post_image

واریس بیضه

به طور طبیعی رگ هایی اطراف بیضه هستند که ممکن است کلفت و گشاد شده و در نتیجه به دلیل گرمای خون، بیضه ها هم گرم و تولید اسپرم ها مختل شوند. خیلی از آقایان متوجه این بیماری نمی شوند، چون دردی ندارند، در حالی که چهل درصد آقایانی که برای ناباروری به ما مراجعه می کنند واری کوسل دارند. آقایانی که یک بار بچه دار شده اند و تلاش شان برای تولد بچه ی دوم به نتیجه نمی رسد، معمولاً گرفتار این مشکل هستند. این موضوع نشان می دهد واریکوسل یک بیماری پیش رونده است و آسیب هایش با گذشت زمان بیشتر می شود.

واریکوسل عبارت از اتساع وریدهایی (سیاهرگ) است که خون را از بیضه‌ها خارج می‌کنند. این بیماری شبیه بیماری واریس در ساق پاهاست. برای اینکه بیضه‌ها بتوانند به خوبی نطفه مردانه یا همان اسپرم را تولید کنند، باید درجه حرارت آنها نیم درجه کمتر از درجه حرارت بدن باشد، به همین دلیل بیضه‌ها بیرون از بدن قرار دارند. وقتی سیاهرگ‌های اطراف بیضه، متورم و گشاد می‌شوند، درجه حرارت بیضه‌ها بالا می‌رود و ممکن است تولید اسپرم آسیب ببیند. این بیماری با توجه به شدت آن درجه‌بندی می‌شود؛ نوع خفیف درجه ۱، نوع متوسط درجه ۲ و نوع شدید درجه ۳ . در نوع درجه ۳ تمام کیسه بیضه همان طرف پر از عروق متسع است که اصطلاحا گفته می‌شود کیسه بیضه پر از کرم خاکی است. اگر این بیماری در سنین قبل از بلوغ ایجاد شود، می‌تواند باعث کوچک ماندن بیضه‌ها شود. البته در بسیاری از موارد این حالت در طول زمان ایجاد می‌شود.

این بیماری بین مردان بسیار شایع است و تقریبا حدود ۱۵ درصد مردان ۳۵-۲۵ ساله به واریکوسل مبتلا هستند ۴۰ درصد مردانی که نابارورند به این ناراحتی مبتلا هستند. معمولا در بیش از ۹۰ درصد موارد، واریکوسل بیضه سمت چپ را گرفتار می‌کند. خوشبختانه می‌توان این بیماری را به راحتی تشخیص داد.

واریکوسل» با واریسی شدن عروق بیضه، شایع ترین بیماری مردان پس از بلوغ بوده و ده درصد مردان بالغ به آن مبتلا هستند. واریکوسل شایع ترین عامل ناباروری مردان است. سن شروع بیماری معمولا در زمان بلوغ یا بلافاصله پس از بلوغ بوده، ولی در سن کمتر یا سن بالا نیز ممکن است ایجاد شود.

علت واریکوسل 

بیماری واریکوسل با واریسی و گشاد شدن عروق وریدی (سیاهرگ های بیضه)بروز می کند و در دو گروه اولیه و ثانویه تقسیم بندی می شود. در نوع اولیه، هیچ عامل ایجاد کننده ی مشخصی وجود ندارد، گر چه تئوری اشکال در دریچه های لانه کبوتری وریدهای بیضه، طولانی بودن مسیر این وریدها و احتمال تأثیر فشار سایر عروق و احشای شکمی مطرح است، ولی هنوز علت مشخصی برای آن ثابت نشده است. بیماری واریکوسل نود درصد در بیضه ی سمت چپ ایجاد می شود. نوع ثانویه که به دنبال وجود عامل مشخص ایجاد کننده انسداد در عروق داخل شکم ایجاد می شود، در صد کمی از واریکوسل ها را شامل شده و علت ایجاد کننده ی آن غالباً توده های شکمی، بخصوص تومورهای بدخیم بوده و تشخیص به موقع آن بسیار مهم و حیاتی است.

علل هیدروسل

اکثر موارد علت خاصی نمی توان یافت.
• در ۱۰ درصد موارد علت، عفونت بیضه، سرطان، ضربه به بیضه و یا سایر موارد است.

موضوع مهم افتراق ادم یا تجمع مایع در جدار کیسه بیضه با هیدروسل است. در بعضی بیماری ها مثل نارسایی قلب، نارسایی کلیه و نارسایی کبد؛ همچنان که مایع در سایر نقاط بدن مثل شکم جمع می شود، جدار کیسه بیضه نیز متورم شده و پر از مایع می گردد. در این بیماران علی رغم حجم بسیار بزرگ کیسه بیضه ها، نمی توان آن ها را عمل جراحی کرد؛ چون مایع در داخل پوست جمع شده است و جراحی بدون اثر است. درمان این بیماران همان درمان بیماری اصلی، مثلا نارسایی قلب می باشد.

تشخیص هیدروسل

در بسیاری از موارد می توان با معاینه بالینی بیماری را تشخیص داد ولی گاهی جهت تائید تشخیص و موارد مشکوک باید از پاراکلینیک استفاده کرد. بهترین اقدام پاراکلینیک، انجام سونوگرافی است. سونوگرافی از کیسه های بیضه نه تنها هیدروسل بلکه سایر موارد مثل فتق و سرطان بیضه را به راحتی می تواند تشخیص دهد.

در مردی که با تورم کیسه بیضه مراجعه کرده است باید تشخیص های افتراقی زیر مطرح شوند:
• عفونت بیضه
• سرطان بیضه
• فتق

منبع : متخصص ارولوژی تهران و کتاب راهنمای پزشکی خانواده- بیماری های کلیه و مجاری ادرار

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: