post_image

واریکوسل یا واریسی شدن عروق بیضه شایع ترین بیماری مردان پس از بلوغ است و ۱۰ درصد مردان بالغ به آن مبتلامی شوند و این بیماری شایع ترین علت ناباروری مردان است.

معمولاسن بیماری در زمان بلوغ یا بلافاصله پس از آن است، ولی ممکن است در سنین پایین و حتی بالاتر نیز رخ دهد.
در این بیماری وریدهای بیضه گشاد می شوند که علت آن را می توان به ایجاد مشکل در آناتومی سیستم وریدی بیضه، ارتباط داد و از آنجا که شریان ورید بیضه از شریان های داخل شکم منشا می گیرد، ورید بیضه چپ به شکلی است که باعث می شود فشار وریدهای داخل شکم به شبکه وریدی بیضه منتقل شود ، نقص در آناتومی بیضه چپ باعث می شود که فشار وریدی داخل شکم به این ورید منتقل و آن را گشاد کند.

«واریکوسل در ۹۰ درصد مواقع، بیضه چپ را درگیر می کند و فقط ۱۰ درصد از مواقع به صورت دوطرفه است.»

علایم واریکوسل

واریکوسل معمولاعلامتی ندارد و بیمار موقعی متوجه بیماری اش می شود که وریدهای بیضه اش بزرگ و گشاد شده اند.گاهی این بیماری همراه با درد است و معمولاهنگام فعالیت، دویدن، سرپا ایستادن و کار کردن رخ می دهد که به هنگام استراحت از شدت درد کاسته می شود، پس شایع ترین فرم تظاهر بالینی واریس بیضه، بی علامتی آن است.در برخی مواقع افراد با بزرگی بیضه به پزشک مراجعه می کنند که در واقع چیزی که در این میان بزرگ شده است وریدهای بیضه است و نه خود بیضه. گاهی بیماران با شکایت کوچک شدن و دردناک بودن بیضه، به پزشک مراجعه می کنند که این موارد نیز از علائم و نشانه های بیماری است. چراکه عده ای از پزشکان و متخصصان معتقدند، افرادی که دچار این واریکوسل می شوند، بیضه آنها خوب رشد نمی کند.برخی نیز پس از انجام معاینات، متوجه نازایی خود می شوند.

واریس در درصدی از مبتلایان باعث تاثیر منفی در تولید اسپرم (نطفه) می شود و از تعداد اسپرم ها کاسته و حرکت آنها را کند می کند که باعث عقیم شدن فرد می شود که در این موارد با انجام عمل جراحی، شانس باروری مجدد وی به ۵۰ درصد می رسد.

ولی نکته مهمی که باید به آن توجه داشت این است که واریکوسل (واریس بیضه) در همه افراد باعث این گونه مشکلات نمی شود و به همین خاطر همه آنها احتیاج به جراحی پیدا نمی کنند و عده کمی از آنها بایستی عمل جراحی کنند.

اگر افراد در سنین جوانی و نوجوانی با بزرگی بیضه مواجه شدند، بهترین راه، مراجعه به متخصص کلیه و مجاری ادراری است چراکه امکان دارد این بزرگی، ناشی از واریس نبوده و علامت بیماری مهلک تری همچون <تومور بیضه> باشد که هم همراه با درد است و هم بزرگی.

علت واریکوسل

علت اصلی واریکوسل مشکل در آناتومی وریدهای بیضه است و <ضربه، کارهای سنگین و عمل جراحی آپاندیسیت> باعث بروز واریکوسل نمی شوند. گفتنی است تشخیص واریکوسل، بالینی است و پزشک با معاینه و انجام سونوگرافی می تواند از سالم بودن و ابعاد بیضه اطمینان حاصل کند.

درمان واریکوسل

روش های درمانی واریس بیضه (واریکوسل) متفاوت است ولی روشی که این روزها مورد استفاده قرار می گیرد: لاپاراسکوپی و عمل جراحی باز (طول مدت عمل ۱۰ الی ۱۵ دقیقه) است. درمان واریکوسل فقط از طریق جراحی میسر است و درمان دارویی ندارد.

در ۸۰ الی ۹۰ درصد، واریکوسل عود ندارد ولی در ۱۰ تا ۲۰ درصد مواقع، با باقی ماندن وریدهای ظریف، بیمار دچار عود و گشادی ورید می شود. همچنین ممکن است در برخی موارد شخص پس از جراحی دچار «آب آوردن بیضه» شود. این عضو هیات علمی دانشگاه متذکر می شود: واریکوسل در بسیاری نیاز به عمل جراحی ندارد و فقط می توان با پیگیری آن را زیر نظر داشت و فقط در صورت بروز درد و مانع از فعالیت های روزانه شدن، کوچک شدن و عقیمی است که واریکوسل بایستی تحت درمان قرار بگیرد و از آنجایی که این واریکوسل اغلب در بالغین (سن بلوغ) رخ می دهد، پزشکان متعددی اعتقاد بر این دارند که بهترین راه در سنین ۱۴ الی ۱۵ سالگی، انجام عمل جراحی است تا واریس روی کارکرد بیضه تاثیر منفی نداشته باشد.

توصیه مهم در مورد واریکوسل

با این که بررسی و ابراز مشکلات دستگاه تناسلی در فرهنگ ما با ممنوعیت خاصی مواجه است و افراد از بیان آن خودداری می کنند، ولی باید توجه داشت که نباید با بیماری این گونه برخورد شود و برای حل معضل باید با پزشک متخصص مشورت شود. به همین دلیل افرادی که دچار کوچکی، بزرگی و دردناک شدن بیضه می شوند بایستی سریعا برای تشخیص بیماری به پزشک مراجعه کنند.

درمان واریکوسل

روش‌های درمانی شامل پوشیدن جوراب‌های محکم مخصوص واریس و نشستن در حالتی است که پاها در سطحی بالاتر از قلب قرار داشته باشند (به طور مثال قرار دادن پاها بر روی یک صندلی در حالت نشستن و یا دراز کشیدن بر روی زمین). در اغلب موارد برای برطرف کردن مشکل واریس، عمل جراحی مورد نیاز است.

منبع : midwifery1387

 

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک