post_image

علایم سنگ کلیه

علایم و نشانه های سنگ کلیه عبارتند از: دردشدید ( که اغلب هنگامی بروز می کند که سنگ در دستگاه ادراری به حرکت درمی آید و موجب تحریک یا انسداد حاد می شود)، ادرار خونی(هِماچوری، که در اثر بزرگ تر شدن یا به حرکت درآمدن سنگ ایجاد می شود)، گاهی تهوع و استفراغ، تکرر ادرار یا سوزش ادرار که در اثر نزدیک شدن سنگ به مثانه ایجاد می شوند و بروز تب و لرز همراه با علایم مزبور(که احتمال وجود عفونت را مطرح می کند). معمولاً درد ناشی از سنگ کلیه، واضح و قولنجی(کرامپی) است و در ناحیه پشت و پهلو، یعنی درمحل کلیه یا در قسمت پایین شکم احساس می شود. در مراحل دیررس تر، ممکن است درد به ناحیه کشاله ران و بیضه(در جنس مذکر) و لب های فرج(درجنس مؤنث) شود.

تشخیص سنگ کلیه

تشخیص سنگ کلیه در مواردی که موجب درد نشده است گاهی به طور اتفاقی در رادیوگرافی ساده شکم یا پیلوگرافی داخل وریدی(IVP، که به اصطلاح به آن عکس رنگی کلیه گفته می شود) می توانند سنگ کلیه را تشخیص دهند. امروزه با روی کار آمدن سونوگرافی، برای تشخیص سنگ کلیه، کمتر از رادیو گرافی ساده شکم یاIVP استفاده می شود. آزمایش خون و ادرار به تشخیص وجود مواد غیرطبیعی که ممکن است باعث ایجاد سنگ کلیه شده باشند کمک می کند. گاهی از سی تی اسکن برای کمک به تشخیص و درمان صحیح استفاده می شود.

جنس سنگ کلیه

شایع ترین نوع سنگ کلیه ، سنگ های کلسیمی هستند. شاید حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد از انواع سنگ های کلیوی سنگ های کلسیمی هستند. این سنگ های کلسیمی هم عموما” به صورت نمک های کلسیم هستند. یعنی مثلا” اگزالات کلسیم یا فسفات کلسیم، بعد از سنگ های کلسیمی، سنگ های عفونی، اسید اوریکی و سایر انواع سنگ ها شیوع دارند. ولی اکثر افرادی که گرفتار سنگ کلیه می شوند، در واقع گرفتار سنگهای کلسیمی هستند.

این کلسیم ممکن است ، بیش از حد از روده جذب شود. ما در طول روز حدود هزار میلی گرم کلسیم مصرف می کنیم که از این مقدار چیزی حدود یک سومش جذب می شود. اگر این میزان جذب به هر دلیلی افزایش یابد، مثلا” میزان کلسیمی که مصرف می کنیم، زیاد باشد،می تواند باعث تشکیل سنگ شود. ممکن است، میزان کلسیمی که از طریق کلیه دفع می شود، به دلیل یک بیماری افزایش یابد. البته این بیماری ها عموما” بیماری های مربوط به استخوان و هورمون های مربوط به آن هستند. مثلا” در بیماری هیپرپاراتیروئیدی ، برداشت کلسیم از استخوان ها افزایش می یابد و می رود که از کلیه دفع شود و تبعا” غلظتش در ادرار افزایش یافته و باعث تشکیل سنگ می شود. در بعضی از موارد هم کلسیمی که به کلیه می رسد زیاد نیست ولی خود کلیه به دلیل مشکلی که دارد، بیش از حد کلسیم را دفع می کند. ماجرا از این قرار است: حدود ۹۵ درصد کلسیمی که در ابتدای واحدهای کلیوی وارد ادرار می شود، دوباره در کلیه باز جذب می شود. اگر کلیه ای نتواند این ۹۵درصد کلسیم را باز جذب کند، مسلما” غلظت کلسیم ادرار بالا می رود و زمینه ساز تشکیل سنگ می شود.

منبع : کتاب راهنمای پزشکی خانواده- بیماری های کلیه و مجاری ادرار ،متخصص بیماری کلیه تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک