترشح می کنند که در ادرار و خون قابل سنجش باشند . بعضی علایم مرتبط با نوروبلاستوما هم چون فشار خون بالا ، ضربان سریع قلب یا اسهال ، مستقیما به دلیل افزایش کاته کولامین ها می باشند .

منبع: تیک تاک

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک